Aandelen of Amerikaanse staatsobligaties: wat doet 5% rente met uw rendement?

De Federal Reserve verhoogde de rente deze week naar 4,0% en Fed-voorzitter Kevin Warsh liet weinig twijfel bestaan: de inflatie is nog altijd "te hoog" en verdere verhogingen liggen op tafel. Diezelfde dag doorbrak de Amerikaanse 10-jaars staatsobligatie de grens van 5% rente — het hoogste niveau sinds 2007. Voor beleggers die gewend zijn geraakt aan een decennium van bijna gratis geld, is dat een fundamentele verschuiving: voor het eerst in lange tijd is een risicovrij rendement van rond de 5% zonder koersrisico gewoon te krijgen. Wat betekent dat voor de afweging tussen Amerikaanse aandelen en staatsobligaties?

Wat is het verschil tussen een aandeel en een Amerikaanse staatsobligatie?

Een aandeel maakt u mede-eigenaar van een bedrijf: uw rendement hangt af van de koersontwikkeling en een eventueel dividend, zonder vaste garantie. Een Amerikaanse staatsobligatie (Treasury) is een lening aan de Amerikaanse overheid: u krijgt een vooraf vastgestelde rente (de coupon) en op de eindvervaldatum uw inleg terug. Zolang de Amerikaanse overheid haar schulden aflost — historisch vrijwel altijd het geval — is het rendement op een tot de vervaldatum aangehouden Treasury vooraf bekend. Dat maakt een staatsobligatie fundamenteel anders dan een aandeel: geen groeipotentieel, maar ook geen onzekerheid over de hoogte van het rendement.

Treasuries bestaan in verschillende looptijden: T-bills (tot 1 jaar), T-notes (2 tot 10 jaar) en T-bonds (20-30 jaar). Hoe langer de looptijd, hoe gevoeliger de koers van de obligatie zelf voor toekomstige renteveranderingen — al is dat koersrisico alleen relevant als u vóór de eindvervaldatum verkoopt.

Hoeveel rente levert een Amerikaanse staatsobligatie nu op?

Na de renteverhoging van de Federal Reserve naar 4,0% en de hawkish toon van voorzitter Warsh over aanhoudende inflatie, liepen de rentes over de volledige looptijdcurve verder op. De 2-jaarsrente staat rond 4,7%, de 10-jaarsrente rond 5,0% — de hoogste stand sinds 2007 — en de 30-jaarsrente rond 5,3%. Dat is een aanzienlijke stap ten opzichte van de jaren met een beleidsrente rond nul: wie nu voor tien jaar Amerikaanse staatsschuld koopt, ontvangt een gegarandeerd rendement dat historisch gezien aan de hoge kant is, zonder daarbij het koersrisico van een aandeel te dragen.

Cijfers zijn indicatief en kunnen dagelijks schommelen met het marktsentiment; controleer de actuele stand bij uw broker of op een financiële datasite voordat u een beslissing neemt.

Hoe verhoudt het dividendrendement van aandelen zich tot die rente?

Het gemiddelde dividendrendement van de S&P 500 ligt momenteel rond 1,1% — historisch laag vergeleken met het 30-jaarsgemiddelde van circa 1,8%, en ver onder de rente die een staatsobligatie nu zonder koersrisico oplevert. Individuele aandelen lopen daarbij sterk uiteen: een groeinaam als Microsoft keert traditioneel een bescheiden dividend uit, een gevestigde consumentennaam als Coca-Cola zit rond 2,3%, en een hoogrentende naam als telecombedrijf Verizon zit met ongeveer 5,6% dicht in de buurt van de 10-jaarsrente zelf. Dat laatste voorbeeld toont meteen de kern van de afweging: waar een obligatiecoupon vastligt tot de eindvervaldatum, kan een aandelendividend worden verlaagd, bevroren of juist verhoogd — met het bijkomende koersrisico dat bij aandelen altijd aanwezig blijft, in ruil voor potentiële koersgroei die een obligatie nooit biedt.

Wat betekent een hoge rente voor aandelenwaarderingen?

Aandelenkoersen weerspiegelen in theorie de contante waarde van alle toekomstige winsten van een bedrijf, verdisconteerd tegen een rentevoet die vaak (mede) is afgeleid van de risicovrije rente. Stijgt die risicovrije rente, dan worden verre toekomstige winsten minder waard in het heden — een mechanisme dat groeiaandelen met winsten die vooral ver in de toekomst liggen doorgaans harder raakt dan waardeaandelen met stabiele, dichtbij gelegen kasstromen. Dat verklaart mede waarom een stijgende rente regelmatig samenvalt met een rotatie van groei naar waarde: beleggers verschuiven dan een deel van hun portefeuille van dure, snelgroeiende namen naar goedkopere, winstgevende bedrijven met een hoger direct dividend. Tegelijk concurreert een hogere risicovrije rente rechtstreeks met de risicopremie die beleggers voor aandelen eisen: hoe hoger het gegarandeerde alternatief, hoe hoger het verwachte extra rendement dat aandelen moeten bieden om aantrekkelijk te blijven.

Is een 60/40-portefeuille weer aantrekkelijk bij deze rente?

De klassieke 60/40-portefeuille (60% aandelen, 40% obligaties) gold jarenlang als achterhaald, omdat obligaties bij een rente rond nul nauwelijks rendement en weinig bescherming boden. Bij een 10-jaarsrente rond 5% verandert die rekensom: obligaties leveren weer een substantieel, voorspelbaar rendement op én kunnen bij een economische neergang in waarde stijgen als de rente vervolgens weer daalt, wat historisch een deel van het risico van de aandelenportefeuille kan compenseren. Dat maakt een allocatie naar staatsobligaties voor een deel van de portefeuille voor veel beleggers weer een serieuzere overweging dan tijdens het afgelopen decennium van extreem lage rentes — zonder dat dit betekent dat obligaties aandelen moeten vervangen: over lange periodes bleven aandelen historisch de sterkste bron van vermogensgroei, terwijl obligaties vooral stabiliteit en directe cashflow toevoegen.

Visie en vooruitzichten: hoe lang blijft de rente hoog?

De belangrijkste vraag voor de komende kwartalen is niet zozeer of de rente hoog is, maar hoe lang ze dat blijft. Met zestien van de achttien Fed-beleidsmakers die nog minstens één verdere verhoging dit jaar verwachten, en voorzitter Warsh die de inflatie expliciet "te hoog" noemt, lijkt een snelle terugkeer naar de extreem lage rentes van het afgelopen decennium niet in zicht. Voor aandelenbeleggers betekent dat een structureel hogere lat: bedrijven moeten winstgroei laten zien die het gegarandeerde alternatief van een staatsobligatie overtreft, wat de druk verhoogt op precies de duurst gewaardeerde groeinamen. Voor obligatiebeleggers ligt het risico andersom — mocht de Fed de rente sneller verlagen dan de markt nu verwacht (bijvoorbeeld bij een onverwachte economische afkoeling), dan daalt het rendement op nieuw gekochte obligaties mee, terwijl bestaande obligaties met een hogere coupon juist in koers kunnen stijgen. Welke kant het op gaat, hangt sterk af van hoe hardnekkig de huidige inflatie blijkt en hoeveel geduld de Fed daarbij heeft.

Wat betekent dit voor uw eigen strategie?

Er bestaat geen universeel juist antwoord op de vraag "aandelen of obligaties" — dat hangt af van uw eigen horizon, risicobereidheid en behoefte aan directe cashflow. Een aantal punten helpt wel om de afweging concreter te maken:

• Heeft u de komende jaren geld nodig, dan biedt een staatsobligatie met een passende looptijd een voorspelbaar rendement zonder het koersrisico van aandelen.
• Voor vermogensopbouw over een lange horizon bleven aandelen historisch de sterkste motor, ook al is het huidige dividendrendement laag ten opzichte van de obligatierente.
• Een hoge, vastgezette obligatierente is aantrekkelijker naarmate u meer overtuigd bent dat de rente op termijn weer gaat dalen — dan profiteert u dubbel: van de hoge coupon én van een mogelijke koersstijging van de obligatie zelf.
• Spreiding tussen beide categorieën vermindert de kans dat u volledig afhankelijk bent van het scenario dat precies uitkomt.

Meer over de basisprincipes van beleggen in Amerikaanse aandelen vindt u in ons dossier Beleggen leren.

Brokers vergelijken

Of u nu kiest voor Amerikaanse aandelen, staatsobligatie-ETF's of een combinatie: vergelijk eerst welke Nederlandse broker toegang geeft tegen de laagste kosten.

Onderdeel van ons dossier Beleggen leren →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.