Fed-rentebesluit vanavond: renteverschil met ECB en dure gasprijs zetten Europa onder druk

Vanavond om 20:00 uur maakt de Federal Reserve haar rentebesluit bekend, en voor het eerst in maanden is de uitkomst niet vanzelfsprekend: waar een pauze tot voor kort de basisverwachting was, houden financiële markten inmiddels serieus rekening met een renteverhoging. Dat gebeurt op een moment dat de ECB haar eigen rente op 23 juli juist ongewijzigd liet op 2,25%, mede uit zorg over de energieprijzen. Diezelfde energieprijzen staan intussen zelf in de schijnwerpers: de Nederlandse gasprijs (TTF) noteerde deze maand een jaarhoogte van €63 per MWh. De combinatie van een gespannen Fed-avond en een dure gasmarkt bepaalt voor Europese beleggers de agenda van vandaag.

Waarom is het Fed-rentebesluit van vanavond zo gespannen?

Omdat de Fed voor het eerst in lange tijd niet alleen over een pauze, maar ook over een verhoging moet nadenken. De rente staat sinds december 2025 vast op 3,50-3,75%, en een ongewijzigd besluit blijft de meest waarschijnlijke uitkomst. Toch is de vergadering "aanmerkelijk gespannener" geworden dan enkele weken geleden werd verwacht, mede door aanhoudende inflatiedruk. Omdat het om een vergadering zonder nieuwe economische projecties gaat, zal vooral de toon van het statement bepalen hoe de markt de vooruitzichten voor september inschat.

Voor Europese beleggers is de uitkomst relevant via de wisselkoers. De dollar staat dit jaar structureel onder druk — analisten van ABN AMRO wijzen op verwachte verdere Fed-verruiming en zorgen over het Amerikaanse begrotingstekort — waardoor de euro rond $1,14 noteert, niet ver van het hoogste niveau sinds 2022 (ABN AMRO's koersdoel voor eind 2026 ligt op $1,25). Een verrassend havikse Fed vanavond zou die trend tijdelijk kunnen doorbreken; een bevestiging van het huidige pad houdt de druk op de dollar juist in stand.

Wat betekent de hoge gasprijs voor de ECB en de Europese economie?

De Nederlandse gasprijs (TTF) is deze maand snel opgelopen naar een jaarhoogte van €63 per MWh, met een gemiddelde van €52,71 per MWh over heel juli — ruim boven het niveau van eerder dit jaar. Twee ontwikkelingen liggen daaraan ten grondslag: het stuklopen van de eerder gesloten vredesdeal tussen de VS en Iran, met hernieuwde spanningen tot gevolg, en een door de Nederlandse staat verplichte versnelde vulling van de gasopslag voor komende winter, die extra vraag op de markt zet. Voor de ECB is dat precies het scenario waar ze op 23 juli voor waarschuwde: de centrale bank hield de rente ongewijzigd, maar signaleerde expliciet dat duurdere energie de inflatie de komende maanden weer kan aanjagen via hogere brandstof- en productiekosten.

BASF is 's werelds grootste chemieconcern, gevestigd in Duitsland, en maakt basischemicaliën, kunststoffen en landbouwproducten die als grondstof dienen voor tal van andere industrieën. Aardgas is voor BASF zowel energiebron als grondstof, wat het bedrijf direct gevoelig maakt voor schommelingen in de Europese gasprijs.

BASF liet in het tweede kwartaal een omzetstijging van 16% zien naar €17,2 miljard, gedreven door 11% hogere prijzen en 7% meer verkocht volume; de aangepaste EBITDA verdubbelde bijna, naar €2,4 miljard tegen €1,6 miljard een jaar eerder. Het concern verhoogde daarop zijn jaarprognose voor de aangepaste EBITDA naar €6,9-7,7 miljard, van eerder €6,2-7,0 miljard, en schreef de hogere prijzen deels toe aan de marktverstoring rond het Iran-conflict. Het aandeel sloot de handelsdag na de cijfers niettemin 1,2% lager — een teken dat beleggers de hogere energiekosten die tegenover die prijsstijgingen staan, evengoed meewegen.

Welk ander Europees bedrijf voelt de energieschok direct in de kosten?

Lufthansa is de grootste Duitse luchtvaartmaatschappij en exploiteert naast het eigen merk ook Swiss, Austrian Airlines, Brussels Airlines en Eurowings. Kerosine is voor een luchtvaartmaatschappij doorgaans een van de grootste kostenposten, waardoor het bedrijf sterk gevoelig is voor olie- en brandstofprijzen.

Het concern waarschuwde voor een extra kostenpost van ongeveer $1,7 tot $2 miljard op de brandstofrekening door de door het conflict gedreven stijging van kerosineprijzen. Dankzij strategische hedging wist Lufthansa de directe impact van die piek grotendeels te omzeilen: het aangepaste operationele verlies in het eerste kwartaal verkleinde tot €612 miljoen, tegen €722 miljoen een jaar eerder, en de groep handhaafde de prognose voor een fors hoger aangepast operationeel resultaat dan de €1,96 miljard van 2025. Dat maakt Lufthansa een voorbeeld van hoe hedging de kortetermijnimpact van een energieschok kan dempen, zonder de onderliggende kostendruk weg te nemen.

Visie en vooruitzichten: voor de eurozone-economie is de combinatie van een pauzerende ECB en een oplopende gasprijs een lastige balans. De ECB wil de rente niet verder verhogen zolang de economische groei kwetsbaar blijft, maar kan ook niet verlagen zolang energie een opwaarts inflatierisico vormt — een verschil met de Fed, die juist worstelt met de vraag of ze na een lange pauze toch weer moet verkrappen. Voor energie-intensieve industrieën zoals de chemiesector betekent een aanhoudend hoge gasprijs dat prijsverhogingen op korte termijn de omzet kunnen ondersteunen, zoals bij BASF zichtbaar is, maar dat de marge onder druk blijft staan zolang Europese producenten duurder gas inkopen dan concurrenten in de VS of het Midden-Oosten. Voor luchtvaartmaatschappijen als Lufthansa hangt de uitvoering sterk af van hoe lang de hedges de huidige piek kunnen opvangen; houdt de gasprijs- en olieschok langer aan dan de hedgingtermijn, dan slaat de hogere kostprijs alsnog door naar toekomstige kwartalen. De belangrijkste variabele voor beide bedrijven — en voor de ECB — blijft dezelfde: hoelang de onderliggende geopolitieke spanning rond Iran aanhoudt.

Liever een seintje bij nieuwe analyses? Schrijf u in voor de nieuwsbrief →

Onderdeel van onze Europese markt →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.