Alphabet -4,4%, Caterpillar -4,1%: twee verschillende zorgen op één handelsdag

Twee Dow- en S&P-zwaargewichten daalden donderdag met een vergelijkbaar percentage, maar om compleet andere redenen. Alphabet zakte 4,44% nadat berichten naar buiten kwamen dat het volgende grote Gemini-model vertraging oploopt — vlak voor de eigen kwartaalcijfers. Caterpillar verloor 4,06% op tegenvallende wereldwijde productiedata en aanhoudend zwakke vraag uit China. Twee volledig verschillende verhalen die toevallig op dezelfde dag samenkwamen, en die allebei iets laten zien over waar beleggers dit moment het gevoeligst voor zijn: uitvoeringsrisico bij AI, en cyclisch risico bij industrie.

Wat zit er achter de val van Alphabet?

Alphabet is het moederbedrijf van Google Search, YouTube en cloudplatform Google Cloud, en ontwikkelt onder de naam Gemini zijn eigen familie van AI-modellen. Vrijwel het volledige verdienmodel steunt op advertentie-inkomsten uit zoekopdrachten, aangevuld met een groeiende cloudtak.

De aanleiding voor de daling was specifiek: berichten dat de uitrol van Gemini 3.5 Pro vertraging oploopt, wat vragen oproept over Alphabet's concurrentiepositie nu rivalen hun eigen AI-modellen in hoog tempo blijven verbeteren. Dat raakt een gevoelige zenuw, want Alphabet's kwartaalcijfers van 22 juli — over vijf dagen — moeten juist aantonen dat de miljarden aan AI-kapitaaluitgaven zich vertalen in een houdbaar concurrentievoordeel. Veelzeggend is bovendien dat het vorige kwartaal al een lichte winstmis liet zien ($2,62 winst per aandeel tegen een verwachte $2,71): de vertraging komt dus niet zomaar bovenop een probleemloze reeks, maar bovenop een kwartaal dat de lat al iets had verlaagd.

Meta exploiteert Facebook, Instagram en WhatsApp en verdient vrijwel volledig aan advertenties, terwijl het net als Alphabet fors investeert in eigen AI-modellen. Microsoft verdient zijn geld breder gespreid over bedrijfssoftware, cloudplatform Azure en een aandeel in OpenAI, wat het minder direct blootstelt aan tegenvallend nieuws over één specifiek consumenten-AI-model.

Dat Microsoft juist steeg terwijl Alphabet en Meta beide daalden, is veelzeggend: de markt lijkt vandaag minder een generieke "AI-uitverkoop" te beprijzen dan een specifiek uitvoeringsrisico bij de twee bedrijven die het meest leunen op reclame-inkomsten en consumentgerichte AI-modellen. Meta's omzet groeit weliswaar het hardst van de drie (+26,18%), maar de winstgroei blijft daar met +7,49% fors bij achter — een teken dat de AI-investeringen daar nog zwaarder op de marge drukken dan bij Alphabet of Microsoft.

En waarom zakt Caterpillar tegelijkertijd 4%?

Caterpillar bouwt zware machines voor de bouw, mijnbouw en energiesector — graafmachines, bulldozers en generatoren die wereldwijd worden verkocht. Het bedrijf geldt als een klassieke conjunctuurbarometer: de vraag naar zijn machines beweegt sterk mee met de wereldwijde industriële activiteit.

De daling van vandaag kwam niet door eigen bedrijfsnieuws, maar door tegenvallende wereldwijde inkoopmanagersdata (PMI) die op een afkoelende bouw- en mijnbouwactiviteit wijzen, in combinatie met aanhoudend zwakke vraag uit de Chinese vastgoedsector — al jaren een van de grootste afzetmarkten voor zware machines. Dat steekt schril af tegen Caterpillar's laatst gerapporteerde kwartaal, waarin de winst per aandeel de verwachting met bijna 19% versloeg. Die tegenstelling is verklaarbaar: een sterk afgesloten kwartaal zegt vooral iets over de vraag van een paar maanden geleden, terwijl PMI-data een voorlopig beeld geven van de vraag die er nu aankomt — en de markt reageert nu eenmaal het scherpst op wat er nog moet komen.

Cummins maakt dieselmotoren, generatoren en aandrijflijnen voor vrachtwagens en zware machines, en is via die klanten net als Caterpillar afhankelijk van de industriële cyclus. Paccar bouwt vrachtwagens onder de merken Kenworth, Peterbilt en DAF, en concurreert daarmee in een aanpalende, maar niet identieke markt.

Opvallend is dat Paccar juist steeg, ondanks een omzet die 14,16% kromp en een winst per aandeel die 28,71% lager uitkwam dan een jaar eerder — fundamenteel zwakkere cijfers dan Caterpillar laat zien. De verklaring ligt vermoedelijk in de waardering: Paccar noteert tegen 26,7 keer de winst, ruim onder Caterpillar's 42,7 keer, wat erop wijst dat de vrachtwagenmarkt haar neergang al grotendeels heeft ingeprijsd. Caterpillar's hogere waardering, opgebouwd na een reeks sterke kwartalen, laat simpelweg meer ruimte voor teleurstelling wanneer voorlopende indicatoren verzwakken.

Wat verwachten analisten?

Ondanks de daling van vandaag blijft Wall Street uitgesproken positief over Alphabet: 18 strong buy- en 42 buy-adviezen tegenover 9 holds en geen enkel verkoopadvies. De consensus rekent voor 22 juli op $2,97 winst per aandeel op zo'n $120,3 miljard omzet. Caterpillar krijgt een gemengder beeld: 8 strong buy- en 11 buy-adviezen staan tegenover 14 holds en 1 verkoopadvies, met een verwachting van $6,26 winst per aandeel bij de rapportage op 4 augustus — een aanzienlijke versnelling ten opzichte van dit kwartaal, die het bedrijf nog moet waarmaken tegen een verzwakkende macro-achtergrond.

Voor de Nederlandse belegger

Alle vier de genoemde aandelen zijn bij vrijwel elke Nederlandse broker verhandelbaar. Voor Alphabet en Meta is vooral het Amerikaanse cijferseizoen de komende weken relevant — beide rapporteren binnen enkele weken. Voor Caterpillar en de industriële peers geldt dat wereldwijde PMI-cijfers, ook buiten de VS, mede bepalen hoe de vraag naar hun machines zich ontwikkelt. Koersresultaten op deze Amerikaanse posities vallen voor Nederlandse beleggers onder de vermogensrendementsheffing in box 3, en de dollar-eurokoers werkt door in het uiteindelijke rendement.

Onderdeel van ons dossier AI-aandelen →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.