Farmaceutische tarieven VS: per 31 juli geldt 100% op medicijnen zonder handelsdeal

Over vijf dagen, op 31 juli, gaat een van de zwaarste handelsmaatregelen van dit jaar in: een Amerikaans Section 232-tarief van 100% op gepatenteerde medicijnen en actieve farmaceutische ingrediënten die worden geïmporteerd zonder dat het land van herkomst een handelsdeal met Washington heeft gesloten. Het is geen nieuw dreigement — de proclamatie dateert van begin april — maar de deadline nadert nu razendsnel, en de manier waarop grote farmaceuten zich de afgelopen maanden hebben ingedekt, laat precies zien welke bedrijven kwetsbaar blijven en welke zich hebben vrijgekocht.

Wat houdt het nieuwe farmatarief precies in?

Onder de Section 232-bevoegdheid — dezelfde nationale-veiligheidsgrond die eerder is gebruikt voor staal en chips — legt de regering-Trump vanaf 31 juli een tarief van 100% op gepatenteerde medicijnen en de actieve ingrediënten (API's) daarvan, tenzij het land van oorsprong een aparte handelsafspraak heeft gemaakt. Voor het Verenigd Koninkrijk geldt in dat geval 10%, voor de Europese Unie, Japan, Zuid-Korea en Zwitserland 15%. Generieke medicijnen en producten die al in de VS worden gemaakt, vallen buiten de regeling. Het is een tiered-systeem: hoe dichter een land bij Washington staat, hoe lager de heffing.

Section 232-tarieven zijn Amerikaanse importheffingen die de president kan opleggen als een product volgens de regering een risico vormt voor de nationale veiligheid — een bevoegdheid die de afgelopen jaren is ingezet voor onder meer staal, aluminium, halfgeleiders en nu dus ook medicijnen.

Wat betekent dit voor J&J, Eli Lilly en Pfizer?

Toen de tariefdreiging voor het eerst concreet werd, reageerde de sector in koor: Pfizer en AbbVie zakten destijds meer dan 4%, Merck bijna 5% en Eli Lilly ruim 3%. Diezelfde namen veerden vervolgens weer op zodra ze eigen deals met de regering sloten — vaak in de vorm van toegezegde Amerikaanse productie-investeringen en prijsafspraken — waarna Pfizer meer dan 6% steeg en Lilly 5%. Dat patroon is de kern van het verhaal: het tarief zelf raakt vooral bedrijven die geen deal hebben weten te sluiten of hun productie niet naar de VS verplaatsen, niet per se de sector als geheel.

Johnson & Johnson, Eli Lilly en Pfizer hebben stuk voor stuk al toegezegd extra in Amerikaanse fabrieken te investeren — precies het soort commitment waarmee bedrijven onder het zwaarste tarief uit proberen te komen. Maar de drie staan er fundamenteel anders voor, en dat verschil is waar het voor beleggers om draait.

Johnson & Johnson is een gediversifieerd farma- en medtechconcern (kanker-, immunologie- en neurologiemedicijnen plus chirurgische apparatuur). Eli Lilly is vooral bekend van zijn GLP-1-obesitas- en diabetesmedicijnen Mounjaro en Zepbound, de belangrijkste groeimotor van de hele sector. Pfizer is een brede farmaceut die na de coronavaccinpiek naar een nieuw groeispoor zoekt, met vaccins, oncologie en interne geneeskunde als kernactiviteiten.

Het contrast is scherp. Lilly groeit qua omzet met 47% en qua winst per aandeel met bijna 129% op jaarbasis — een tempo dat een koers-winstverhouding van 44,6× rechtvaardigt zolang de GLP-1-vraag aanhoudt, maar ook weinig ruimte laat voor tegenvallers als een tariefgerelateerde kostenpost er toch doorheen glipt. J&J is het andere uiterste: een omzetgroei van 8% gaat gepaard met een dalende winst per aandeel (−7,8% j-o-j), een teken dat marges elders in het concern onder druk staan, terwijl de waardering met een K/W van 30× toch een premie inprijst voor stabiliteit en het dividend. Pfizer zit daar nog weer anders bij: een dividendrendement van bijna 7% oogt aantrekkelijk, maar de omzet groeit nauwelijks (+1,4%) en de winst per aandeel krimpt — een combinatie die vaker wijst op een bedrijf dat inkomen uitkeert omdat het weinig andere plekken heeft om kapitaal in te zetten.

Visie: wat de tariefdeadline concreet betekent voor de sector

Voor de drie afzonderlijke bedrijven verandert 31 juli wellicht weinig aan de winst-en-verliesrekening, juist omdát ze al deals hebben gesloten. Maar de onderliggende verschuiving is groter dan de tariefdatum zelf: farmaceuten worden gedwongen hun productieketens versneld naar de VS te verplaatsen, wat op korte termijn extra kapitaaluitgaven vergt en op middellange termijn de vraag oproept of Amerikaanse fabrieken even efficiënt kunnen produceren als de bestaande Ierse en Aziatische locaties waar veel patentmedicijnen nu vandaan komen. Voor Eli Lilly, dat toch al fors investeert om de GLP-1-vraag bij te benen, komt dit boven op een sowieso krappe productiecapaciteit. Voor J&J en Pfizer, met bredere en oudere portefeuilles, spelen tegelijk twee andere krachten: de aankomende patentklippen op oudere blockbusters en de politieke druk vanuit "most favored nation"-prijsafspraken, die de Amerikaanse prijzen dichter bij het buitenlandse niveau moeten brengen. Die twee bewegingen — hogere productiekosten door onshoring, lagere prijzen door politieke druk — knijpen de marge van twee kanten tegelijk, en dat is een spanning die verder reikt dan de 100%-heffing van eind juli alleen.

Voor Nederlandse beleggers zijn alle drie de aandelen gewoon verhandelbaar via de grote brokers, als onderdeel van een bredere Amerikaanse gezondheidszorg-positie.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.