STOXX 600 ETF of zelf Europese aandelen kiezen: wat past bij u?

Wie in de Europese aandelenmarkt wil stappen, staat al snel voor één fundamentele keuze: kiest u voor de rust van een brede index-ETF op de STOXX Europe 600, of selecteert u zelf een handvol bekende namen als ASML, LVMH of Shell? Een individueel aandeel kan uw rendement flink boven of onder de markt trekken, terwijl een brede ETF u juist met de hele markt laat meebewegen. Er is geen goed of fout antwoord — wel duidelijke afwegingen rond kosten, spreiding, belasting en valuta, die we hieronder stap voor stap doorlopen.

Wat is de STOXX Europe 600 en hoe verschilt de index van de S&P 500?

De STOXX Europe 600 is een aandelenindex van de zeshonderd grootste beursgenoteerde bedrijven uit zeventien Europese landen, van Nederland en Duitsland tot Zwitserland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. Vergelijkbaar met hoe de S&P 500 de Amerikaanse markt samenvat, geeft de STOXX 600 in één indexstand een beeld van de brede Europese aandelenmarkt — over sectoren, landen en valuta's heen.

Het belangrijkste verschil met de S&P 500 zit niet in de omvang, maar in de samenstelling. Waar de Amerikaanse index zwaar leunt op een handvol techreuzen, is de STOXX 600 veel evenwichtiger verdeeld over banken, farmaceutica, energie, industrie en luxegoederen. Dat verklaart voor een belangrijk deel waarom het rendement over de afgelopen jaren structureel lager uitviel: Amerikaanse techaandelen groeiden uitzonderlijk hard, iets waar Europa nauwelijks een tegenhanger voor heeft. Minder rendement betekent overigens niet per definitie minder waarde: doordat de STOXX 600 minder afhankelijk is van een klein aantal Amerikaanse groeibedrijven, beweegt de index anders dan de S&P 500 en kan hij een portefeuille die al zwaar in Amerikaanse aandelen zit, aanvullend spreiden.

Wat is een ETF, en wat betekent "TER" eigenlijk?

Een ETF (Exchange Traded Fund) is een beleggingsfonds dat, net als een gewoon aandeel, op de beurs verhandeld wordt. Een ETF op de STOXX 600 koopt automatisch al die 600 onderliggende aandelen namens u, in de exacte verhouding van de index. Met één transactie bezit u zo een piepklein stukje van elk bedrijf in de index — van ASML tot de kleinste deelnemer.

De kosten van een ETF worden uitgedrukt in de TER (Total Expense Ratio, ofwel lopende kosten): het percentage van uw belegd vermogen dat de fondsbeheerder jaarlijks inhoudt voor beheer, administratie en het volgen van de index. Bij €10.000 belegd vermogen betekent een TER van 0,20% dus €20 aan kosten per jaar, ingehouden uit het fondsrendement — u ontvangt geen aparte rekening. Daarnaast is het onderscheid tussen accumulating (Acc) en distributing (Dist) relevant: een accumulerende ETF herbelegt ontvangen dividenden automatisch in het fonds, een distribuerende ETF keert dividend periodiek aan u uit.

Drie manieren om via een ETF breed in Europa te beleggen

Wie kiest voor een ETF in plaats van losse aandelen, heeft nog een keuze te maken: hoe breed moet de spreiding zijn? Onderstaande drie ETF's illustreren de bandbreedte, van pan-Europees tot één enkel land.

De eerste twee zijn functioneel vergelijkbaar: beide volgen een brede Europese index over 17 landen en tientallen sectoren, maar Amundi rekent met 0,05% TER minder dan een derde van de kosten van de iShares-variant op 0,20%. Op €10.000 belegd vermogen is dat €5 versus €20 per jaar — een klein verschil in euro's, maar het stapelt zich op over decennia. De iShares Core DAX ETF laat zien wat er gebeurt als u de spreiding versmalt tot één land: u zit dan niet meer verspreid over 17 economieën, maar uitsluitend in veertig Duitse beursfondsen, met een relatief zwaar gewicht in industrie, auto's en chemie. Dat kan een bewuste keuze zijn — bijvoorbeeld als u specifiek in de Duitse industrie wilt beleggen — maar het is geen vervanging voor brede Europese spreiding.

Wat kost het om zelf tien Europese aandelen te kopen in plaats van één ETF?

Een ETF koopt u in principe met één transactie. Wilt u zelf een vergelijkbaar gespreide portefeuille van pakweg tien Europese aandelen opbouwen, dan betaalt u bij de meeste brokers per aankoop transactiekosten — vaak tussen de €1 en €10 per order, afhankelijk van de beurs en de broker. Bij tien posities loopt dat al snel op tot enkele tientallen euro's, vóórdat u ook maar één keer heeft bijgekocht. Daar komt bij dat een deel van deze aandelen niet in euro noteert: Shell en AstraZeneca noteren op hun Britse thuisbeurs in ponden, Nestlé in Zwitserse franken en Novo Nordisk in Deense kronen. Elke aankoop in een andere valuta dan de euro brengt een valutaomrekening met zich mee, waar brokers doorgaans een kleine opslag op rekenen.

Daar staat tegenover dat u bij losse aandelen geen jaarlijkse TER betaalt — die kosten zijn eenmalig bij aan- en verkoop, niet doorlopend. Bij een lange beleggingshorizon en weinig mutaties kan zelf aandelen kiezen dus juist goedkoper uitpakken dan een ETF, mits u niet te vaak handelt. Het omgekeerde geldt evenzeer: wie regelmatig bijkoopt of van positie wisselt, betaalt bij losse aandelen per saldo al snel meer dan de paar tientallen euro's TER die een ETF op jaarbasis kost.

Welke bekende Europese aandelen kunt u zelf vergelijken?

Wie liever zelf posities kiest dan een index volgt, komt al snel bij dezelfde tien tot vijftien namen uit die Nederlandse beleggers het vaakst noemen. Onderstaande tabel toont tien bekende Europese aandelen uit zes landen en acht sectoren — met hun thuisbeurs en noteringsvaluta, want juist dat bepaalt of u wél of geen valutarisico loopt.

ASML is 's werelds enige producent van EUV-lithografiemachines, de apparaten waarmee de meest geavanceerde chips ter wereld worden gemaakt. Vrijwel elke topchipmaker — van TSMC tot Samsung en Intel — is voor de nieuwste chipgeneraties afhankelijk van ASML. Die unieke marktpositie verklaart de doorgaans hoge waardering van het aandeel.

SAP is Europa's grootste softwarebedrijf en marktleider in bedrijfssoftware (ERP), waarmee grote ondernemingen hun boekhouding, logistiek en personeelszaken beheren. Het bedrijf is midden in een overstap van eenmalige softwarelicenties naar terugkerende cloud-abonnementen. Die omschakeling drukt tijdelijk op de marge, maar moet op termijn voor voorspelbaardere inkomsten zorgen.

LVMH is 's werelds grootste luxeconcern, met merken als Louis Vuitton, Dior, Moët & Chandon en Tiffany & Co. onder één dak. Het bedrijf verkoopt aan welvarende consumenten wereldwijd, met China en de VS als belangrijkste afzetmarkten. Een vertragende Chinese luxevraag drukte de afgelopen kwartalen op de omzet.

Novo Nordisk is de Deense farmaceut achter Ozempic en Wegovy, de bekendste GLP-1-medicijnen tegen diabetes en obesitas. Het bedrijf domineerde jarenlang de snelgroeiende afslankmarkt, maar kreeg de afgelopen periode te maken met toenemende concurrentie.

AstraZeneca is een Brits-Zweeds farmaceutisch concern met een breed portfolio in oncologie, longziekten en zeldzame aandoeningen. Het bedrijf investeert stevig in eigen onderzoek en overnames om zijn medicijnpijplijn te vernieuwen. Vergrijzing en groeiende zorguitgaven vormen een structurele rugwind voor de sector.

Shell is een van de grootste energieconcerns ter wereld, actief in olie- en gaswinning, raffinage en in toenemende mate ook stroom en LNG. Het bedrijf keert traditioneel een fors dividend uit en koopt daarnaast eigen aandelen in. Schommelende olie- en gasprijzen maken de omzet en winst van jaar tot jaar wisselvallig.

TotalEnergies is de Franse tegenhanger van Shell: een geïntegreerd energieconcern met olie, gas en een groeiende tak in hernieuwbare energie. Het bedrijf combineert een hoog dividendrendement met investeringen in zonne- en windenergie. Net als bij Shell bepaalt de olieprijs grotendeels de winstgevendheid op korte termijn.

Nestlé is 's werelds grootste voedings- en drankenconcern, met merken als Nescafé, KitKat en Purina. Het bedrijf verkoopt overwegend defensieve consumentenproducten waar de vraag nauwelijks meebeweegt met de economie. Die stabiliteit gaat gepaard met een gematigd groeitempo.

Allianz is een van de grootste verzekeraars en vermogensbeheerders van Europa, met activiteiten in schade-, levens- en zorgverzekeringen en via dochter PIMCO in vermogensbeheer. Het bedrijf profiteert van hogere rentes, die de beleggingsopbrengsten op de verzekeringsreserves verhogen.

Siemens is een Duits industrieel conglomeraat, actief in fabrieksautomatisering, treinen, energietechniek en medische technologie (via dochter Siemens Healthineers). Het bedrijf profiteert van de wereldwijde investeringsgolf in elektrificatie en industriële automatisering.

De Nederlandse hoek: dividendbelasting, valuta en box 3

Wie dividend ontvangt op een buitenlands aandeel, krijgt te maken met bronbelasting van het land waar het bedrijf is gevestigd — en die verschilt per land aanzienlijk meer dan bij Amerikaanse aandelen. Duitsland houdt standaard tot 26,375% in, maar het belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland beperkt dat voor Nederlandse particuliere beleggers tot 15%. Zwitserland houdt zelfs 35% in op dividend van bijvoorbeeld Nestlé, maar ook hier begrenst het verdrag met Nederland het uiteindelijke tarief tot 15% — het verschil moet u zelf terugvragen bij de Zwitserse belastingdienst. Frankrijk kent voor particulieren een verdragstarief van 12,8%. Het Verenigd Koninkrijk is de uitzondering: daar wordt op reguliere aandelen helemaal geen dividendbelasting ingehouden, wat Shell en AstraZeneca in dat opzicht eenvoudiger maakt dan de meeste andere namen in dit overzicht. Ons artikel over dividendlekkage en bronbelasting gaat dieper in op hoe u te veel ingehouden belasting terugvraagt.

Bij valuta geldt: binnen de eurozone loopt u geen valutarisico. ASML, SAP, LVMH, Allianz, Siemens en TotalEnergies noteren op hun thuisbeurs allemaal in euro's — een koersbeweging is dan puur het aandeel, niet de wisselkoers. Zodra een aandeel op een beurs buiten de eurozone noteert, komt daar een extra laag risico bij: Shell en AstraZeneca noteren in Britse ponden, Nestlé in Zwitserse franken en Novo Nordisk in Deense kronen. Een stijgende euro ten opzichte van die valuta's drukt uw rendement in euro's, ook als de onderliggende aandelenkoers in lokale valuta gelijk blijft — hetzelfde mechanisme dat ook bij Amerikaanse aandelen speelt, zoals we eerder beschreven in ons artikel over beleggen in Amerikaanse aandelen.

Voor de Nederlandse belastingaangifte maakt het overigens weinig uit of een aandeel Amerikaans of Europees is: alle beleggingen vallen samen in box 3, de box voor inkomen uit vermogen. U betaalt geen belasting over het daadwerkelijke rendement, maar over een forfaitair bepaald rendement op uw totale vermogen boven de vrijstelling. De in het buitenland ingehouden bronbelasting (na verdragstarief) mag u vervolgens verrekenen met uw Nederlandse belastingschuld — bewaar hiervoor het jaaroverzicht van uw broker.

Hoe werkt een order op een Europese beurs?

Een Europees aandeel koopt u, net als een Amerikaans aandeel, via een broker — niet rechtstreeks bij de beurs. Het verschil zit in de handelstijden en de beurs zelf: Euronext Amsterdam en Parijs, Deutsche Börse (Xetra) in Frankfurt, de London Stock Exchange en de Zwitserse SIX zijn allemaal open tussen ongeveer 9:00 en 17:30 Nederlandse tijd — dus tijdens uw eigen werkdag, in tegenstelling tot Amerikaanse aandelen die pas rond 15:30 opengaan. Net als in de VS kunt u kiezen tussen een marktorder (direct tegen de actuele koers) en een limietorder (alleen uitvoeren onder een zelf ingestelde prijs). Niet elke broker biedt toegang tot elke Europese beurs — controleer bij het vergelijken van brokers of de beurzen waarin u geïnteresseerd bent, daadwerkelijk beschikbaar zijn.

Een praktisch voorbeeld: kern én satellieten combineren

Veel beleggers kiezen niet voor "of-of", maar voor "en-en": een brede ETF als kern van de portefeuille, aangevuld met een beperkt aantal individuele aandelen waar ze zelf overtuiging over hebben. Stel, u belegt €5.000 in een brede pan-Europese ETF (bijvoorbeeld met 0,05% TER) als basis over 17 landen, en voegt daarnaast €500-posities toe in twee of drie namen uit de tabel hierboven — bijvoorbeeld omdat u geloof hecht aan de structurele chipvraag achter ASML, of aan het defensieve karakter van Nestlé. Zo behoudt u de brede spreiding van de index als vangnet, terwijl u tegelijk kunt inspelen op een specifieke overtuiging — zonder dat één tegenvallend kwartaalbericht meteen uw hele portefeuille raakt.

Andersom werkt het ook: wie volledig zelf tien tot vijftien Europese aandelen kiest, spreidt in de praktijk al aardig — mits die aandelen verspreid zijn over meerdere sectoren en landen, zoals in de tabel hierboven. Concentreert u zich daarentegen op drie of vier namen uit dezelfde sector, dan loopt u een veel groter risico dan de brede index, in ruil voor de kans op een hoger rendement als uw keuzes goed uitpakken.

Praktische checklist

• Bepaal eerst hoeveel tijd en interesse u heeft om individuele bedrijven te volgen — een ETF vraagt daar vrijwel niets van, losse aandelen wel.
• Vergelijk de TER van verschillende STOXX 600- of pan-Europese ETF's: het verschil tussen 0,05% en 0,20% loopt op over de jaren.
• Check bij losse aandelen in welke valuta ze noteren (GBP, CHF, DKK) en welk extra risico dat met zich meebrengt.
• Verifieer bij uw broker de transactiekosten per Europese beurs — die verschillen per land en beïnvloeden of losse aandelen of een ETF voordeliger is.
• Bewaar het jaaroverzicht van uw broker voor de verrekening van buitenlandse bronbelasting in uw aangifte.
• Overweeg een combinatie: een brede ETF als kern, aangevuld met enkele individuele posities waar u zelf overtuiging over heeft.

Onderdeel van ons dossier Beleggen leren →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.