Gasprijs boven €100: welke Europese sectoren raakt het?

Voor het eerst sinds 2022 noteert Europees gas boven €100 per megawattuur, ruim drie keer zoveel als voor de oorlog in Iran. Voor de beurs is de vraag vooral welke sectoren de rekening betalen en welke ervan profiteren.

Waarom is de gasprijs boven €100 zo'n omslagpunt?

De Europese referentieprijs voor gas (TTF) kwam woensdag 28 oktober voor het eerst sinds 2022 boven €100 per megawattuur, volgens Euronews. Voor de oorlog in Iran, eind februari, lag die prijs rond €32. Energiecommissaris Dan Jørgensen waarschuwde dat Europa "opnieuw een energiecrisis" tegemoet gaat. Het gaat dus om een verdrievoudiging in acht maanden, en dat raakt bedrijven op een heel andere manier dan huishoudens: gas is voor de industrie zowel grondstof als energiebron.

Bronnen verschillen over de exacte slotkoers van die dag (andere rapportages noemen €97,50 op 26 oktober), dus lees €100 als de orde van grootte. Over de vulling van de opslag lopen de cijfers ook uiteen: Euronews meldt dat de opslag na vorige winter slechts 28% vol stond tegen een negenjaarsgemiddelde van circa 40%, terwijl Nederlandse opslagen eind oktober ruim 66% gevuld zouden zijn. Wat blijft staan: de buffer is dunner dan vorig jaar.

Welke Europese sectoren lijden onder dure gas?

Het zwaarst getroffen zijn de bedrijven waar gas een groot deel van de kostprijs vormt: chemie, kunstmest, staal, glas en papier. BASF is het bekendste voorbeeld, omdat het concern gas zowel verbrandt als gebruikt als grondstof; we beschreven eerder al hoe de gasprijs BASF door de winter jaagt. BASF publiceerde woensdag ook kwartaalcijfers, maar die verifiëren we hier niet verder. Gasintensieve producenten staan in Europa tegenover concurrenten in de VS en het Midden-Oosten die veel goedkoper gas hebben; een prijs van €100 verkleint de concurrentiekracht structureel als het zo blijft. Een tweede groep is de autoindustrie en de machinebouw, die via hun toeleveranciers de hogere energierekening doorberekend krijgen, zoals Volkswagen.

Wie profiteert van een hoge gasprijs?

Producenten en handelaren verdienen aan een hogere prijs: Shell en TotalEnergies verkopen LNG en gas tegen marktprijzen, en Eni heeft een eigen gasportefeuille. Nuttig om te weten: hoge winsten leiden in Europa in zulke periodes vaak tot politieke druk, zoals de windfall-belastingen van 2022. Dat is een risico voor het sentiment, ook al staat er nu niets concreets op tafel. Aan de vraagzijde verdienen leveranciers van energiebesparing en elektrificatie, zoals Siemens en Schneider Electric, mee met het investeringsverhaal: wie van gas af wil, bestelt meer warmtepompen, netcomponenten en automatisering.

Wat betekent dit voor de ECB en de euro?

Voor de ECB is dure energie het ongemakkelijkste soort inflatie: ze drukt de groei en jaagt tegelijk de prijzen op. De markt rekent donderdag op een ongewijzigde depositorente van 2,50%; zie onze uitleg van het rentebesluit. De euro staat onder druk: EUR/USD sloot dinsdag rond 1,112, het laagste dagslot sinds mei 2025, volgens een valutaanalyse van 28 oktober. Een zwakkere euro maakt de in dollars gefactureerde energie nog duurder, waardoor de energie-importerende eurozone dubbel geraakt wordt.

Wat zijn de vooruitzichten voor Europese aandelen?

Visie en vooruitzichten: de beurs in Europa zit dichtbij records (de AEX en de DAX deden dat deze maand), maar die index-sterkte verbergt een spreiding tussen sectoren. De komende maanden hangt de uitkomst af van drie factoren: de duur van de Iran-gerelateerde verstoring van de aanvoer, het verloop van de winter (weer bepaalt de vraag en de opslag), en de reactie van de politiek, van prijsplafonds tot gezamenlijke inkoop. Blijft de prijs boven €100, dan verschuiven analistenramingen voor de chemische en staalsector naar beneden en voor producenten naar boven. Ook de macrokant telt: een ECB die niet kan verruimen terwijl de industrie krimpt, maakt Europese cyclische aandelen kwetsbaar. Let daarom op de wekelijkse opslagcijfers, de TTF-termijncurve en de volgende winstwaarschuwingen van energie-intensieve bedrijven.

Alle genoemde large caps zijn via de meeste NL-brokers verhandelbaar op Euronext, Xetra of Borsa Italiana.

Liever een seintje bij nieuwe analyses? Schrijf u in voor de nieuwsbrief →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.