ECB-rentebesluit 23 juli: waarom een pauze niet hetzelfde is als klaar zijn

Op 11 juni verhoogde de ECB voor het eerst sinds september 2023 haar rente, van 2,00% naar 2,25%, met de inflatie op dat moment op 3,2% als belangrijkste argument. Nog geen maand later meldde Eurostat dat diezelfde inflatie in juni alweer was teruggevallen naar 2,8%. Op donderdag 23 juli komt de ECB opnieuw bijeen, en de markt verwacht breed dat de rente dit keer ongewijzigd blijft. Dat oogt als een centrale bank die haar werk heeft gedaan — maar wie verder kijkt dan de julivergadering, ziet dat de rentecyclus allerminst is afgesloten.

Waarom verwacht de markt dat de ECB op 23 juli pas op de plaats maakt?

Omdat één maand simpelweg te kort is om het effect van een renteverhoging te beoordelen. Monetair beleid werkt met vertraging door in kredietverlening, investeringen en consumptie, en de ECB gaf zelf al aan tijd te willen nemen om de juni-stap te laten doorwerken. Een pauze op 23 juli is dus geen signaal dat de klus geklaard is, maar een bevestiging dat de centrale bank eerst wil zien hoe de economie op de nieuwe rentestand reageert voordat ze verder gaat.

Interessant is dat de ECB in juni vooral reageerde op een inflatiecijfer dat inmiddels alweer is achterhaald. Toen de raad besloot te verhogen, stond de meest recente meting op 3,2%; een maand later bleek de inflatie al te zijn gezakt naar 2,8%. Dat is het klassieke dilemma van centrale bankieren: beleid wordt gemaakt op basis van cijfers die naijlen, terwijl de economie intussen al is doorgedraaid. Wie de ECB verwijt dat de junistap voorbarig was, mist echter dat de jaarprognose voor 2026 nog altijd op een gemiddelde inflatie van rond 2,6% uitkomt — ruim boven de doelstelling van 2%. Vandaar dat een aanzienlijk deel van de economen nog altijd op een nieuwe verhoging in september rekent. De pauze van 23 juli is met andere woorden eerder een adempauze dan een koerswijziging.

Wat betekent een hogere rente voor banken als ING en Deutsche Bank?

Een hogere beleidsrente is doorgaans gunstig voor het verdienmodel van banken: zij trekken kort en relatief goedkoop geld aan en verdienen aan de marge tussen spaar- en kredietrentes. Toch pakt diezelfde rugwind niet bij elke bank hetzelfde uit. ING leunt sterk op particulier bankieren — sparen en hypotheken in de Benelux — waar de rentemarge direct doorwerkt in de winst. Deutsche Bank haalt een groter deel van de inkomsten uit zakenbankieren en handel, activiteiten die meer meebewegen met de stemming op de financiële markten dan met de beleidsrente. Beide profiteren dus van de rentecyclus, maar een spaarbank-achtig profiel als dat van ING vertaalt een hogere rente doorgaans directer in een stabiele rentemarge dan een bank die zwaarder op de kapitaalmarkten leunt.

ING Groep is de grootste Nederlandse bank, actief in particulier en zakelijk bankieren in tientallen landen, met sparen en hypotheken als kernactiviteiten in de Benelux. Deutsche Bank is de grootste Duitse bank en combineert particulier bankieren met zakenbankieren en vermogensbeheer, van oudsher sterk verweven met de Europese kapitaalmarkten.

Wat verandert er voor de Nederlandse spaarder en belegger?

Voor Nederlandse spaarders en beleggers raakt dit besluit direct aan de portemonnee. De ECB-rente werkt door in de spaarrente, de hypotheekrente en de waardering van vastrentende beleggingen. Een langere periode van hogere rentes is voor spaarders gunstiger dan de afgelopen jaren van bijna-nulrentes, maar duurder voor wie een hypotheek moet herfinancieren. Voor de belastingaangifte maakt de bron van het rendement weinig uit: vermogen valt in box 3, waar u niet over het werkelijke maar over een forfaitair rendement wordt belast. En anders dan bij Amerikaanse beleggingen speelt hier geen dollar-euroverhouding mee — de ECB-rente en de meeste eurozone-aandelen bewegen volledig in euro's, zonder wisselkoerslaag over uw rendement.

Onderdeel van onze Europese markt →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.