Fed verhoogt rente naar 3,75-4,00% — een week na de ECB, wat betekent dit voor Europese aandelen?

De Federal Reserve verhoogde woensdagavond haar rente met 25 basispunten naar een bandbreedte van 3,75-4,00%, een unanieme beslissing die de markt met ruime meerderheid had ingeprijsd. Opvallend is niet de stap zelf, maar het gezelschap: nog geen week eerder, op 10 september, verhoogde de ECB haar depositorente al naar 2,50%. Voor het eerst in jaren verkrappen beide grootste centrale banken ter wereld vrijwel gelijktijdig, in plaats van dat de een versoepelt terwijl de ander vasthoudt.

Waarom verhogen Fed en ECB nu allebei tegelijk de rente?

Normaal bewegen de twee centrale banken niet synchroon: de ene verkrapt terwijl de andere pauzeert of juist versoepelt, afhankelijk van de eigen conjunctuur. Deze keer delen ze grotendeels dezelfde aanjager. Aan beide kanten van de Atlantische Oceaan houdt een hardnekkig hoge energieprijs de inflatie boven doel — in de eurozone liep de inflatie in augustus op tot 3,3%, ruim boven de ECB-doelstelling van 2%, met energie als belangrijkste opwaartse factor. In de VS blijft de arbeidsmarkt tegelijkertijd stevig genoeg om de Fed weinig reden te geven om op de rem te trappen. Het resultaat is een zeldzame situatie waarin twee economieën met een verschillend groeitempo toch dezelfde kant op bewegen op het rentefront.

Wat betekent dit voor de euro en Europese exporteurs?

Het renteverschil tussen de twee blokken is met deze stap nauwelijks veranderd — beide banken verhoogden immers met dezelfde 25 basispunten. Wat wél verschoof, is de verwachte toekomstige richting: het Fed dot-plot toont meer vastberadenheid om door te gaan dan beleggers vooraf inprijsden, terwijl bij de ECB juist onzeker blijft of december nog een derde stap brengt. Blijft de Fed relatief agressiever dan de ECB, dan kan dat het renteverschil de komende maanden alsnog laten oplopen, wat de dollar sterker maakt en de euro verzwakt. Een zwakkere euro is doorgaans gunstig voor Europese exporteurs met veel omzet in dollars, zoals Airbus, LVMH en ASML — hun in euro's gerapporteerde omzet wordt dan hoger, en hun producten relatief goedkoper voor Amerikaanse afnemers. Tegelijk maakt een zwakkere euro de import van in dollars geprijsde olie en gas duurder, wat de energie-gedreven inflatie in Europa eerder aanwakkert dan dempt.

Voor rentegevoelige sectoren in Europa is de boodschap eveneens tweeledig. Banken als ING en Deutsche Börse profiteren doorgaans van een hogere rente via bredere rentemarges, maar vastgoedfondsen en zwaar gefinancierde groeibedrijven ondervinden juist extra tegenwind zodra "hogere rente voor langer" het basisscenario wordt aan beide kanten van de oceaan. Analisten wijzen erop dat een synchrone verkrapping door de twee grootste economieën het risico vergroot dat de mondiale groei sneller afkoelt dan wanneer slechts één blok de rem induwt, omdat er dan geen tegenwicht van soepeler beleid elders overblijft.

Voor Nederlandse beleggers verandert er weinig aan de toegankelijkheid: Amerikaanse en Europese aandelen, en ETF's die inspelen op renteverschillen, blijven gewoon verhandelbaar via de grote brokers.

Visie en vooruitzichten: de kernvraag voor de komende maanden is niet zozeer wélke centrale bank het hardst verkrapt, maar of deze gelijktijdige aanpak de wereldeconomie synchroon laat afremmen op een moment dat beide inflatiecijfers nog altijd boven doel liggen. Voor de ECB is de decembervergadering nu het volgende ijkpunt: houdt de olieprijs de inflatie hoog, dan ligt een derde verhoging naar 2,75% voor de hand, met extra tegenwind voor vastgoed en dure groeiaandelen tot gevolg. Voor de Fed hangt het vervolg af van of de arbeidsmarkt de hogere rente blijft verdragen — het dot-plot suggereert dat de meeste bestuursleden daar vertrouwen in hebben, maar een duidelijke verzwakking van de banencijfers zou dat beeld snel kunnen kantelen. Voor Europese beleggers is de olieprijs daarmee minstens zo bepalend geworden als de rentebesluiten zelf: zolang energie duur blijft, houden beide centrale banken de deur naar verdere verkrapping open, met alle gevolgen van dien voor de rentegevoelige hoeken van de Europese markt.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.