Italië leent goedkoper dan Frankrijk: BTP-Bund spread blijft ver onder Frans recordniveau, ondanks hogere staatsschuld

De rollen op de Europese obligatiemarkt zijn omgedraaid: Italië, decennialang het schoolvoorbeeld van een risicovolle eurozone-schuldenaar, leent inmiddels goedkoper ten opzichte van Duitsland dan Frankrijk. De Italiaanse BTP-Bund spread schommelt medio september rond 87 basispunten, terwijl de Franse OAT-Bund spread vorige week voor het eerst sinds 2012 boven 100 basispunten uitkwam. Dat terwijl Italië met 137,4% van het bbp juist een hogere schuldquote heeft dan de 119,3% van Frankrijk.

Hoe kan Italië met meer schuld toch goedkoper lenen dan Frankrijk?

Omdat beleggers een obligatiespread niet baseren op het schuldniveau alleen, maar vooral op de richting ervan en de politieke geloofwaardigheid van de begroting. Italië's tekort daalt en de begroting voor 2026 is door een meerderheidsregering aangenomen, terwijl het Franse tekort oploopt en premier Sébastien Lecornu zonder parlementaire meerderheid regeert. Die combinatie van dalend risico in Rome en stijgend risico in Parijs verklaart waarom de spreads elkaar hebben gekruist, ook al blijft de Italiaanse schuldberg in absolute termen groter.

Italië is na Duitsland en Frankrijk de derde economie van de eurozone, met een staatsschuld van meer dan €3.000 miljard verspreid over Italiaanse staatsobligaties (BTP's).

Wat drijft het herwonnen vertrouwen in Italiaans schuldpapier?

Drie ontwikkelingen versterken elkaar. Ten eerste keurde het Italiaanse parlement deze maand een begroting voor 2026 goed die het tekort moet terugbrengen tot 2,8% van het bbp, wat mogelijk een einde maakt aan de buitensporigtekortprocedure die de Europese Commissie tegen Italië liep. Ten tweede verhoogde minister van Economische Zaken Giancarlo Giorgetti de groeiraming voor dit jaar naar circa 1%, boven de eerdere verwachting van 0,6%. Ten derde regeert premier Giorgia Meloni met een werkende meerderheid, terwijl Frankrijk sinds het aftreden van meerdere kabinetten dit jaar bestuurt via een minderheidsregering die begrotingsmaatregelen moet doordrukken zonder vaste steun in de Assemblée Nationale. Voor obligatiehandelaren telt die bestuurbaarheid minstens zo zwaar als de rekenkundige schuldratio.

Voor Italiaanse banken is de combinatie van hogere staatsrentes en een stabielere politieke omgeving een gunstige. UniCredit rapporteerde eerder dit jaar al een reeks recordkwartalen en verhoogde zijn winstverwachting voor heel 2026 naar circa €11,5 miljard, mede dankzij het rendement op de grote Italiaanse staatsobligatieportefeuille die de bank aanhoudt. Sectorgenoot Intesa Sanpaolo zit in een vergelijkbare positie: ook deze bank houdt van oudsher veel BTP's aan en profiteert zolang de spread niet plotseling omslaat in paniek over de Italiaanse kredietwaardigheid.

Italiaans en Frans staatspapier zijn voor Nederlandse particuliere beleggers doorgaans alleen indirect toegankelijk, via obligatiefondsen of ETF's bij de grote brokers.

Visie en vooruitzichten: de omgekeerde rollen zijn geen bewijs dat Italië's schuldprobleem is opgelost — de schuldquote blijft dit jaar juist stijgen, en de huidige Italiaanse tienjaarsrente van rond 4,4% ligt dicht bij het niveau van de energiecrisis van 2022. Het is vooral een relatief verhaal: zolang de Franse politiek instabiel blijft en Rome zijn begrotingsdoelen haalt, blijft de spread in het voordeel van Italië werken. Dat evenwicht is fragiel in twee richtingen. Een nieuwe vertrouwensbreuk in Parijs — een verloren vertrouwensstemming, een begroting die alsnog sneuvelt — zou de Franse spread verder kunnen opdrijven. Omgekeerd zou een tegenvallende Italiaanse begrotingsuitvoering, of een economie die de beloofde 1% groei niet haalt, de huidige rust op de BTP-markt snel kunnen verstoren. Voor beleggers in Zuid-Europese bankaandelen is de kernvraag daarom niet of de huidige rentes gunstig zijn — dat zijn ze — maar hoe lang de politieke stabiliteit die daaraan ten grondslag ligt, standhoudt.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro-economie →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.