Franse rente nu hoger dan Italië en Griekenland — tienjaars-OAT raakt 5% en het ECB-vangnet past niet

De Franse rente staat sinds vorige week boven die van Italië en Griekenland, een omkering die tot voor kort ondenkbaar was. De tienjaars-OAT noteerde op 1 oktober kortstondig 4,989%, vrijwel 5% en het hoogste niveau sinds 2002, terwijl Parijs een bezuinigingsbegroting voor 2027 presenteert zonder zekere parlementaire meerderheid.

Waarom is de Franse rente hoger dan die van Italië en Griekenland?

Beleggers eisen een hogere vergoeding voor Franse staatsschuld omdat het begrotingstekort groot blijft (5,4% van het bbp in 2026), de schuld een recordniveau bereikt en de politiek versnipperd is. Daar komt bij dat de lange rente wereldwijd stijgt door dure energie en de verwachting dat de ECB langer strak blijft. Italië heeft zijn tekort de afgelopen jaren juist teruggebracht en profiteert daarvan nu relatief; de Italiaanse rentetoeslag op Duitsland is met circa 106 basispunten duidelijk lager dan de Franse van ruim 130.

Wat staat er in de Franse begroting voor 2027?

Premier Sébastien Lecornu presenteerde donderdag 1 oktober een begroting met €54 miljard aan besparingen en belastingmaatregelen, waarvan €43 miljard nieuw. Ongeveer 60% komt uit uitgavenbeperking, waaronder een loonbevriezing voor ambtenaren en bevroren pensioenen, behalve de laagste. Een extra heffing op grote bedrijven wordt met 30% verlaagd. Het tekort moet daarmee van 5,4% naar 5,0% van het bbp in 2027. De onafhankelijke begrotingswaakhond noemde die inspanning volgens persberichten beperkt: voor een stabiele schuld is een aanzienlijk grotere aanpassing nodig. Het is bovendien de laatste begroting voor de verkiezingen van 2027, in een parlement zonder duidelijke meerderheid.

Kan de ECB Frankrijk helpen met het TPI?

Waarschijnlijk niet. Het Transmission Protection Instrument (TPI), in 2022 gecreëerd en nog nooit ingezet, is bedoeld om ongerechtvaardigde, paniekgedreven renteverschillen te dempen, en stelt voorwaarden aan het begrotings- en economisch beleid van het land. Commentatoren wijzen erop dat de Franse rentestijging juist uit werkelijke begrotingsproblemen komt, waardoor inzet van het TPI juridisch en politiek moeilijk ligt. Of de ECB ooit zou ingrijpen is speculatief; het punt is dat het vangnet dat beleggers kennen voor Italië niet vanzelfsprekend voor Frankrijk geldt.

Visie en vooruitzichten: de rentestijging heeft drie gevolgen die elkaar versterken. Ten eerste stijgen de rentelasten van de Franse staat zelf, waardoor het tekort moeilijker te beheersen wordt en de begroting van volgend jaar nog meer onder druk komt. Ten tweede raakt het de Franse banken en verzekeraars, die veel Franse staatsschuld op de balans hebben; zij zien de waarde van die portefeuilles dalen, terwijl hun financieringskosten kunnen oplopen. Ten derde raakt het het hele eurogebied: de ECB moet inflatie bestrijden, terwijl een hogere rente de schuldenlast van de zwakkere landen verzwaart. Kijk de komende weken naar het parlementaire verloop van de begroting (een motie van wantrouwen of gebruik van artikel 49.3 kan de markt snel doen bewegen), naar de beoordelingen van kredietbeoordelaars en naar het ECB-besluit later deze maand. Een versnelde verslechtering zou ook Franse beursgenoteerde bedrijven met veel binnenlandse blootstelling raken, zoals verzekeraar AXA, terwijl internationaal georiënteerde concerns hier minder gevoelig voor zijn.

Voor Nederlandse beleggers is dit vooral zichtbaar in de hypotheek- en spaarrente en in het koersverloop van Franse banken en verzekeraars, die via de grote brokers verhandelbaar zijn.

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.