Olieprijs daalt ruim 7% na wapenstilstand VS-Iran, drie dagen voor het Fed-rentebesluit

Over het weekend meldden de Verenigde Staten en Iran een pauze in hun onderlinge vergeldingsacties, na twee weken van aanvallen die de oliemarkt hadden opgejaagd. Het gevolg was meteen zichtbaar: Brent-ruwe olie zakte ruim 7% en dook onder $90 per vat, terwijl de futures op de Dow, S&P 500 en Nasdaq-100 maandagochtend allemaal in het groen stonden. Het is uitgerekend drie dagen voor het Fed-rentebesluit van woensdag — en die timing maakt de daling interessanter dan een gewone adempauze in een geopolitiek conflict.

Wat betekent de wapenstilstand voor het Fed-rentebesluit?

Woensdag maakt de Federal Reserve haar rentebesluit bekend, na een vergadering op 28 en 29 juli. Dit is een zogeheten non-SEP-vergadering: er komen geen nieuwe economische projecties of een dot-plot bij, wat de bijeenkomst in de praktijk tot een tussenstop maakt. Vrijwel niemand verwacht deze week een renteverhoging. Het echte statement ligt in de toon: goedkopere olie duwt op korte termijn de inflatie omlaag, wat pleit voor geduld. Maar diezelfde Fed heeft de afgelopen maanden juist een hawkish toon aangeslagen door aanhoudende kerninflatie en tarief-gedreven prijsdruk elders in de economie. Analisten van Bank of America rekenen inmiddels op drie renteverhogingen in 2026 — in september, oktober en december — terwijl Deutsche Bank er twee voorziet, in september en december. Dat is een ongebruikelijk scenario: niet renteverlagingen, maar verhogingen, op een moment dat de energieprijzen juist meewerken.

Die spanning is het kernpunt van deze week: een goedkopere olieprijs is normaliter precies het soort meevaller waarmee een centrale bank ruimte krijgt om af te wachten. Dat de rentehike-verwachtingen ondanks deze meevaller overeind blijven, zegt iets over hoe hardnekkig de Fed de onderliggende inflatiedruk inschat — en hoe weinig gewicht één weekend geopolitiek nieuws daarin krijgt.

Twee olie-majors die averechts bewegen

Voor ExxonMobil en Occidental Petroleum, beide sterk afhankelijk van de olieprijs voor hun winstgevendheid, is een daling van 7% geen achtergrondruis maar een directe streep door de winstmarge van het lopende kwartaal.

ExxonMobil is een van 's werelds grootste geïntegreerde olie- en gasbedrijven: het wint ruwe olie en gas, raffineert die tot brandstoffen en chemicaliën, en verkoopt het eindresultaat wereldwijd. Occidental Petroleum is een Amerikaanse producent die zich vooral richt op oliewinning in het Perm-bekken in Texas, aangevuld met een chemietak en investeringen in CO2-opslag.

Bij ExxonMobil is de trend al enige kwartalen zichtbaar zonder dat er dit weekend iets aan olie was gebeurd: de winst per aandeel daalde van $1,64 (medio 2025) naar $1,88, $1,71 en tot slot $1,16 in het eerste kwartaal van 2026 — een neerwaartse lijn die een verdere daling van de olieprijs alleen maar versterkt. Toch versloeg Exxon de verwachtingen in dat laatste kwartaal ruimschoots ($1,16 tegen $1,015 verwacht, een verrassing van 14,3%), wat vooral aan kostenbeheersing en raffinagemarges te danken was, niet aan de olieprijs zelf. Analisten blijven overwegend positief: 7 'strong buy'- en 9 'buy'-adviezen tegenover 13 'holds' en 1 verkoopadvies.

Wat verwachten analisten van Occidental de komende kwartalen?

Occidental rapporteert zijn volgende kwartaalcijfers op 5 augustus, waarbij de consensus rekent op een winst van $1,82 per aandeel op een omzet van ruim $7,09 miljard. Opvallend is de tegenstelling in de eigen cijfers van het laatste kwartaal: de omzet daalde 7,95% op jaarbasis, terwijl de winst per aandeel juist 47,51% steeg — een combinatie die wijst op stevige kostenbesparingen en schuldafbouw eerder dan op nieuwe vraag. Dat maakt Occidental gevoeliger voor het huidige olieprijsmoment: de marge-uitbreiding kwam vooral uit efficiëntie, niet uit hogere olie-opbrengsten, en die buffer wordt dunner naarmate de olieprijs verder zakt. Het analistenbeeld is voorzichtiger dan bij Exxon: 3 'strong buy' en 9 'buy' tegenover 16 'holds' en 1 verkoopadvies — een meerderheid kiest voor afwachten.

Visie en vooruitzichten

Voor beide olie-majors hangt het vervolg van dit jaar af van hoe duurzaam de wapenstilstand blijkt: eerdere staakt-het-vurens in dit conflict hielden niet lang stand, en een hernieuwde escalatie kan de olieprijs binnen dagen weer laten opveren, zoals eerder deze maand ook gebeurde. Zolang de rust aanhoudt, drukt de combinatie van een lagere olieprijs én een Fed die eerder aan verhogen dan verlagen denkt, dubbel op de sector: minder inkomsten per vat en een hogere rente die de waarde van toekomstige kasstromen verlaagt. Voor Exxon is de vraag vooral of de raffinagetak de dalende upstream-winsten kan blijven compenseren; voor Occidental of de schuldafbouw hard genoeg gaat om een langere periode van lagere olieprijzen te kunnen doorstaan zonder de dividendgroei te moeten temperen. Voor de bredere markt geldt het omgekeerde: een goedkopere olieprijs is een kostenverlichting voor vrijwel elke andere sector, wat verklaart waarom de aandelenfutures juist opveerden op nieuws dat twee zwaargewichten in de energiesector onder druk zet.

Beide aandelen zijn voor Nederlandse beleggers gewoon verhandelbaar als Amerikaanse notering via de bekende brokers.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.