Novartis +4%, TotalEnergies +3,25%: winst en olieprijs stuwen Europese beurs

De Europese beurzen sloten dinsdag 21 juli hoger, met de STOXX Europe 600 die 0,6% won op 643,19 punten en daarmee een verliesreeks van twee dagen doorbrak. Twee namen sprongen er om heel verschillende redenen uit: farmaconcern Novartis steeg 4% na kwartaalcijfers die de verwachtingen versloegen, terwijl energiegigant TotalEnergies 3,25% won op de aanhoudend hoge olieprijs. De ene koersbeweging komt uit eigen bedrijfsprestaties, de andere drijft vrijwel volledig op een externe grondstofschok — een verschil dat veel zegt over hoe uiteenlopend "goed nieuws" er in juli 2026 uitziet.

Waarom steeg het aandeel Novartis na de kwartaalcijfers?

Omdat de resultaten hoger uitvielen dan de markt had ingecalculeerd: een omzet van $14,4 miljard, iets boven de verwachte $13,95 miljard, en een kernwinst per aandeel van $2,41 tegen een gemiddelde analistenverwachting van rond $2,15. Dat is precies het soort verrassing waar een aandeel op reageert — niet zozeer de absolute cijfers, maar het gat tussen wat werd verwacht en wat er daadwerkelijk stond.

Op jaarbasis in constante valuta groeide de omzet met slechts 1% en daalde de kernwinst per aandeel licht, dus van een uitbundig kwartaal was geen sprake. Wat beleggers wel geruststelde: het management hield vast aan de volledige jaarprognose, met een verwachte lage-eencijferige omzetgroei en een operationele kernwinst die in de tweede jaarhelft weer moet aantrekken. Belangrijkste groeimotor blijft het oncologiemiddel Kisqali, dat in constante valuta 43% harder verkocht, aangevuld door immunologiemiddel Kesimpta en het nieuwere Scemblix. Novartis voegde de afgelopen weken ook twee overnames aan de pijplijn toe — het borstkankermiddel SNV4818 via de overname van Pikavation Therapeutics en het immunologiemiddel EXL-111 via Excellergy — een signaal dat het bedrijf actief blijft zoeken naar groei voorbij het bestaande portfolio, terwijl analisten voor de komende kwartalen vooral kijken naar de voortgang van pijplijnkandidaat ianalumab als mogelijke volgende blockbuster.

Novartis is een Zwitsers farmaceutisch concern uit Bazel, genoteerd aan de SIX Swiss Exchange en als ADR op de New York Stock Exchange, gericht op innovatieve geneesmiddelen in oncologie, immunologie, neurowetenschappen en hart- en niergerelateerde aandoeningen.

Vergelijkbare Europese farmaconcerns zijn sectorgenoot Roche, eveneens gevestigd in Bazel en met een vergelijkbare focus op oncologie en diagnostiek, en het Franse Sanofi, dat naast geneesmiddelen ook een groot vaccinatietak heeft. Beide bedrijven kennen dezelfde dynamiek als Novartis: kwartaal-op-kwartaal wordt vooral beoordeeld op het tempo waarmee nieuwere middelen het verlies aan omzet uit verlopen patenten compenseren.

Waarom profiteert TotalEnergies van de hogere olieprijs?

Omdat de winst van een geïntegreerd energiebedrijf direct meebeweegt met de prijs die het voor zijn olie- en gasproductie ontvangt. TotalEnergies liet vorige week weten voor het tweede kwartaal op een gemiddelde Brent-prijs van $103,8 per vat te rekenen, 45% hoger dan de ongeveer $67 een jaar eerder — een direct gevolg van de aanhoudende onrust rond de Straat van Hormuz. Het aandeel won daarop op 21 juli 3,25%, terwijl ook de raffinage- en petrochemiemarges verbeterden; alleen de geïntegreerde lng-tak liet naar verwachting een terugval in kasstroom zien.

Analisten reageerden overwegend positief: zakenbank Piper Sandler verhoogde recent zijn koersdoel voor TotalEnergies. Dat past bij een bredere trend waarin energie-majors dit kwartaal profiteren van een prijsomgeving die weinig met hun eigen bedrijfsvoering te maken heeft, en alles met geopolitiek.

TotalEnergies is het Franse energieconcern, onderdeel van de CAC 40 en genoteerd op Euronext Paris, actief in de volledige keten van olie- en gaswinning tot raffinage en een groeiende tak in elektriciteit en hernieuwbare energie.

Twee vergelijkbare Europese energiemajors zijn het Brits-Nederlandse Shell, dat om dezelfde reden de afgelopen dagen al meermaals koploper was op de Amsterdamse beurs, en het Italiaanse Eni, dat een vergelijkbaar geïntegreerd model van productie, raffinage en energietransitie-investeringen voert. Voor alle drie geldt: hoe langer de olieprijs verhoogd blijft, hoe groter het effect op de winst voor het lopende kwartaal.

Visie: de twee bewegingen van 21 juli illustreren een structureel verschil in kwetsbaarheid. Novartis' koerswinst steunt op iets wat het bedrijf zelf kan beïnvloeden — pijplijnkeuzes, prijsstelling, uitrol van nieuwere middelen — en blijft daarmee grotendeels overeind ongeacht wat er in de rest van de wereld gebeurt. TotalEnergies' winst hangt daarentegen af van een olieprijs die het bedrijf niet zelf bepaalt en die net zo snel kan omslaan als hij is gestegen, mocht de situatie rond Hormuz de-escaleren. Voor de energiesector als geheel betekent dat: de huidige marges zijn reëel en verbeteren de kasstroom nu, maar zijn geen basis om structureel op te rekenen zolang het geopolitieke risico niet is weggenomen.

Beide aandelen zijn voor Nederlandse beleggers eenvoudig verhandelbaar via de standaard aandelenmodule van de grote brokers: Novartis als ADR of rechtstreeks op de SIX Swiss Exchange, TotalEnergies via Euronext Paris — beide dus zonder de wisselkoerslaag die bij Amerikaanse aandelen wel meespeelt zodra buiten de eurozone wordt genoteerd.

Liever een seintje bij nieuwe analyses? Schrijf u in voor de nieuwsbrief →

Onderdeel van onze Europese markt →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.