AEX zakt 1,5% op olieprijsschok: ASMI en ING verliezen ruim 2%, Shell wint 0,7%

De AEX sloot woensdag 9 september 1,5% lager op 1.099,65 punten, de zwaarste dagdaling in weken. Aanjager was de oplopende olieprijs: Brent-ruwe olie steeg door aanhoudende spanningen tussen de VS en Iran boven de 100 dollar per vat. Chipmachinemaker ASMI verloor 2,1% tot €823,20 en bankaandelen ABN Amro en ING zakten beide circa 2,5%, terwijl olie- en gasconcern Shell als een van de weinige stijgers 0,7% won.

Waarom dalen ASMI en de banken hardst?

De directe aanleiding voor de bredere koersdaling was een hernieuwde escalatie tussen de Verenigde Staten en Iran, waardoor Brent-ruwe olie voor het eerst in maanden boven de grens van 100 dollar per vat kwam. Een hogere olieprijs werkt via de energierekening rechtstreeks door in de inflatie, en beleggers reageerden daarop met een klassieke risk-off-beweging: geld weg uit rentegevoelige en cyclische sectoren. Chipaandelen zoals ASMI worden doorgaans het hardst geraakt in zo'n beweging, omdat ze een hoge waardering combineren met gevoeligheid voor het renteklimaat — sectorgenoten ASML en Besi leverden dezelfde dag eveneens terrein in.

Bij banken als ABN Amro en ING ligt de link minder voor de hand, omdat hogere rentes op zich juist gunstig zijn voor de rentemarge. Op deze specifieke dag won de zorg over een bredere economische afkoeling — hogere energiekosten die op de bestedingen drukken — het echter van dat rente-voordeel, en trokken beleggers breed geld terug uit financials. Verzekeraar NN Group bewoog in dezelfde richting.

Waarom profiteert Shell wél van de onrust?

Voor een geïntegreerde oliemaatschappij als Shell is een hogere olieprijs vrijwel per definitie goed nieuws: een groter deel van de omzet komt direct uit de verkoop van ruwe olie en aardgas, dus een prijsstijging van Brent werkt sneller door in de winst dan in de kosten. Terwijl chipaandelen en banken die dag dus vooral het brede risicosentiment voelden, profiteerde Shell juist rechtstreeks van de aanleiding zélf. Sectorgenoten TotalEnergies en Eni bewegen doorgaans in dezelfde richting bij een oplopende olieprijs, al verschilt de mate waarin per bedrijf van de eigen productiemix en hedgingpositie.

ASM International (ASMI) is een Nederlandse toeleverancier van apparatuur voor de chipindustrie. ABN Amro en ING zijn de twee grootste Nederlandse retail- en zakenbanken. Shell is een Brits-Nederlands olie- en gasconcern, mede genoteerd op Euronext Amsterdam.

Nederlandse beleggers kunnen alle vier de aandelen rechtstreeks via de AEX verhandelen bij vrijwel elke broker; specifiek voor olie- en gasaandelen als Shell geldt dat de koers doorgaans meebeweegt met de dollarnotering van Brent, dus ook de EUR/USD-koers speelt een rol in het uiteindelijke rendement voor een Nederlandse belegger.

Visie en vooruitzichten: voor ASMI en de bredere Europese chipsector hangt het herstel vooral af van hoe snel het risicosentiment omslaat zodra de olieprijs stabiliseert — de onderliggende orderportefeuilles voor chipapparatuur zijn door deze dag niet veranderd, dus een aanhoudende daling zou eerder wijzen op een bredere waarderingscorrectie dan op nieuw bedrijfsspecifiek nieuws. Voor ABN Amro en ING blijft de vraag of de rentemarge-voordelen van een eventuele verdere ECB-verhoging op termijn zwaarder wegen dan de zorg over consumentenbestedingen bij aanhoudend dure energie. Voor Shell en de andere oliemajors is het vooruitzicht direct gekoppeld aan het verloop van het conflict tussen de VS en Iran: houdt de onrust aan of loopt Brent verder op richting nieuwe hoogtepunten, dan blijft de koerswind voor deze bedrijven gunstig; een de-escalatie zou een deel van de recente winst snel weer kunnen wegvlakken.

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.