Euro zakt naar laagste stand in twee weken: olieprijs jaagt renteverwachtingen bij ECB én Fed op

De euro zakte dinsdag naar ongeveer $1,16, het laagste niveau in bijna twee weken. Opvallend: dat gebeurt terwijl de markt de kans op een ECB-renteverhoging op 10 september juist steeds hoger inschat. De verklaring ligt bij de olieprijs: Brent klom dinsdag boven de $91 per vat door hernieuwde escalatie rond de Straat van Hormuz, en die energieschok jaagt de inflatieverwachtingen — en daarmee de renteverwachtingen — aan beide kanten van de Atlantische Oceaan op. Een hogere ECB-rente houdt de euro dit keer dus niet overeind, omdat de Fed tegelijk hawkish blijft klinken.

Waarom daalt de euro als de ECB juist een renteverhoging voorbereidt?

Normaal gesproken trekt het vooruitzicht van een hogere rente een munt juist aan, omdat beleggers meer rendement krijgen op euro-tegoeden. Dat mechanisme werkt nu niet, omdat de Fed evenhard meebeweegt: Fed-voorzitter Kevin Warsh hield eerder deze zomer al een opvallend havikachtige toon, en de markt prijst inmiddels zelf voor de Verenigde Staten een aanzienlijke kans op een renteverhoging in september. Wanneer twee centrale banken tegelijk hawkish worden, is niet de absolute rente bepalend voor de wisselkoers, maar het renteverschil — en dat verschuift nauwelijks. Wat dan wél de doorslag geeft, is de vlucht naar de dollar als veilige haven zodra geopolitieke spanningen oplopen, en dat is precies wat er gebeurt nu de Straat van Hormuz opnieuw in de problemen zit.

De olieprijs zelf is de gemeenschappelijke oorzaak van beide renteverwachtingen. Amerikaanse troepen troffen dinsdag Iraanse raketwerpers op Larak Island, waarna Iran aanvallen uitvoerde op doelen in de Verenigde Arabische Emiraten en Jordanië — een hervatting van de vijandigheden na een periode van relatieve rust. Een supertanker raakte na een mijnexplosie in brand in de nauwe vaarroute. Voor zowel de eurozone als de VS betekent een duurdere olieprijs een opwaarts risico voor de inflatie, en dat is precies waarom beide centrale banken nu tegelijk naar een verkrapping neigen in plaats van naar verdere verruiming.

Wat betekent een zwakke euro voor Europese beursgenoteerde bedrijven?

Een zwakkere euro is voor Europese exportbedrijven met grote dollaromzet doorgaans gunstig: hun buitenlandse verkopen worden bij omrekening naar euro's meer waard, wat de gerapporteerde winst ondersteunt. SAP haalt een fors deel van zijn softwareomzet uit de Verenigde Staten, Adidas verkoopt wereldwijd grotendeels in dollars geprijsde sportartikelen, en Infineon factureert chips vaak in dollars terwijl een groot deel van de productiekosten in euro's blijft — voor alle drie werkt een zwakkere munt als een meevaller op de winst-en-verliesrekening, los van de onderliggende bedrijfsprestaties.

De keerzijde zit bij bedrijven die juist grondstoffen of energie inkopen in dollars: voor energie-intensieve industrie wordt olie en gas dan duurder in eigen munt, wat de marges onder druk zet net op het moment dat de energieprijzen toch al oplopen door de Hormuz-crisis. Voor beleggers is de vuistregel dus niet "zwakke euro is goed of slecht", maar: kijk naar waar een bedrijf zijn omzet verdient versus waar het zijn kosten maakt.

SAP is een Duitse softwareleverancier voor bedrijfsapplicaties, Adidas maakt sportkleding en -schoenen, en Infineon ontwikkelt en produceert halfgeleiders voor onder meer de auto- en industriesector.

Visie en vooruitzichten: de komende weken draaien om de vraag of de olieprijsschok tijdelijk is of aanhoudt. Blijft de Straat van Hormuz een risicofactor, dan houdt dat de inflatiedruk — en daarmee de renteverwachtingen bij zowel ECB als Fed — langer hoog, wat de euro per saldo weinig steun geeft ondanks de eigen renteverhoging. Een snelle de-escalatie zou het omgekeerde effect hebben: de olieprijs zakt, de inflatiezorgen nemen af, en de euro zou dan alsnog kunnen profiteren van het renteverschil met de VS. Voor Europese exportbedrijven is de ECB-vergadering van 10 september daarom minstens zo belangrijk als de olieprijs zelf: een renteverhoging die de euro dit keer wél laat aantrekken, zou een deel van het huidige exportvoordeel weer tenietdoen.

Voor Nederlandse beleggers die posities aanhouden in dollargenoteerde Amerikaanse aandelen naast Europese, betekent een zwakkere euro overigens ook een hoger rendement in euro's op die Amerikaanse kant van de portefeuille — een effect dat nu tegengesteld werkt aan de druk op energie-intensieve Europese sectoren.

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.