Box 3 en Amerikaanse aandelen in 2026: zo raakt de vermogensbelasting uw rendement

Wie in Amerikaanse aandelen belegt, kijkt meestal naar koersen, dividenden en de dollar — maar er is een vierde factor die uw nettorendement direct bepaalt: de Nederlandse vermogensbelasting in box 3. In 2026 rekent de fiscus met een fictief rendement van 6% op beleggingen, ongeacht wat u werkelijk verdiende. Dit artikel legt uit hoe die heffing werkt, wat u betaalt, wanneer de tegenbewijsregeling uitkomst biedt, hoe de Amerikaanse dividendbelasting daarin meespeelt — en wat er vanaf 2028 verandert. Feitelijke uitleg, geen belastingadvies: uw situatie kan afwijken.

Hoe box 3 nu werkt: belasting over een verzonnen rendement

De Nederlandse inkomstenbelasting kent drie "boxen". Beleggingen, spaargeld en ander vermogen vallen in box 3. Het bijzondere aan box 3 is dat de Belastingdienst niet kijkt naar wat u daadwerkelijk aan rendement behaalde, maar rekent met een forfaitair rendement: een vast, verondersteld percentage per vermogenscategorie. Over dat fictieve rendement betaalt u vervolgens belasting. Steeg uw portefeuille 20%? U betaalt hetzelfde als in een jaar waarin die 20% daalde — tenzij u de tegenbewijsregeling gebruikt, waarover later meer.

De peildatum is 1 januari: de waarde van uw vermogen op nieuwjaarsdag bepaalt de heffing over het hele jaar. Wat u in de loop van het jaar koopt of verkoopt, telt pas mee op de volgende peildatum.

De cijfers voor 2026

Voor 2026 is het forfaitaire rendement op beleggingen (waaronder aandelen) definitief vastgesteld op 6,00%. Voor spaargeld geldt een voorlopig percentage van 1,28% en voor schulden 2,70%. Het belastingtarief bedraagt 36%, en per persoon geldt een heffingsvrij vermogen van €59.357 — fiscale partners hebben samen dus €118.714 vrijgesteld. De vuistregel voor aandelenbeleggers: over het beleggingsvermogen boven de vrijstelling betaalt u effectief zo'n 2,16% per jaar (6,00% × 36%).

Rekenvoorbeeld: €100.000 in Amerikaanse aandelen

Stel: een alleenstaande belegger heeft op 1 januari 2026 €100.000 aan Amerikaanse aandelen en verder geen vermogen of schulden. De berekening verloopt dan als volgt (vereenvoudigd):

Die circa €878 betaalt u ongeacht het beursjaar. Bij een rendement van 10% (€10.000) voelt dat als een overkomelijke 8,8% van uw winst. Maar in een vlak jaar snoept de heffing uw hele rendement op, en in een verliesjaar betaalt u belasting bóvenop uw koersverlies. Precies dat maakt het forfaitaire stelsel voor aandelenbeleggers zo bepalend: het gemiddelde beursjaar bestaat niet.

De tegenbewijsregeling: betalen over wat u écht verdiende

Sinds juli 2025 bestaat er een belangrijke uitlaatklep: de tegenbewijsregeling. Kunt u aantonen dat uw werkelijke rendement over uw totale box 3-vermogen lager was dan het forfaitaire rendement, dan mag de Belastingdienst met dat lagere werkelijke rendement rekenen. Vanaf belastingjaar 2025 kunt u dit direct in de aangifte doorgeven.

Twee aandachtspunten die vaak worden onderschat. Ten eerste: het "werkelijke rendement" volgens deze regeling omvat niet alleen ontvangen dividend, maar ook de waardeontwikkeling van uw portefeuille — inclusief koerswinst die u nog niet hebt verzilverd. Een jaar waarin uw aandelen 15% stegen zonder dat u iets verkocht, telt dus gewoon als een hoog werkelijk rendement. Ten tweede: de vergelijking gaat over uw hele box 3-vermogen, niet per belegging. Voor beleggers in Amerikaanse aandelen speelt bovendien de dollar mee: het werkelijke rendement wordt in euro's gemeten, dus een koerswinst in dollars kan door een zwakkere dollar in euro's verdampen — en andersom. In een slecht beurs- of dollarjaar kan de tegenbewijsregeling honderden euro's schelen; in een goed jaar heeft u er niets aan.

Amerikaans dividend: de 15% die u kunt verrekenen

Wie dividend ontvangt van Amerikaanse bedrijven — denk aan dividendbetalers als Coca-Cola, Johnson & Johnson of Procter & Gamble — krijgt te maken met de Amerikaanse bronbelasting. Standaard is die 30%, maar dankzij het belastingverdrag tussen de VS en Nederland betaalt u 15%, mits uw broker het formulier W-8BEN voor u heeft geregeld. Bij vrijwel alle in Nederland actieve brokers gebeurt dat automatisch of met een paar klikken.

Het goede nieuws: die 15% Amerikaanse bronbelasting is geen verloren geld. U mag haar in uw aangifte verrekenen met uw box 3-heffing. Ontving u bijvoorbeeld €400 aan Amerikaans dividend, dan is daarop €60 ingehouden — en die €60 gaat af van de box 3-belasting die u verschuldigd bent. Wie relatief veel dividend ontvangt ten opzichte van een bescheiden box 3-heffing, kan tegen de grens aanlopen dat er niet genoeg heffing overblijft om alles te verrekenen; overschotten mogen onder voorwaarden worden doorgeschoven naar een volgend jaar. Hoe dit uitpakt hangt af van uw persoonlijke situatie.

Vanaf 2028: belasting over werkelijk rendement

Het forfaitaire stelsel is op zijn retour. Het kabinet wil per 1 januari 2028 overstappen op de Wet werkelijk rendement box 3: belasting over wat u daadwerkelijk verdient — rente, dividend én de waardeontwikkeling van uw vermogen. De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel op 12 februari 2026 aan; de Eerste Kamer moet nog instemmen, dus de details kunnen nog schuiven.

Voor beleggers in beursgenoteerde aandelen is de kern van het voorstel een vermogensaanwasbelasting: u betaalt jaarlijks over de waardestijging van uw portefeuille, óók als u niets verkoopt. Dat verandert de dynamiek van langetermijnbeleggen wezenlijk. In het huidige stelsel maakt het fiscaal niet uit hoe goed uw jaar was; vanaf 2028 betaalt een succesvolle buy-and-hold-belegger jaarlijks mee over zijn papieren winst, terwijl verliesjaren juist aftrekbaar of verrekenbaar worden. Wat per saldo gunstiger is, verschilt per belegger en per beursklimaat — generiek valt daar geen uitspraak over te doen.

Praktische aandachtspunten

• Peildatum 1 januari: de samenstelling van uw vermogen op die ene dag bepaalt de heffing over het hele jaar.
• Fiscale partners mogen het vermogen onderling verdelen in de aangifte en hebben samen €118.714 vrijstelling (2026).
• Bewaar uw jaaroverzichten: voor de tegenbewijsregeling moet u uw werkelijke rendement kunnen onderbouwen — brokers leveren daarvoor jaaroverzichten met dividend en waardemutaties.
• Check de W-8BEN-status bij uw broker, anders betaalt u onnodig 30% in plaats van 15% Amerikaanse bronbelasting.
• Dit is algemene informatie. Drempels, percentages en wetgeving veranderen; voor uw persoonlijke situatie is de Belastingdienst of een belastingadviseur de aangewezen bron.

Meer uitleg over de basis — van dividendbelasting tot valutarisico en ordertypes — vindt u in ons dossier Beleggen leren.

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en is geen belastingadvies; percentages en wetgeving kunnen wijzigen. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.