Duitse rente naar hoogste niveau sinds 2011, Franse rente sinds 2009

Niet de aandelenkoersen waren dinsdag 18 augustus het opvallendste cijfer op de Europese markt, maar de rente op staatsobligaties. De Duitse tienjaarsrente klom boven 3,26%, het hoogste niveau sinds 2011, terwijl de Franse tienjaarsrente naar ruim 4% steeg — het hoogste punt sinds 2009, meldde Euronews. De Italiaanse rente liep op tot 3,45%. De aandelenmarkt reageerde er wél op: de Stoxx Europe 600 zakte 0,7% naar 651,90 punten, de slechtste dag in bijna een maand en het laagste niveau in twee weken.

Waarom stijgt de Duitse rente naar het hoogste niveau sinds 2011?

Omdat beleggers wereldwijd staatsobligaties verkopen nu de hoop op een snelle de-escalatie tussen Washington en Teheran vervliegt. Het bestand tussen de VS en Iran liep maandag af, en Washington bereidt nieuwe sancties voor terwijl de onderhandelingen over heropening van de Straat van Hormuz muurvast zitten — het onderwerp van ons artikel van gisteren. Een hogere olie- en gasprijs voedt de vrees dat de inflatie in de eurozone hardnekkiger blijft dan de ECB wil, en die vrees duwt de rente die beleggers voor langlopende leningen eisen omhoog. Duitsland fungeert daarbij als referentiepunt voor de hele eurozone: zodra de Bund-rente stijgt, trekt dat de rente van andere landen mee, doorgaans met een opslag die hun eigen begrotingssituatie weerspiegelt.

De Bund-rente is het rendement dat beleggers eisen om Duitse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar aan te houden, en geldt als de belangrijkste referentierente van de eurozone.

Welke Europese sectoren profiteren en welke lijden onder de hogere rente?

Verzekeraars profiteren doorgaans het snelst: een hogere rente betekent een beter rendement op de obligatieportefeuilles waarin premie-inkomsten worden belegd, wat voor spelers als Allianz en Munich Re de winstgevendheid ondersteunt. Aan de andere kant staan sectoren die zwaar op vreemd vermogen leunen, zoals vastgoedbedrijf Vonovia, waar hogere financieringskosten direct op de winst drukken en de waarde van het vastgoed onder druk zet door een hogere discontovoet. Ook hoog gewaardeerde groeiaandelen zijn gevoelig, omdat hun verwachte toekomstige winsten zwaarder worden verdisconteerd naarmate de rente stijgt — een patroon dat de afgelopen weken al zichtbaar was bij Nederlandse chipfondsen.

Visie en vooruitzichten: voor de ECB, die op 10 september opnieuw over de rente beslist, wordt de afweging met de dag lastiger. Een aanhoudend hogere energieprijs werkt met vertraging door in de inflatiecijfers, terwijl een oplopende marktrente de facto al een deel van de verkrapping doet waar de centrale bank zelf nog over twijfelt. Voor de Franse en Italiaanse begroting is de stijging extra pijnlijk: een hogere rente op nieuw uit te geven staatsschuld vergroot de rentelasten op een moment dat beide landen toch al onder druk staan om hun tekort terug te dringen. Voor beleggers is de kernvraag of dit een tijdelijke risicopremie is die wegebt zodra de geopolitieke spanning zakt, of het begin van een structureel hogere renteomgeving — het patroon van de afgelopen weken, met herhaalde pieken rond Iran-nieuws die telkens weer gedeeltelijk terugliepen, wijst voorlopig eerder op het eerste.

Nederlandse beleggers die via een broker in Europese staatsobligatie-ETF's beleggen, zien de koers daarvan dalen zodra de rente stijgt — het spiegelbeeld van wat er nu op de obligatiemarkt gebeurt.

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.