Eurozone-detailhandel daalt in juli, consumentenvertrouwen krabbelt toch op: tegenstrijdige signalen voor de economie

Twee cijferreeksen over de Europese consument spreken elkaar deze week bijna tegen. De detailhandelsverkopen in de eurozone daalden in juli met 0,6% op maandbasis — de voortzetting van een vertragende trend, met een jaargroei die terugliep van 1,9% eerder dit jaar naar nog maar 0,6-0,7% nu, het zwakste tempo in bijna twee jaar. Tegelijkertijd verbeterde het consumentenvertrouwen in augustus juist licht, met 0,4 punt naar -15,5, en steeg de bredere economische sentimentindicator (ESI) van de Europese Commissie van 97,1 naar 98,4.

Waarom dalen de detailhandelsverkopen terwijl het vertrouwen stijgt?

Vertrouwensindicatoren en daadwerkelijke bestedingscijfers lopen vaker uit de pas, maar het verschil is deze zomer opvallend groot. Consumenten zeggen in enquêtes optimistischer te zijn over hun eigen financiële situatie en de economie in het algemeen, terwijl hun daadwerkelijke uitgaven aan winkelgoederen juist een aanhoudende vertraging laten zien: van 1,9% jaargroei eerder dit jaar naar nog maar 0,6 à 0,7% in de meest recente cijfers. Een deel van de verklaring ligt in de aanhoudend hoge eurozone-inflatie — die opliep tot 3,3% in augustus — die de koopkracht uitholt ondanks een per saldo positiever toekomstbeeld.

Retailanalisten wijzen ook op een verschuiving in bestedingspatroon: consumenten geven relatief meer uit aan diensten en ervaringen (horeca, reizen) en minder aan fysieke winkelgoederen, wat de klassieke detailhandelscijfers drukt zonder dat de onderliggende bestedingskracht evenredig terugloopt. Voor beleggers is dat een belangrijke nuance — een dalend detailhandelscijfer is niet automatisch hetzelfde als een zwakkere consument.

Wat betekent dit voor Europese retailers?

Voor beursgenoteerde retailers is het onderscheid tussen type bestedingen relevant. Kledingketen Inditex (Zara) en sportmerk Adidas zijn beide gevoelig voor precies het non-food-segment waar de vertraging het hardst voelbaar is — discretionaire aankopen zijn doorgaans de eerste post waarop consumenten bezuinigen zodra de koopkracht onder druk staat, ongeacht wat ze in een enquête over hun vertrouwen zeggen. Supermarktketen Ahold Delhaize zit juist in het defensievere foodsegment, waar de vraag doorgaans stabieler blijft, ook wanneer consumenten voorzichtiger worden met de rest van hun budget.

Inditex is het Spaanse moederbedrijf van Zara en andere kledingmerken. Adidas is een Duitse sportmerkfabrikant. Ahold Delhaize is een Nederlands-Belgisch supermarktconcern met ketens als Albert Heijn en Delhaize.

Nederlandse beleggers die via een broker in deze drie aandelen zitten, kunnen het verschil tussen discretionaire en food-retail gebruiken als eenvoudige vuistregel bij het inschatten van hoe gevoelig een positie is voor een verdere vertraging van de Europese consumentenbestedingen.

Visie en vooruitzichten: de kernvraag voor de komende maanden is welke van de twee signalen het gelijk aan zijn zijde krijgt. Blijft de inflatie hoog — mede door de recent opgelopen energieprijzen — dan is de kans groot dat de daadwerkelijke bestedingen verder onder druk komen, ongeacht het opgeveerde vertrouwen; consumenten zeggen dan wel optimistischer te zijn, maar hun portemonnee dwingt tot voorzichtigheid. Blijft de inflatiedruk juist beheersbaar en zet de recente vertrouwensverbetering door, dan kan het herstel van de bestedingen in de laatste maanden van het jaar alsnog doorzetten, wat vooral non-food-retailers als Inditex en Adidas ten goede zou komen. Voor de ECB, die vandaag een rentebesluit neemt, maakt deze divergentie de afweging niet makkelijker: een renteverhoging om de inflatie te beteugelen raakt in theorie een toch al kwetsbare detailhandel, terwijl het verbeterde vertrouwen juist ruimte suggereert om door te pakken.

Onderdeel van ons dossier Macro & rente →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.