Olieprijs klimt naar $92 na naderend Iran-Oman-akkoord over de Straat van Hormuz, Fed-hikekans stijgt naar 66%

Iran meldde dit weekend dat een akkoord met Oman over veilige vaarroutes door de Straat van Hormuz nog maar dagen op zich laat wachten — het eerste concrete uitzicht op herstel van de scheepvaart sinds de Amerikaans-Israëlische luchtoorlog tegen Iran op 28 februari die doorvoer grotendeels stillegde. Toch daalde de olieprijs niet: WTI-ruwe olie noteerde boven $92 per vat, het hoogste niveau in drie maanden, nadat Iran's onderhandelaar dinsdag dreigde met een "krachtiger antwoord" op verdere Amerikaanse aanvallen. Die combinatie van een naderend akkoord én aanhoudende dreiging duwde de kans op een Fed-renteverhoging op 16 september volgens de CME FedWatch-tool naar 66%.

Wat betekent het voor Iran om de vaarroutes te regisseren?

De kern van het akkoord is dat Iran en Oman de coördinaten van de te varen routes hebben vastgelegd: inkomend verkeer volgt een noordelijke route door Iraanse territoriale wateren, uitgaand verkeer een zuidelijke route door Omaanse wateren, met Iraanse afstemming. Voor reders is dat goed nieuws — het opent een praktische, voorspelbare doorgang door een vaarwater dat sinds eind februari grotendeels was geblokkeerd — maar het is tegelijk een opmerkelijke verschuiving: Iran krijgt daarmee feitelijk mede-zeggenschap over wie een van de belangrijkste knooppunten voor de wereldwijde oliehandel mag passeren. Handelaren rekenen erop dat de VS dat laatste niet zomaar accepteert, wat het akkoord eerder een fragiele tussenoplossing maakt dan een structurele ontspanning.

Waarom stijgt de olieprijs ondanks een akkoord in de maak?

Een vaarroute-akkoord lost het onderliggende geopolitieke risico niet op, het herverdeelt het. Zodra Iran een erkende rol krijgt in wie er wel en niet doorheen mag, hangt de betrouwbaarheid van die doorgang af van een wapenstilstand die tot nu toe telkens weer is doorbroken — precies wat er dinsdag opnieuw gebeurde toen Iran dreigde met een zwaardere reactie op Amerikaanse aanvallen. Voor de oliemarkt telt niet alleen of er nu wordt gevaren, maar hoe hoog het risico is dat dat morgen weer stokt. Zolang die vraag open blijft, houdt de markt een risicopremie in de prijs, ook al klimt het volume aan doorvarende tankers voorlopig weer op.

ExxonMobil is de grootste beursgenoteerde oliemaatschappij van de VS en verdient over de volle breedte van winning, raffinage en verkoop van olie en gas.

Wat betekent de hogere olieprijs voor ExxonMobil en Chevron?

Energiemaatschappijen zijn de directe tegenhanger van de onrust: hogere olieprijzen vertalen zich vrijwel meteen in hogere marges op bestaande productie. Dat was in het kwartaal tot 30 juni al zichtbaar bij zowel ExxonMobil als Chevron, ruim vóór de huidige prijssprong: ExxonMobil boekte een omzet van $116,0 miljard (+42,3% j-o-j) met een nettowinst van $14,5 miljard (+105,1% j-o-j), Chevron kwam uit op $70,1 miljard omzet (+56,3% j-o-j) en $12,1 miljard nettowinst (+384,8% j-o-j). Een aanhoudend hogere olieprijs door de Hormuz-onzekerheid zou dat effect in het lopende kwartaal verder kunnen versterken — het spiegelbeeld van wat de hogere brandstofkosten voor consumenten en energie-intensieve sectoren betekenen.

Wat verwachten analisten nu de CPI van 11 september nadert?

Met nog maar enkele dagen tot de Amerikaanse inflatiecijfers van augustus, die op 11 september verschijnen, is de olieprijs plots een factor geworden die niemand had voorzien toen de Fed-hikekans vorige week nog rond de 60% schommelde. Een hogere energieprijs werkt met vertraging door in de kerncijfers, maar duwt het directe, koppende CPI-cijfer sneller omhoog — en dat is precies het cijfer waarvan Fed-voorzitter Warsh al liet doorschemeren dat het "nog werk te doen" geeft aan het 2%-doel. Analisten wijzen erop dat de Fed daardoor weinig ruimte heeft om een eventuele meevaller in de kerninflatie te vieren als de energiecomponent tegelijk oploopt; omgekeerd zou een snelle doorbraak van het Hormuz-akkoord, met een dalende olieprijs tot gevolg, de hikekans net zo snel weer kunnen laten zakken.

Visie en vooruitzichten

Het lastige aan deze episode is dat het akkoord en de dreiging tegelijk waar kunnen zijn: een praktische vaarregeling kan het tankerverkeer weer op gang brengen, terwijl de onderliggende machtsstrijd tussen Iran en de VS onopgelost blijft en elk moment opnieuw kan escaleren. Voor de Fed betekent dat een extra complicatie bovenop een toch al smal pad — een arbeidsmarkt die weer aantrekt, tarieven die de kerninflatie hoog houden, en nu een energieschok die potentieel nog een paar maanden aanhoudt zolang Iran feitelijk mede over de doorgang beslist. Voor beleggers in energieaandelen is het een zeldzaam geval waarin geopolitiek risico zich direct in hogere marges vertaalt, terwijl de rest van de markt zich moet voorbereiden op een Fed die na 11 september wel eens minder keuzevrijheid blijkt te hebben dan een week geleden nog werd aangenomen.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.