Lagarde: hogere lange rente doet een deel van het ECB-werk — renteverhoging in december blijft het basisscenario

Wat doet de ECB als de markt het werk al gedeeltelijk voor haar opknapt? Dat was de kern van wat president Christine Lagarde maandag 28 september zei in het Europees Parlement: de lange rente is sinds het septemberbesluit "notably" gestegen, en dat remt de groei en de doorwerking van dure energie op andere prijzen meer dan de ECB in haar septemberprojecties had ingecalculeerd. Met een inflatie boven de 3% en een depositorente van 2,50% is de vraag voor beleggers niet óf de ECB verder gaat, maar hoe snel.

Wat zei Lagarde over de lange rente en de groei?

Lagarde sprak voor de commissie Economische en Monetaire Zaken van het Europees Parlement. Haar boodschap: de olie- en gasprijzen, aangejaagd door het conflict tussen de VS en Iran, drijven de inflatie, en de stijging van de langlopende rente werkt als extra verkrapping. Concreet zei ze dat de lange rente "aanzienlijk is gestegen" en dat dit "de groei zal vertragen en de doorwerking zal verminderen met meer dan in onze septemberraming". Ze voegde eraan toe dat er tot nu toe geen bewijs is dat energieprijzen in hogere lonen doorsijpelen. Bron: verslagen van Reuters en Bloomberg van 28 september.

De Duitse tienjaarsrente lag maandag rond 3,64% en de euro zakte richting het zomerlaagtepunt, rond 1,137 dollar. Het is een lastige combinatie voor de ECB: een zwakkere euro maakt import — inclusief het in dollars geprijsde Brent, dat boven de $105 per vat noteerde nadat de Amerikaanse president Trump een Iraans voorstel afwees — juist duurder.

Waarom is een verhoging in december waarschijnlijker dan in oktober?

Economen wijzen naar het patroon van de eerdere stappen, die ongeveer drie maanden uit elkaar lagen. De ECB krijgt in december bovendien nieuwe macro-economische projecties, en die geven een beleidsstap meer onderbouwing dan een tussentijdse vergadering. Lagardes nadruk op wat de hogere lange rente al bereikt, past daarbij: wie de markt laat meehelpen, hoeft niet per se sneller te bewegen. Ook de loonindicator van de ECB geeft nog geen alarmerend beeld. Het blijft een verwachting van economen, geen toezegging: bij een verdere olieprijsstijging of hogere looneisen kan de afweging snel verschuiven.

Welke Europese sectoren voelen een hogere lange rente het sterkst?

Vastgoed is de klassieke gevoelige sector, omdat schuldfinanciering en waardering direct aan de rente hangen. Vonovia, de grootste Duitse woningverhuurder, is daar het bekendste voorbeeld; hoe de Duitse rente de financiering van zo'n bedrijf raakt, kwam eerder aan bod in onze analyse van Vonovia en de Duitse obligatierente. Banken zitten aan de andere kant van dezelfde beweging: een steilere rentecurve ondersteunt in beginsel de rentemarge, terwijl hogere rente en een zwakkere economie de kredietverliezen kunnen laten oplopen. ING en UniCredit staan voor dat spanningsveld.

Vonovia is een Duitse woningverhuurder met beursnotering in Frankfurt. ING is een Nederlandse bank met een groot retailnetwerk in Europa, UniCredit een Italiaanse bankgroep met activiteiten in Italië, Duitsland en Centraal-Europa.

Voor zover verifieerbaar via de gebruikte bronnen is er geen sluitende analistenconsensus voor omzet of winst van deze bedrijven op de rentepaden hierboven; we noemen daarom geen cijfers. Wie ze wil volgen kan ze via NL-brokers gewoon als Duitse, Nederlandse en Italiaanse aandelen verhandelen.

Visie en vooruitzichten: wat bepaalt het vervolg?

Lagardes redenering heeft een logica én een risico. De logica: als de markt via hogere lange rente al krapper maakt, is een gematigde ECB-reactie te verdedigen. Het risico: dat effect is niet gegarandeerd blijvend. Zakt de lange rente terug, bijvoorbeeld door een akkoord in het Midden-Oosten en lagere energieprijzen, dan verdwijnt ook de ondersteuning en zou de ECB haar rentepad opnieuw moeten wegen. Blijft de olie boven de $100 en loopt de inflatie richting 4% aan het einde van het jaar, dan wordt het "gematigde" pad steeds moeilijker vol te houden.

Voor bedrijven betekent dit een langere periode van dure financiering. Kapitaalintensieve sectoren als vastgoed en nutsbedrijven moeten hun herfinanciering scherper plannen, terwijl exporteurs de zwakkere euro als tegenwind én rugwind ervaren: gunstig voor omzet in dollars, ongunstig voor inkoop van grondstoffen. Bepalend zijn de komende weken de voorlopige inflatiecijfers voor september, de olieprijs en de Franse en Italiaanse rentespreads. Elk van die drie kan het decemberscenario bevestigen of onderuit halen.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro-economie →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.