Uitleg: waarom daalt een obligatie als de rente stijgt?

Welkom bij KoersRadar Radio, de uitleg. Vandaag: waarom daalt een obligatie als de rente stijgt? In oktober 2026 stond de Amerikaanse tienjaarsrente op het hoogste niveau sinds 2002, en dat bepaalt hoe beleggers naar bijna alles kijken.

Voor dit stuk schuift Erik aan, onze rente- en obligatiestrateeg. Hij kijkt naar hoe obligatiebeleggers een renteverwachting omzetten in prijzen, en dat is precies waar vandaag de vraag zit.

Ik kijk altijd naar de prijs van schuld: wat betaalt de markt vandaag voor een belofte van geld later?

Eerst de aanleiding. Erik, wat gebeurde er?

Volgens de Federal Reserve stond de Amerikaanse tienjaarsrente op 9 oktober 2026 op 5,24 procent. Dat is het hoogste niveau sinds 2002. Wie een Amerikaanse staatsobligatie bezat van vóór die stijging, zag de koers ervan dalen. En in Frankrijk liep het verschil met de Duitse rente op tot ongeveer 146 basispunten, het ruimste sinds de eurocrisis.

Maar dat is toch gek. Een obligatie is een lening met een vaste uitkering. Waarom daalt de koers als er aan die belofte niets verandert?

Juist omdat de belofte vaststaat. Een obligatie betaalt elk jaar een vast bedrag, de coupon, en aan het einde krijg je het geleende bedrag terug. Die coupon verandert nooit. Maar de markt verandert wel. Komt er een nieuwe obligatie die meer betaalt, dan wil niemand nog de volle prijs betalen voor de oude met de lagere coupon. De prijs van de oude moet dus zakken, tot het totale rendement weer gelijk is aan dat van de nieuwe.

Kun je dat met getallen laten zien?

Een rekenvoorbeeld, dus geen echte obligatie. Tien jaar looptijd, duizend euro, een coupon van 4 procent: dat is veertig euro per jaar. Stijgt de marktrente naar 5 procent, dan betaalt een nieuwe obligatie vijftig euro per jaar. Om met die nieuwe gelijk te komen, moet de oude zakken naar iets meer dan 920 euro. Daalt de marktrente juist naar 3 procent, dan is dezelfde oude obligatie meer dan 1085 euro waard. Zelfde belofte, andere prijs.

En waarom reageert een obligatie met een lange looptijd heftiger dan eentje die over een jaar afloopt?

Omdat je langer vastzit aan die lagere coupon. Een obligatie die over een jaar afloopt, geeft je geld snel terug, en dan kun je opnieuw beleggen tegen de nieuwe rente. Bij tien of dertig jaar duurt dat veel langer, dus de prijs reageert veel sterker op dezelfde rentestap. Daarom let de markt zo op de tienjaarsrente.

Dan het misverstand. Wat denken mensen vaak verkeerd?

Dat een staatsobligatie niets kan doen. Er zijn twee verschillende risico's. Het eerste is of de schuldenaar terugbetaalt, en bij de Amerikaanse overheid is dat klein als je tot het einde wacht. Het tweede is de prijs onderweg, en die beweegt dus wel mee met de rente. En onthoud de richting: hoor je dat de rente zakt, dan stijgen de obligatiekoersen, en andersom.

In het kort: een obligatie betaalt een vaste coupon, dus de prijs past zich aan als de marktrente verandert. Stijgt de rente, dan daalt de prijs van bestaande obligaties, en hoe langer de looptijd, hoe sterker dat effect. Rente en obligatiekoers bewegen altijd tegengesteld.

Let op: dit is uitsluitend duiding, geen beleggingsadvies. Genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd.