Europese beurzen en handelstijden uitgelegd: Euronext, Xetra en SIX

Wie in Europese aandelen belegt, ziet al snel dat dezelfde ticker op meerdere plekken staat en dat de koers per beurs net iets anders is. Dat komt doordat Europa niet één beurs heeft maar er meerdere: Euronext, Xetra, SIX en andere. In deze gids leggen we uit welke beurzen er zijn, wanneer ze open zijn, wat een hoofd- en nevennotering is en waar u als Nederlandse belegger op moet letten bij valuta en kosten.

Wat is een beurs en welke Europese beurzen zijn er?

Een beurs is een georganiseerde markt waar vraag en aanbod van aandelen bij elkaar komen. In Europa zijn er meerdere grote beursoperators. Euronext beheert de beurzen van onder meer Amsterdam, Brussel, Parijs, Lissabon, Dublin, Oslo en (sinds de overname van Borsa Italiana in 2021) Milaan. Deutsche Börse beheert het elektronische handelssysteem Xetra en de beurs van Frankfurt. SIX Swiss Exchange in Zürich is de Zwitserse beurs, de London Stock Exchange is de Britse, en Nasdaq Nordic verzorgt de handel in onder meer Stockholm en Kopenhagen.

Voor de gewone belegger is dit vooral van belang omdat een aandeel een notering heeft op een of meer van deze plekken, en dat bepaalt in welke valuta u handelt, op welke tijden u kunt kopen en verkopen en hoeveel er in dat aandeel wordt omgezet. In onze artikelen over de grote indexen leest u welke aandelen er bij horen: zie de AEX, de DAX, de CAC 40 en de SMI.

Wat zijn de handelstijden van Europese beurzen?

Bij de meeste grote continentale beurzen loopt de continue handel van 09:00 tot 17:30 uur Midden-Europese tijd (CET/CEST). Dat geldt voor Euronext (Amsterdam, Parijs, Brussel), voor Xetra en voor SIX Swiss Exchange. Vóór opening is er een korte voorbeursfase waarin orders worden verzameld, en na 17:30 volgt een slotveiling waarin de slotkoers wordt bepaald. De London Stock Exchange handelt van 08:00 tot 16:30 uur Britse tijd, wat voor Nederlandse beleggers neerkomt op dezelfde 09:00 tot 17:30 uur.

Handelstijden kunnen veranderen en rond feestdagen zijn de tijden vaak korter of is de beurs gesloten. Controleer voor een belangrijke order altijd de kalender van de betreffende beurs. De Amerikaanse beurzen openen normaal om 15:30 uur Nederlandse tijd; omdat Europa en de VS de zomertijd op verschillende data laten ingaan, schuift dat enkele weken per jaar een uur. Daarom overlappen Europese en Amerikaanse handel doorgaans twee uur, en reageren Europese koersen in de middag vaak op Amerikaanse cijfers.

Wat is een hoofdnotering en een nevennotering?

Veel Europese aandelen worden op meer dan één plek verhandeld. De plek waar het bedrijf officieel genoteerd is, heet de hoofdnotering: bij ASML is dat Amsterdam, bij SAP Frankfurt, bij Nestlé Zürich. Daarnaast kan hetzelfde aandeel verhandeld worden op andere platforms, zogenoemde nevennoteringen. Het is hetzelfde aandeel, met hetzelfde ISIN-nummer (de internationale identificatiecode), maar met een eigen ticker en soms een andere handelstijd.

Een voorbeeld: ASML noteert in Amsterdam onder de ticker ASML, maar het aandeel is ook op Xetra te koop, onder een ander symbool. Op onze eigen aandeelpagina's zie je dat terug: voor een aantal Nederlandse en Franse aandelen laat de koersgrafiek de Xetra-notering zien, omdat de gratis grafiekwidget die wij gebruiken Euronext niet ondersteunt. Zoals we op die pagina's vermelden, kan de getoonde koers daardoor licht afwijken van de hoofdnotering.

Waar moet u op letten bij de keuze van een handelsplaats?

Er zijn drie praktische punten. Ten eerste liquiditeit: op de hoofdnotering wordt doorgaans het meeste verhandeld, waardoor het verschil tussen de bied- en laatkoers (de spread) kleiner is. Een nevennotering heeft vaak minder omzet en dus een bredere spread, wat uw feitelijke aankoopprijs kan verhogen. Ten tweede valuta: een Zwitsers aandeel op SIX handelt in francs, een Brits in ponden, een Deens in kronen. Uw broker rekent dan om, en dat kost vaak een wisselkoersopslag, die per broker verschilt. Ten derde kosten: sommige brokers rekenen verschillende tarieven per beurs, dus bij hetzelfde aandeel kan een nevennotering goedkoper of duurder zijn.

Bij sommige brokers kiest u zelf de handelsplaats, bij andere stuurt de broker uw order automatisch naar een plek (order routing). Kijk dus altijd in het orderscherm op welke beurs u handelt en in welke valuta de koers staat.

Hoe werken valuta, dividend en belasting bij buitenlandse beurzen?

Wie op een buitenlandse beurs handelt, krijgt ook te maken met buitenlandse regels. Het dividend wordt in de lokale valuta uitgekeerd en er wordt vaak bronbelasting ingehouden, per land verschillend: zie ons artikel over dividendbelasting op Europese aandelen. Frankrijk en Italië heffen daarnaast een beursbelasting op bepaalde aankopen, zie Franse en Italiaanse beursbelasting. De waarde van uw positie in euro schommelt bovendien mee met de wisselkoers van de frank, het pond of de kroon. Een Zwitsers aandeel kan in francs gelijk blijven en toch in euro's dalen. Dit is geen persoonlijk belastingadvies; raadpleeg bij twijfel een fiscalist.

Waarom is dit relevant voor wie Europese aandelen volgt?

Het besef dat een aandeel op meerdere plekken noteert, helpt bij het lezen van nieuws en koersen. Een bericht dat "ASML 3% stijgt" gaat meestal over de hoofdnotering in Amsterdam; de koers op Xetra kan door verschillen in handelstijd of liquiditeit marginaal afwijken. Vergelijk bij een koersvergelijking dus altijd dezelfde beurs en dezelfde valuta, en let bij vergelijkingen tussen landen op de valuta-effecten. Dat voorkomt dat u een koersverschil toeschrijft aan het bedrijf, terwijl het uit de handelsplaats of de wisselkoers komt.

Visie en vooruitzichten. Het Europese beurslandschap verandert langzaam maar zeker: Euronext heeft in de afgelopen jaren meerdere nationale beurzen onder één dak gebracht, en politiek in Brussel wordt gesproken over verdere integratie van de kapitaalmarkten, de zogenoemde spaar- en investeringsunie. Voor de gewone belegger zou dat op termijn kunnen betekenen dat grensoverschrijdend handelen goedkoper en eenvoudiger wordt. Tot die tijd blijft het zaak zelf te letten op beurs, valuta en kosten. Macro-factoren zoals de rente en de euro bepalen daarnaast hoe aantrekkelijk de verschillende markten zijn voor buitenlandse beleggers, zie De ECB en de AEX.

Wat gebeurt er rond de opening, de slotveiling en feestdagen?

De dag van een beurs bestaat uit meer dan alleen de continue handel. Voor de opening is er een openingsveiling: orders worden verzameld en tegen één prijs uitgevoerd, waardoor de openingskoers soms flink afwijkt van de slotkoers van de dag ervoor, bijvoorbeeld na slecht nieuws uit de VS of Azië. Na 17:30 uur volgt een slotveiling, waarin de slotkoers wordt bepaald. Die slotkoers is de koers die u in de meeste overzichten en op grafieken terugziet.

Marktorders die u buiten de handelstijden plaatst, worden pas bij de volgende opening uitgevoerd, tegen de dan geldende koers. Bij een bericht dat na sluiting verschijnt, zoals kwartaalcijfers, kan de koers de volgende ochtend dus ruim anders openen dan u verwacht. Daarom gebruiken veel beleggers een limietorder, waarmee u een maximale aankoopprijs of minimale verkoopprijs vastlegt. Sommige brokers bieden daarnaast handel buiten de reguliere uren aan; die kent doorgaans minder liquiditeit en bredere spreads, dus wees er voorzichtig mee.

Rond feestdagen wijken de tijden af. Veel Europese beurzen zijn op Nieuwjaarsdag, Goede Vrijdag, Tweede Paasdag, 1 mei en de kerstdagen gesloten, en rond kerst en oudjaar sluit de handel vaak eerder. Omdat de feestdagen per land verschillen, kan de ene beurs open zijn terwijl de andere dicht is, wat de handel in zo'n aandeel tijdelijk dunner maakt. Check dus de beurskalender van de betreffende beurs voordat u een order plant.

Wat kost het om op verschillende Europese beurzen te handelen?

Dat verschilt per broker. Sommige brokers rekenen één vast tarief voor alle Europese beurzen, andere hanteren een tarief per beurs, vaak met een minimumbedrag. Daarbovenop komen de eventuele valutakosten en, bij dividenden, de kosten van het verwerken van buitenlandse bronbelasting. Op onze brokerpagina vergelijken we de tarieven en de toegang tot buitenlandse beurzen naast elkaar. Let bij het vergelijken niet alleen op de transactiekosten, maar ook op wat de broker rekent voor omrekenen van valuta en voor beurzen die u zelden gebruikt.

Voor wie net begint: de meeste beginners hebben voldoende aan de hoofdnotering in euro's van bekende Nederlandse, Duitse en Franse aandelen. Wie later aandelen uit Zwitserland, Denemarken of het Verenigd Koninkrijk toevoegt, krijgt er automatisch een valutafactor bij. Onze gids Beleggen in Europese aandelen voor beginners loopt het hele pad stap voor stap door.

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.