BASF en Air Liquide vergeleken: twee wegen door de Europese chemie en industriële gassen

BASF en Air Liquide staan allebei in de chemische industrie, maar verdienen hun geld op heel verschillende manieren. BASF is een Duits concern dat een ingrijpende herstructurering doorloopt en in het tweede kwartaal van 2026 de winst zag springen. Air Liquide is een Frans gassenbedrijf dat met lange contracten en een recordorderboek een rustiger, voorspelbaarder verhaal vertelt. In dit artikel zetten we de twee naast elkaar: wat ze doen, hoe hun cijfers verschillen, waar de groei vandaan moet komen en welke uitdaging per bedrijf anders ligt.

Wat doen BASF en Air Liquide precies?

BASF is 's werelds grootste chemieconcern, met het hoofdkwartier en het enorme Verbund-complex in Ludwigshafen. Het levert basischemie, kunststoffen en grondstoffen voor industrie, landbouwproducten en gewasbescherming, en speciale ingrediënten voor voeding en verzorging. Op 30 juni 2026 rondde BASF de verkoop van de Coatings-activiteiten (verf en lak) af aan Carlyle, tegen een ondernemingswaarde van €7,7 miljard.

Air Liquide is de wereldmarktleider in industriële gassen: zuurstof, stikstof, waterstof en helium. Het bedrijf haalt die gassen uit de lucht en levert ze via pijpleidingen, tanks of cilinders aan klanten in onder meer de chemie, de staalindustrie, de gezondheidszorg en de halfgeleiderindustrie. De meeste omzet komt uit langlopende contracten, vaak met een minimumafname.

Beide bedrijven leveren dus aan de industrie, maar ze verkopen iets anders. BASF verkoopt producten waarvan de prijs meebeweegt met grondstoffen, energie en de conjunctuur. Air Liquide verkoopt grotendeels een dienst: gas dat vaak jaren van tevoren is vastgelegd, waarbij de klant een installatie bij de eigen fabriek laat bouwen.

Hoe verhouden de kerncijfers zich tot elkaar?

De tabel zet de laatst gerapporteerde cijfers naast elkaar. Let op: BASF noemt hier het tweede kwartaal, Air Liquide het eerste halfjaar, en beide hanteren een eigen definitie van winst en marge. De cijfers komen uit de persberichten en de bijbehorende verslaggeving van de bedrijven (28-29 juli 2026) en zijn dus niet één-op-één vergelijkbaar.

Een paar begrippen kort uitgelegd. EBITDA is het bedrijfsresultaat vóór afschrijvingen, rente en belasting, en geeft een beeld van wat de operatie oplevert. Bijzondere posten zijn eenmalige kosten of baten, zoals herstructureringskosten. Vergelijkbare groei (like-for-like) laat het effect van wisselkoersen en overnames buiten beschouwing, zodat de onderliggende ontwikkeling zichtbaar wordt.

Het eerste wat opvalt is dat de nettowinst van BASF veel hoger uitkomt dan wat de operatie opleverde. Dat komt door een eenmalige boekwinst op de verkoop van Coatings: ongeveer €3,5 miljard na belasting (€3,9 miljard vóór belasting). Zonder die winst zou de nettowinst fors lager zijn geweest. Wie de ontwikkeling van het bedrijf wil volgen, kijkt daarom beter naar de EBITDA vóór bijzondere posten dan naar de nettowinst. Gerapporteerd kwam de EBITDA van BASF in het tweede kwartaal uit op ongeveer €2,0 miljard, nadat €484 miljoen aan herstructureringskosten werd afgetrokken.

Waarom steeg de winst van BASF zo sterk?

BASF zag zijn EBITDA vóór bijzondere posten in het tweede kwartaal van 2026 stijgen met circa €854 miljoen naar ongeveer €2,4 miljard, een stijging van 54%. De omzet groeide mede door hogere verkoopprijzen (+11,5%) en hogere volumes (+7,3%), terwijl wisselkoersen in alle segmenten drukten. De winst steeg in vrijwel alle segmenten; Materials, Chemicals en Industrial Solutions droegen het meest bij. Surface Technologies was de uitzondering: daar daalde het resultaat door lagere inkomsten uit edelmetaaldiensten en het aflopen van subsidies bij batterijmaterialen.

Het herstel is dus gedeeltelijk een prijsverhaal, en prijzen in de chemie zijn cyclisch. De vrije kasstroom laat zien dat de winst niet meteen in kas terechtkomt: in het tweede kwartaal was die negatief, circa -€189 miljoen. Daar speelden onder meer onderhoud in Ludwigshafen en een stilstand van de stoomkraker in Port Arthur mee. De jaarprognose voor de vrije kasstroom bleef onveranderd op €1,5-2,3 miljard.

Wat verklaart de hoge marge van Air Liquide?

Air Liquide haalde in het eerste halfjaar van 2026 een operationele marge van 20,9%. Volgens het bedrijf zelf is de onderliggende verbetering circa 110 basispunten (1,1 procentpunt) ten opzichte van een jaar eerder, als je het effect van energieprijzen en overnameboekingen buiten beschouwing laat. Dat een gassenbedrijf zo'n marge haalt, hangt samen met het contractmodel: klanten sluiten vaak voor 15 jaar of langer af, betalen voor een minimale afname en delen een deel van de energiekosten door. Daardoor is het resultaat minder gevoelig voor een zwakke conjunctuur dan dat van een chemiebedrijf als BASF.

De groei bleef bescheiden: 2,6% vergelijkbaar over het halfjaar, met een versnelling in het tweede kwartaal tot 3,5%. De gerapporteerde omzet steeg maar 0,8%, omdat wisselkoersen en energieprijzen drukten. Het bedrijf verwacht dat de vergelijkbare groei in de tweede jaarhelft gelijk of iets hoger uitvalt dan in de eerste. De recurring nettowinst steeg 4,4% naar €1,92 miljard, of 9,9% als je het valuta-effect uitzondert.

Waar moet de groei vandaan komen?

BASF: opschonen en herstellen

De groei bij BASF komt minder uit nieuwe markten dan uit een slankere organisatie. Het concern werkt aan een kostenbesparingsprogramma in Ludwigshafen, heeft Coatings verkocht en bereidt een beursgang voor van Agricultural Solutions (de landbouwtak), waarvan een notering rond medio 2027 wordt voorbereid. Volgens Duitse berichtgeving zou BASF in het derde kwartaal bovendien schulden ter waarde van €1,6 miljard vervroegd aflossen en op 3 augustus een nieuw inkoopprogramma van €1 miljard zijn gestart. Dat laatste hebben wij niet in het persbericht zelf kunnen verifiëren; behandel het dus als bericht, niet als bevestigd feit.

Air Liquide: het orderboek omzetten in omzet

Air Liquide besliste in het eerste halfjaar over bijna €3 miljard aan investeringen, waarvan circa €1 miljard in elektronica, gekoppeld aan de vraag naar chipfabrieken voor AI. Het investeringsorderboek, de projecten die nog in aanbouw zijn en pas daarna omzet opleveren, kwam uit op een record van €6 miljard. Een groot deel daarvan zit in elektronica; bronnen noemen uiteenlopende percentages, van 40% tot ongeveer de helft, dus dat percentage is onzeker. Daarnaast nam Air Liquide in januari 2026 het Koreaanse DIG Airgas over, voor ongeveer €3 miljard.

Welke uitdaging ligt per bedrijf anders?

Bij BASF ligt de uitdaging in structurele kosten en energie. Het Duitse productiemodel is gebouwd op goedkoop gas, en de Europese gasprijs bepaalt voor een groot deel hoe winstgevend Ludwigshafen is (zie ook onze analyse van de Europese gasprijs). Een deel van de winststijging komt uit prijsverhogingen, en als die terugvallen, valt ook de winst terug. Daar komt bij dat een deel van de verbeteringen eenmalig is: de verkoop van Coatings is gedaan, en wat daarna nog nodig is om de groei te laten doorzetten, is minder zichtbaar.

Bij Air Liquide ligt de uitdaging in de balans en uitvoering. De nettoschuld steeg met €4,1 miljard ten opzichte van een jaar eerder, vooral door de Koreaanse overname en dividenduitkeringen. De schuld ten opzichte van het eigen vermogen (gecorrigeerd voor dividendseizoenen) kwam uit op 45,1%, tegenover 31,2% eind 2025, en de rentelasten stegen met 27% naar €149 miljoen. Daarbij zijn de investeringen in elektronica afhankelijk van de vraag van chipfabrikanten, en analisten wezen op een tekort aan helium dat de volumes bij de industriële klanten drukt.

Wat zijn de vooruitzichten voor beide bedrijven?

Voor BASF hangt het tweede halfjaar af van drie zaken: de gasprijs, de vraag uit de Duitse en Chinese industrie en de snelheid waarmee de besparingen zichtbaar worden. De verhoogde EBITDA-prognose van €6,9-7,7 miljard laat een brede bandbreedte zien; de bovenkant vraagt dat de prijzen overeind blijven. De cijfers over het derde kwartaal, die later in het najaar volgen, laten zien of de sterke tweede kwartaalprestatie een trend was of een uitschieter. Met de verkoop van Coatings en de voorbereiding van de beursgang van de landbouwtak wordt BASF bovendien een kleiner, scherper omlijnd bedrijf, en dat verandert de manier waarop beleggers het concern waarderen.

Voor Air Liquide hangt de koers van de komende jaren af van de omzetting van het orderboek in draaiende installaties. Het bedrijf bevestigde de verwachting de marge verder te verbeteren en rekent op een groei in de tweede jaarhelft die gelijk of iets hoger ligt dan de 2,6% van het eerste halfjaar. De macrofactoren zijn lastiger te sturen: hogere rente maakt de financiering van de overname duurder, en een vertraging bij de bouw van chipfabrieken zou de elektronicagroei kunnen uitstellen. De winst blijft grotendeels voorspelbaar, maar de balans heeft minder speelruimte dan een jaar geleden.

Wat betekent dit voor een Nederlandse belegger?

BASF is genoteerd op Xetra in Frankfurt, Air Liquide op Euronext Parijs; beide zijn via Nederlandse brokers te handelen. Let bij Duitse en Franse aandelen op bronbelasting op dividend, die u in sommige gevallen deels kunt terugvragen. Meer daarover leest u in ons artikel over dividendbelasting per land.

Onderdeel van onze Europese markt →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.