Europese aandelen en valuta: pond, frank en kroon uitgelegd voor Nederlandse beleggers

Wie in Europese aandelen belegt, denkt al snel dat valutarisico alleen speelt bij Amerikaanse aandelen. Dat klopt maar half. Een groot deel van de Europese beurzen noteert niet in euro: Londen rekent in Britse ponden (en dan nog in pence), Zürich in Zwitserse franken, Kopenhagen in Deense kroon en Stockholm in Zweedse kroon. Dit artikel legt uit hoe dat werkt, wat het met uw rendement doet en waar u in de praktijk op let. Het is algemene uitleg en geen persoonlijk advies.

Welke Europese aandelen noteren niet in euro?

De euro is de munt van ruim twintig EU-landen, maar de grote beurzen buiten de eurozone zijn belangrijk. De volgende tabel laat zien welke valuta u tegenkomt op de bekendste plekken.

Sommige bedrijven noteren op meer dan één plek, en dan hebt u soms de keuze. Shell is daar een voorbeeld van: het aandeel is verhandelbaar in Londen (in pence) en in Amsterdam (in euro). Dat lijkt handig, maar de koersen van beide noteringen bewegen niet altijd gelijk, en de kosten van uw broker verschillen per beurs. Bij bedrijven die alleen in vreemde valuta noteren, zoals de bekende Zwitserse namen, hebt u die keuze niet.

Het bedrijf zelf kan in een heel andere valuta verdienen dan waarin het noteert. Een Zwitserse voedingsgigant heeft opbrengsten over de hele wereld, maar wordt in frank genoteerd. Dat levert een tweede valuta-effect op, binnen het bedrijf zelf, waar we verderop op terugkomen.

Hoe werkt het valuta-effect op uw rendement?

Als u een aandeel in een vreemde valuta houdt, heeft uw rendement in euro twee ingrediënten. Het eerste is de koers in de lokale valuta. Het tweede is de wisselkoers tussen die valuta en de euro. De twee kunnen elkaar versterken of juist opheffen.

Een rekenvoorbeeld (fictief, ter illustratie). Stel dat u een Zwitsers aandeel koopt voor 100 frank, en dat 1 euro op dat moment 0,93 frank waard is. U betaalt dan ongeveer €107,5. Een jaar later staat het aandeel nog steeds op 100 frank, maar de frank is 5% sterker geworden en 1 euro is nog 0,884 frank waard. Uw aandeel is dan ongeveer €113,1 waard, een winst van circa 5% puur door de wisselkoers. Gaat de frank juist 5% omlaag, dan is hetzelfde aandeel in euro ongeveer 5% minder waard, terwijl de koers in frank onveranderd bleef. Dit zijn rekenvoorbeelden met afgeronde getallen, geen voorspellingen.

De Deense kroon is een bijzonder geval. Denemarken heeft de kroon met een vaste koers aan de euro gekoppeld (binnen ERM II, het Europese wisselkoersmechanisme, met een toegestane bandbreedte van 2,25% naar boven of beneden). Het valutarisico op Deense aandelen is daardoor veel kleiner dan op aandelen in Britse pond of Zwitserse frank, ook al noteert u niet in euro.

Wat betekent een sterke of zwakke euro voor Europese bedrijven?

Er speelt naast uw eigen valutarisico nog een tweede effect, en dat zit in het bedrijf. Veel Europese bedrijven verkopen een groot deel van hun producten buiten de eurozone. Als de euro sterk wordt, zijn hun buitenlandse omzetten bij omrekening minder waard. Een bekend voorbeeld is Nestlé: in onze analyse over de sterke Zwitserse frank en Nestlé blijkt dat een sterke frank het bedrijf in de eerste jaarhelft ongeveer 6,2% aan omzet kostte. Voor de koers van het aandeel kan dat gevolgen hebben, ook als u er in euro naar kijkt.

Voor Europese exporteurs binnen de eurozone, zoals ASML, geldt iets vergelijkbaars met de dollar. Hoe dat werkt leest u in ons artikel over EUR/USD en Europese exporteurs. Het verschil is dat u bij een aandeel in euro alleen dit bedrijfsvaluta-effect hebt, terwijl u bij een aandeel in frank of pond het bedrijfs- en het koersvaluta-effect bij elkaar optelt.

Hoe werkt omrekenen bij uw broker?

Wilt u een aandeel kopen dat in een vreemde valuta noteert, dan moet er eerst geld worden omgewisseld. Dat gebeurt op twee manieren. Sommige brokers wisselen automatisch en rekenen daar een opslag voor op de wisselkoers of een vast percentage. Andere brokers laten u een aparte valutarekening aanhouden, waarop u zelf wisselt en het geld laat staan.

Dividend komt in de valuta van het aandeel binnen en wordt, afhankelijk van uw broker, omgerekend of op de valutarekening gezet. Voor kleine bedragen is een opslag van enkele tienden van een procent per omwisseling niet erg, maar bij regelmatig handelen of grote dividenduitkeringen loopt het op. Vergelijk dus niet alleen de transactiekosten van een broker, maar ook de kosten van valutaconversie. Dat is een onderdeel van onze brokervergelijking.

Let op: pence versus ponden

Britse aandelen worden genoteerd in pence. Een koers van 2.500 op de London Stock Exchange is dus 25 pond, niet 2.500 pond. Sommige brokers tonen de koers in pence, andere in ponden; controleer dit goed voordat u een order plaatst, zeker bij een limietorder (een order met een maximale prijs). Hoe orders werken leest u in ons artikel over markt- en limietorders.

Welke andere kosten en belastingen horen erbij?

Een andere valuta komt zelden alleen. Bij Britse aandelen betaalt u bij aankoop doorgaans een Britse zegelbelasting (stamp duty reserve tax) van 0,5% over het aankoopbedrag; dat bedrag wordt automatisch verrekend. Op Britse dividenden wordt in de regel geen bronbelasting ingehouden. Frankrijk en Italië heffen daarentegen een eigen beursbelasting, zoals beschreven in ons artikel over de Franse en Italiaanse beursbelasting, en Zwitserland houdt veel bronbelasting in op dividend. Hoe dat in Frankrijk, Duitsland en Zwitserland werkt, staat in ons artikel over dividendbelasting per land. Tarieven wijzigen: controleer altijd de actuele regels.

Ook de handelstijden verschillen, wat meespeelt bij het plaatsen van orders: in ons artikel over Europese beurzen en handelstijden leest u hoe Euronext, Xetra en SIX zich verhouden.

Kunt u het valutarisico beperken?

Particuliere beleggers hebben grofweg drie manieren om met valutarisico om te gaan.

• Accepteren en spreiden. Wie aandelen uit verschillende valutagebieden houdt, heeft meestal een gemengd valutaprofiel waarin effecten elkaar deels opheffen. Dat is de eenvoudigste aanpak.
• Kiezen voor aandelen in euro. Beleg u uitsluitend in aandelen die in euro noteren, dan hebt u geen koersvaluta-effect, maar nog wel het effect van de bedrijfsomzetten.
• Afgedekte ETF's. Sommige fondsen bieden een "hedged"-variant waarin het valutarisico met derivaten wordt afgedekt. Dat kost geld en werkt niet perfect. Zie ons artikel over valutarisico en afdekken, dat weliswaar over dollars gaat, maar het principe uitlegt.

Een correct antwoord op de vraag welke aanpak past, hangt af van uw beleggingshorizon, het bedrag en uw tolerantie voor schommelingen. Valuta's kunnen jarenlang in één richting bewegen en daarna omslaan; het is niet te voorspellen en een reden om het effect niet te onderschatten.

Wat zijn de vooruitzichten voor valuta en Europese aandelen?

De komende jaren hangt het valuta-effect op Europese aandelen af van het renteverschil tussen de ECB en andere centrale banken, van de vraag of de frank nog een veilige haven blijft in onzekere tijden en van de ontwikkeling van het Britse pond na de Brexit. De Zwitserse centrale bank hield de beleidsrente de afgelopen tijd op nul om een te sterke frank tegen te gaan, wat laat zien dat het valuta-effect ook voor bedrijven een reële last is. Bedrijven proberen dat deels af te dekken, maar kunnen het effect zelden helemaal wegnemen. Voor u als belegger betekent dat: kijk bij vergelijking van Europese aandelen niet alleen naar winst en waardering, maar ook naar waar het bedrijf zijn geld verdient en in welke valuta het noteert. Voor wie voor het eerst begint, geldt dat dit onderwerp een extra laag aan de belegging toevoegt, maar met aandacht goed te beheersen is.

Onderdeel van onze Europese markt →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.