Fed staat op drempel van eerste renteverhoging sinds 2023, nu de olieschok zwaarder weegt dan een dalende kerninflatie

De Federal Reserve rondt woensdag een tweedaagse vergadering af met wat de eerste renteverhoging sinds 2023 moet worden: van 3,50-3,75% naar 3,75-4,00%. CME FedWatch zet de kans inmiddels op 93%, tegen nog geen derde vóór de Jackson Hole-toespraak van de nieuwe Fed-voorzitter Kevin Warsh eind augustus. Zijn boodschap was ondubbelzinnig: de onderliggende inflatie is nog niet overtuigend genoeg gedaald, en een oplopende olieprijs door de spanningen rond de Straat van Hormuz geeft hem het argument om door te pakken — ook al wijst de arbeidsmarkt niet op oververhitting.

Waarom verhoogt de Fed voor het eerst sinds 2023?

De arbeidsmarkt geeft de Fed geen directe reden om te verkrappen: de laatste banencijfers kwamen ruim boven verwachting uit en wijzen niet op een economie die oververhit raakt. Het argument van Warsh zit in de inflatie zelf — niet de kerninflatie, die de afgelopen maanden juist gestaag terugliep, maar de vrees dat "onderliggende trends" nog niet overtuigend genoeg zijn genormaliseerd. Op Jackson Hole zei hij dat de bank "werk te doen heeft" zolang die trend niet duidelijk en snel genoeg richting de doelstelling beweegt. Die twijfel kreeg er de afgelopen weken een geopolitieke component bij: doordat het overleg tussen Iran en de Golfstaten over de doorvaart bij de Straat van Hormuz herhaaldelijk vastliep, bleef de olieprijs boven $100 per vat hangen — precies het soort aanhoudende energieschok dat een renteverhoging voor Warsh verdedigbaar maakt, ook al kan de Fed daarmee geen vat op geopolitiek krijgen.

Het resultaat is een ongewoon scenario: de Fed verhoogt niet omdat de economie te heet loopt, maar omdat een externe prijsschok de kerninflatie dreigt te vertragen in haar neerwaartse trend. Voor beleggers is dat onderscheid relevant, want het bepaalt hoe lang de verkrapping aanhoudt — een verhoging tegen een oliegedreven schok kan sneller worden teruggedraaid dan een verhoging tegen structurele vraaginflatie, zodra de energieprijzen zelf weer zakken.

Wie profiteert en wie verliest bij een hogere beleidsrente?

Niet elk deel van de markt reageert hetzelfde op "hoger voor langer". Banken verdienen doorgaans meer aan het verschil tussen wat ze op deposito's betalen en wat ze op leningen vragen naarmate de beleidsrente langer verhoogd blijft, terwijl bedrijven met een hoge waardering en een verre kasstroom juist harder geraakt worden doordat toekomstige winsten tegen een hogere rente contant worden gemaakt.

JPMorgan is de grootste Amerikaanse bank naar activa en verdient zowel aan particuliere kredietverlening als aan investment banking en vermogensbeheer.

Palantir levert data-analysesoftware aan overheden en bedrijven en behoort tot de duurst gewaardeerde grote softwarebedrijven van de VS.

Wat verwachten analisten van het dot-plot van woensdag?

Naast het rentebesluit zelf publiceert de Fed woensdag een nieuwe reeks economische projecties, inclusief het dot-plot waarin elk bestuurslid zijn eigen renteverwachting intekent. Het dot-plot van juni wees op een eindejaarsrente van 3,8% — in lijn met precies één verhoging dit jaar. Futures prijzen inmiddels een geleidelijke stijging naar ongeveer 4,2% in december en 4,6% in september 2027, wat betekent dat de markt al meer dan één extra stap verwacht bovenop de verhoging van woensdag. Analisten zullen vooral kijken of Warsh's dot-plot die marktverwachting bevestigt, of dat een deel van het bestuur nog vasthoudt aan de mildere koers van juni — een verschil dat direct bepaalt hoeveel ruimte banken als JPMorgan krijgen om van bredere marges te profiteren, en hoeveel druk er op de waardering van groeiaandelen als Palantir blijft staan.

Visie en vooruitzichten

De ongemakkelijke kern van deze vergadering is dat de Fed verkrapt op basis van een prijsschok die ze zelf niet kan wegnemen: olieprijzen bewegen op geopolitiek rond de Straat van Hormuz, niet op de Amerikaanse beleidsrente. Verhoogt Warsh toch, dan koopt hij geloofwaardigheid tegenover inflatievrees, maar loopt hij het risico de economie te verkrappen op een schok die vanzelf kan wegtrekken zodra er een diplomatieke doorbraak komt — zoals eerder deze maand al kortstondig gebeurde. Voor de markt is de vraag na woensdag niet alleen hoe hoog de rente wordt, maar of het dot-plot een korte, oliegedreven ingreep suggereert of het begin van een langere verkrappingscyclus. Dat onderscheid bepaalt of banken als JPMorgan een structureel bredere marge krijgen, en hoe lang duur gewaardeerde groeinamen als Palantir onder druk blijven staan van een hogere risicovrije rente.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.