Brent op $116 en eurozone-PMI op 51,9: een dilemma voor de ECB

Brent sloot vrijdag 23 oktober op $116,72 per vat, het hoogste slot sinds 29 april, terwijl de Europese inkoopmanagersindex voor oktober terugviel naar 51,9. Dezelfde dag verloor de STOXX 600 0,3%. Voor de ECB, die op 29 oktober vergadert, wordt de afweging tussen inflatie en groei daarmee ongemakkelijker.

Wat zeggen de PMI's over de Europese economie?

De voorlopige composite PMI van de eurozone zakte in oktober naar 51,9, het laagste niveau in vier maanden en onder de 52,7 die economen verwachtten. De industrie kwam uit op 52,4 en de dienstensector op 51,7. Duitsland houdt relatief stand: de composite viel terug naar 52,8 (van 53,8), maar de industrie steeg verrassend naar 54,2 (van 53,9) terwijl de diensten daalden naar 51,7. Frankrijk blijft achter: de indices daalden onder de 50, wat bronnen koppelen aan de fiscale en politieke onzekerheid. Een boven-50-meting betekent nog altijd groei, maar de richting is naar beneden.

Waarom is de olieprijs zo hoog?

Volgens Reuters-gebaseerde berichten draait het om Houthi-aanvallen op Saudi-Arabië, onder meer op energie-infrastructuur, de kans dat de VS en Israël na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen opnieuw Iran aanvallen, aanvallen op tankers bij de Straat van Hormuz en dalende wereldwijde voorraden. Dat is een aanbodschok: de prijs stijgt niet omdat de vraag sterker is, maar omdat aanbod onzeker wordt. Dat maakt het voor beleidsmakers lastiger, omdat de prijsstijging inflatie opdrijft zonder dat de economie sterker is.

Wat betekent dit voor de ECB op 29 oktober?

De ECB verhoogde de depositorente in juni en september elk met 25 basispunten naar 2,50%, terwijl de inflatie in september opliep naar 3,8%. De markt geeft volgens de ECB Watch Tool ruim 90% kans op een ongewijzigde rente deze donderdag; economen noemen een verhoging in december als serieus scenario. De olieprijs en de teleurstellende PMI trekken in tegengestelde richting: dure energie voedt de inflatieverwachting, maar remt tegelijk groei en vraag. Hoe de ECB dat weegt is niet te voorspellen; wel is duidelijk dat een nieuwe stijging van de olieprijs de communicatie van Lagarde moeilijker maakt, zoals we ook zagen rond haar uitspraken over Franse schuld.

Welke Europese aandelen worden geraakt?

Energieaandelen profiteerden vrijdag: Shell won ongeveer 3,7%, Eni 5,8% en BP 4,4%, volgens beursverslagen. TotalEnergies staat in dezelfde sector. Aan de andere kant staan bedrijven met hoge energiekosten en luchtvaartgerelateerde ketens; Rolls-Royce zakte volgens Sharecast na een waarschuwing van Safran over een afzwakkende groei in de widebody-markt.

Visie en vooruitzichten: de combinatie van hoge olie, vertragende groei en inflatie van 3,8% is het scenario waar centrale banken het minst van houden, omdat renteverhogingen geen vat olie extra opleveren. Voor beleggers hangt veel af van de duur van de Midden-Oosten-spanning: blijft Brent boven de $110, dan werkt de energiekostenstijging door in industrie en diensten, en kunnen bedrijven die hun prijzen niet kunnen doorberekenen onder druk komen. Frankrijk is een extra risicofactor omdat de fiscale onzekerheid en de energieprijs elkaar kunnen versterken. Een Duitse industrie die verrassend sterk blijft, geeft aan dat de economie niet uniform verzwakt. Zie ook onze eerdere analyse van de 3,8% inflatie en de decemberhike.

Shell en Eni zijn via de meeste NL-brokers verhandelbaar op respectievelijk Euronext Amsterdam en Borsa Italiana.

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.