Stop-loss order uitgelegd: zo werkt een stoporder bij Amerikaanse aandelen

Een stop-loss order is de bekendste manier om vooraf vast te leggen wanneer u een Amerikaans aandeel verkoopt als de koers tegenvalt. Het klinkt als een vangnet, maar het werkt anders dan veel beginners denken: de order garandeert geen verkoopprijs, en bij een koerssprong over nacht kan de uitvoering ver onder uw stopniveau vallen. In deze uitleg lopen we door hoe een stoporder werkt, wat het verschil is tussen een stop-market- en een stop-limit-order, wat een trailing stop is en wanneer een stop-loss u niet helpt.

Wie Amerikaanse aandelen koopt, koopt meestal tijdens een beursdag die in Nederland om 15:30 uur begint en om 22:00 uur eindigt. Tussen twee sluitingen kan de koers snel bewegen, en niet iedereen wil de hele middag naar zijn scherm kijken. Een stop-loss order beantwoordt die behoefte: u geeft de broker vooraf een instructie en de broker voert die uit zodra de koers een bepaald niveau raakt. Dat is nuttig om emotie uit een beslissing te halen, maar het is geen verzekering. Wat een stoporder precies doet, en vooral wat niet, bepaalt of hij voor u een goed hulpmiddel is.

Wat is een stop-loss order en hoe werkt het?

Een stop-loss order is een instructie aan uw broker om een aandeel te verkopen zodra de koers een vooraf gekozen niveau, de stopprijs, bereikt of onderschrijdt. Zolang de koers boven dat niveau blijft, gebeurt er niets. Zodra de stopprijs wordt geraakt, verandert de stoporder in een gewone order (een marktorder of een limietorder) die vervolgens naar de beurs gaat.

Een eenvoudig rekenvoorbeeld, met verzonnen bedragen ter illustratie: u koopt een aandeel voor $100 en plaatst een stop-loss op $90. Daalt de koers naar $90, dan wordt uw verkooporder geactiveerd. Bij een rustige daling wordt uw aandeel dan ongeveer voor $90 verkocht en is uw verlies circa 10% plus kosten. Het verschil met een gewone verkooporder is dat u niet op het moment zelf hoeft te handelen; het verschil met een limietorder (zie ons artikel over marktorder of limietorder) is dat een limietorder pas uitvoert als de koers gunstig genoeg is, terwijl een stoporder juist reageert op een ongunstige koers.

Belangrijk om te weten: de stopprijs is een trigger, geen garantie. Tussen het moment dat de koers uw niveau raakt en het moment dat de order wordt uitgevoerd, kan de koers verder zijn gedaald. Dat verschil heet slippage, en het is de reden dat er meerdere soorten stoporders bestaan.

Wat is het verschil tussen een stop-market en een stop-limit order?

Bij een stop-market order wordt na de trigger een marktorder geplaatst: uw aandeel wordt verkocht tegen de beste beschikbare prijs, hoe die ook uitvalt. Bij een stop-limit order stelt u naast de stopprijs een limietprijs in: na de trigger wordt alleen verkocht tegen die limiet of beter. Dat geeft prijszekerheid, maar het risico dat de order helemaal niet wordt uitgevoerd.

Neem opnieuw het voorbeeld van een aandeel van $100 met een stopprijs van $90. Bij een stop-limit met limiet $88 wordt de order alleen uitgevoerd als er nog een koper is op $88 of hoger. Opent het aandeel de volgende dag op $80, dan blijft de order onuitgevoerd en zit u nog steeds in het aandeel, terwijl de stop-market order wel zou zijn uitgevoerd, maar dan rond $80. Geen van beide types is dus "beter": u kiest tussen zekerheid over het uitstappen en zekerheid over de prijs.

Wat is een trailing stop?

Een trailing stop is een stop-loss die meebeweegt met de koers: u stelt een afstand in, in dollars of in procenten, en de stopprijs blijft steeds op die afstand onder de hoogste koers sinds de order is geplaatst. Stijgt het aandeel, dan schuift de stop mee omhoog; daalt het aandeel, dan blijft de stop staan.

Een voorbeeld met verzonnen bedragen: u koopt voor $100 en stelt een trailing stop van 10% in, dus de stop staat op $90. Stijgt het aandeel naar $130, dan staat de stop op $117. Daalt de koers daarna naar $117, dan wordt de order geactiveerd en heeft u een winst van circa 17% vastgezet. Met een vaste stop op $90 had dezelfde daling pas bij $90 een verkoop opgeleverd, dus met een verlies van 10% in plaats van een winst. Niet alle brokers bieden trailing stops aan, en sommige alleen bij bepaalde ordertypes of beurzen; controleer dat in uw eigen platform.

Wanneer werkt een stop-loss niet zoals u verwacht?

Een stop-loss werkt niet zoals verwacht bij een gap: een koerssprong tussen twee handelsmomenten, bijvoorbeeld na kwartaalcijfers die buiten beurstijd verschijnen. Het aandeel sluit dan op $95 en opent de volgende ochtend op $80. Uw stop van $90 wordt overgeslagen en de order wordt uitgevoerd tegen de eerste beschikbare koers, ver onder uw niveau.

Dat is geen zeldzaamheid bij Amerikaanse aandelen. Bedrijven publiceren cijfers vaak na sluiting van de beurs, en de koersreactie op de dag erna kan tientallen procenten bedragen (lees ons artikel over hoe u kwartaalcijfers leest als u wilt begrijpen waar zulke bewegingen vandaan komen). Ook in extreme marktomstandigheden komt het voor. Tijdens de zogeheten flash crash van 6 mei 2010 daalden veel aandelen binnen minuten scherp, waarbij stoporders tegen prijzen ver onder het verwachte niveau werden uitgevoerd, waarna de koersen grotendeels herstelden. Wie zo'n order had, verkocht dus op het slechtste moment.

Twee andere valkuilen zijn de whipsaw en het handelen buiten reguliere uren. Bij een whipsaw raakt een normale, tijdelijke koersschommeling uw stop; u verkoopt, en het aandeel herstelt daarna alsnog. Een stop die te dicht op de koers staat, wordt zo vooral een kostenpost. Daarnaast worden stoporders bij veel brokers niet geactiveerd in voorbeurs- of nabeurshandel; hoe dat bij uw broker zit, staat in de ordervoorwaarden, en we leggen de risico's van die handelsmomenten uit in ons artikel over voorbeurs en na-beurs handelen. Ook de geldigheid verschilt: sommige orders vervallen aan het einde van de dag, andere blijven geldig tot u ze annuleert (good till cancelled). Controleer dus altijd of uw stop de volgende ochtend nog staat.

Waar zet u een stop-loss neer?

Er bestaat geen algemeen juist niveau; het hangt af van hoeveel de koers van dit specifieke aandeel normaal schommelt en hoeveel verlies u kunt verdragen. Twee vuistregels helpen om de keuze te onderbouwen, zonder dat het een aanbeveling is.

• Kijk naar de gebruikelijke schommeling. Een rustig defensief aandeel beweegt op een normale dag een paar tienden van een procent, een volatiele chipfabrikant kan 5% per dag schommelen. Een stop van 5% onder de koers is bij het eerste aandeel ruim, bij het tweede na één dag geraakt. Vergelijk hoe ver het aandeel de afgelopen maanden vaak terugviel voordat het herstelde.
• Denk in euro's, niet alleen in procenten. Bepaal eerst het bedrag dat u maximaal wilt verliezen op één positie en reken terug naar de omvang van de positie. Wie 1.000 euro belegt en 10% verlies accepteert, riskeert 100 euro; wie 10.000 euro belegt met dezelfde stop riskeert 1.000 euro.
• Reken met valuta en kosten. Uw verlies in euro's wordt ook bepaald door de dollarkoers en de transactiekosten van uw broker; een stop op $90 is in euro's niet altijd dezelfde stap terug.

Visie en vooruitzichten: waarom een stop-loss vooral een gedragsinstrument is

De grootste waarde van een stop-loss zit zelden in de prijs waartegen hij uitvoert, maar in het feit dat u de beslissing neemt voordat de emotie meespeelt. Beleggers die pas tijdens een daling beslissen, blijven vaak te lang hopen of verkopen juist op het laagste punt; een vooraf gekozen stop dwingt tot een plan. Tegelijk nemen de omstandigheden waarin stoporders het zwakst zijn, juist toe: een steeds groter deel van de koersbeweging in Amerikaanse aandelen gebeurt rond kwartaalcijfers en macro-nieuws, buiten de reguliere handelstijden en met grote sprongen. Bij een periode van hoge volatiliteit, bijvoorbeeld rond renteverwachtingen of handelsconflicten, vergroot dat de kans op slippage en gaps. Wie een stop-loss gebruikt, doet er daarom goed aan de omvang van een positie zó te kiezen dat een uitvoering onder het stopniveau nog draagbaar is, en niet te vertrouwen op de order als enige risicomaatregel. Andere middelen, zoals spreiding over meerdere aandelen (zie concentratierisico), werken structureler dan een stoporder alleen.

Conclusie: een hulpmiddel, geen vangnet

Een stop-loss order helpt om vooraf een uitstapmoment vast te leggen en om emotie uit een beslissing te halen. Een stop-market geeft de grootste kans dat u er daadwerkelijk uit bent, een stop-limit de meeste controle over de prijs, en een trailing stop laat de bescherming met de winst meegroeien. Maar geen van drie garandeert een maximaal verlies: gaps, snelle koersbewegingen en handel buiten beurstijden kunnen de uitvoering ver onder uw niveau brengen. Welke ordersoort en welk niveau bij u passen, hangt af van het aandeel, uw risicobereidheid en uw broker; dit artikel is geen beleggingsadvies. De mogelijkheden verschillen per broker: het loont om vóór u begint de ordertypes, kosten en geldigheidsduur naast elkaar te leggen.

Onderdeel van ons dossier Beleggen leren →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.