AstraZeneca vs Novartis vergeleken: twee Europese farmagiganten

AstraZeneca en Novartis zijn twee van de grootste farmaceutische concerns van Europa en behoren beide tot de zogeheten GRANOLAS, de Europese tegenhanger van de Amerikaanse Magnificent Seven. Beide bedrijven zijn wereldwijd actief in oncologie en andere therapiegebieden, maar staan er in 2026 fundamenteel anders voor: AstraZeneca vaart op een aanhoudend sterk groeiend oncologieportfolio, terwijl Novartis dit jaar de grootste patentklif uit zijn geschiedenis doorstaat. Dit artikel vergelijkt beide bedrijven op kerncijfers, groeimotoren en vooruitzichten.

Wat doen AstraZeneca en Novartis precies?

AstraZeneca is een Brits-Zweeds farmaceutisch concern, ontstaan uit de fusie van het Zweedse Astra AB en het Britse Zeneca Group in 1999, met een brede portefeuille in oncologie, longziekten (R&I), cardiovasculaire en metabole aandoeningen (CVRM) en zeldzame ziekten. Het bedrijf noteert primair op de London Stock Exchange en is onderdeel van de FTSE 100, met een tweede notering op de Nasdaq Stockholm via Zweedse aandelenbewijzen.

Novartis is een Zwitsers farmaceutisch concern met een portfolio gericht op innovatieve geneesmiddelen in oncologie, cardiovasculaire aandoeningen, immunologie en neurowetenschappen, na de afsplitsing van zijn voormalige generieke tak Sandoz in 2023. Het bedrijf noteert primair op de SIX Swiss Exchange en is onderdeel van de Swiss Market Index (SMI), met een Amerikaanse notering als ADR op de New York Stock Exchange.

Hoe verschillen de bedrijfsmodellen van AstraZeneca en Novartis?

AstraZeneca bouwde de afgelopen jaren bewust een steeds zwaardere concentratie in oncologie op: bijna 44% van de totale omzet komt inmiddels uit kankermedicijnen, gedreven door antilichaam-geneesmiddelconjugaten (ADC's) als Enhertu en Datroway. Die focus geeft het bedrijf een uitgesproken groeiverhaal, maar maakt het ook gevoeliger voor tegenvallende klinische uitkomsten of prijsdruk binnen die ene, zij het brede, therapieklasse.

Novartis koos na de afsplitsing van Sandoz voor een breder gespreid profiel binnen innovatieve geneesmiddelen: naast oncologie (met groeiers als Kisqali en Pluvicto) draagt het bedrijf ook cardiovasculaire middelen (Entresto, tot voor kort een van de grootste omzetdrijvers), immunologie (Kesimpta) en neurowetenschappen bij aan de omzet. Die spreiding betekent dat het wegvallen van één product — zoals nu met Entresto gebeurt door het verlies van patentbescherming — pijnlijk is, maar niet het hele bedrijfsmodel ondermijnt zolang andere groeimotoren het gat kunnen opvullen.

Wat vertellen de kerncijfers?

Onderstaande tabel zet de belangrijkste kerncijfers van beide bedrijven naast elkaar, gebaseerd op de volledig-jaarcijfers over 2025 en beursgegevens van juli 2026. Beursgegevens zijn een momentopname en veranderen dagelijks.

Wat opvalt: beide bedrijven zijn qua marktwaarde en omzet aardig vergelijkbaar, maar de waardering van de markt loopt uiteen op een manier die het verhaal achter beide aandelen goed samenvat. AstraZeneca's hogere trailing koers-winstverhouding weerspiegelt de bredere marktverwachting van aanhoudende dubbelcijferige winstgroei via de oncologiepijplijn. Novartis' lagere trailing waardering en het fors hogere dividendrendement passen bij een bedrijf dat door de markt voorzichtiger wordt gewaardeerd zolang de gevolgen van de patentklif nog niet volledig zijn uitgewerkt in de cijfers — al is de forward K/W van beide bedrijven, rond de 17, opvallend dicht bij elkaar, wat suggereert dat analisten voor ná 2026 vergelijkbare winstgroei verwachten van beide concerns.

Hoe presteerden de aandelen het afgelopen jaar?

Novartis liet het afgelopen jaar een sterke koersontwikkeling zien, met een stijging van ruim 34% over de voorgaande 52 weken en een koers rond de $153-156 begin medio juli 2026, binnen een 52-weeksrange van $112,34 tot $170,46. Die stijging is opmerkelijk gezien de aanstaande patentklif, en weerspiegelt vooral hoe sterk de nieuwere groeimotoren — met name Kisqali, dat in het tweede kwartaal van 2026 met 57% jaar-op-jaar groeide — de terugval bij Entresto hebben weten te compenseren. AstraZeneca noteerde medio juli 2026 rond de $167, met een marktkapitalisatie van circa $260 miljard; het aandeel bewoog het afgelopen jaar minder uitgesproken dan Novartis, in lijn met een geleidelijker, minder gebeurtenisgedreven groeiverhaal.

Waarom is 2026 een cruciaal jaar voor Novartis?

Novartis doorstaat in 2026 de grootste patentklif (patent cliff, het omzetverlies wanneer een geneesmiddel zijn patentbescherming verliest en concurrenten goedkopere generieke versies op de markt brengen) uit zijn geschiedenis. Het gaat vooral om Entresto — jarenlang een van de grootste omzetdrijvers van het bedrijf tegen hartfalen — naast Tasigna en Promacta/Revolade. Entresto-verkopen daalden in het vierde kwartaal van 2025 al met 45% tot onder de $1,3 miljard, en halveerden in het tweede kwartaal van 2026 verder tot $1,18 miljard na het verlopen van Amerikaanse patentbescherming. Cumulatief raamt het bedrijf de impact van deze patentexpiraties op ongeveer $4 miljard aan omzet in 2026, met een verwachte daling van de operationele kernwinst in het laag-enkelcijferige percentagebereik voor het jaar.

Toch wist Novartis in het tweede kwartaal van 2026 een omzet van $14,41 miljard te rapporteren, 3% hoger dan een jaar eerder en boven de verwachtingen van analisten — een teken dat de nieuwere groeimotoren de terugval bij de aflopende patenten sneller compenseren dan aanvankelijk gedacht. Producten als Kisqali (borstkanker), Kesimpta (multiple sclerose), Scemblix (leukemie) en Pluvicto (prostaatkanker) groeiden dubbelcijferig en vormen inmiddels de kern van het nieuwe groeiverhaal. Novartis heeft bovendien meer dan $15 miljard uitgegeven aan overnames, waaronder Avidity Biosciences en Myricx Bio, om de pijplijn na Entresto te versterken.

Wat drijft de groei bij AstraZeneca?

AstraZeneca herbevestigde voor 2026 een verwachte omzetgroei in het midden- tot hoog-enkelcijferige percentagebereik en een kernwinst-per-aandeel-groei in het laag-dubbelcijferige percentagebereik, tegen constante wisselkoersen. De belangrijkste motor blijft oncologie: Enhertu, het samen met Daiichi Sankyo ontwikkelde antilichaam-geneesmiddelconjugaat, groeide met 34% naar $831 miljoen omzet in het eerste kwartaal van 2026, gedreven door aanhoudende vraag in meerdere vormen van borstkanker en bredere toepassing over tumortypes heen. Datroway, een nieuwer ADC gericht op TROP2, kreeg in juni 2025 zijn eerste Amerikaanse goedkeuring voor longkanker met een specifieke EGFR-mutatie en boekte in het eerste kwartaal van 2026 al $43 miljoen omzet, met een beslissing van de Amerikaanse toezichthouder FDA over een aanvullende indicatie in borstkanker verwacht in de loop van 2026.

Voor de tweede helft van 2026 wijst AstraZeneca zelf op meerdere belangrijke pijplijn-uitkomsten: de studies AVANZAR (Datroway plus Imfinzi bij longkanker), PACIFIC-9 (Imfinzi-combinaties bij niet-uitzaaide longkanker in stadium III), SERENA-4 (camizestrant bij eerstelijns borstkanker) en CARDIO-TTRansform (Wainua bij ATTR-cardiomyopathie). Het bedrijf noemt deze combinatie zelf een extra, risico-gewogen omzetkans van meer dan $10 miljard op de piek — een indicatie van hoe zwaar AstraZeneca leunt op voortgezet klinisch succes om zijn ambitie van $80 miljard omzet richting 2030 waar te maken.

Visie en vooruitzichten: waar liggen de kansen en risico's?

Voor Novartis is 2026 het jaar waarin blijkt of het nieuwe groeiportfolio de aflopende patenten daadwerkelijk kan overstijgen. De eerste signalen — een omzetgroei die de verwachtingen in het tweede kwartaal al overtrof, ondanks de Entresto-terugval — zijn bemoedigend, maar het zwaartepunt van de patentklif moet nog volledig door de jaarcijfers heen werken. Het grootste risico voor Novartis op de middellange termijn is een mogelijke tegenvaller bij een van de belangrijkste nieuwe groeimotoren: mocht bijvoorbeeld de groei van Kisqali of Pluvicto vertragen door toenemende concurrentie of prijsdruk, dan is er minder buffer om het gat van Entresto te dichten. Daarnaast loopt Novartis, net als de rest van de sector, tegen het risico aan van strengere Amerikaanse geneesmiddelprijsbeleid — met name discussies rond meestbegunstigingsprijzen die de Amerikaanse prijzen dichter bij die in andere landen zouden moeten brengen — wat de winstgevendheid van juist de Amerikaanse markt, doorgaans de meest winstgevende regio voor grote farmaceutische bedrijven, onder druk kan zetten. Het aanhoudende overnametempo van meer dan $15 miljard sinds de Sandoz-afsplitsing toont dat het management scherp stuurt op pijplijnvernieuwing, maar vergroot ook de uitvoeringsrisico's van integratie.

Voor AstraZeneca is het centrale risico juist de keerzijde van zijn concentratie in oncologie: het bedrijf heeft zichzelf een ambitieus omzetdoel van $80 miljard tegen 2030 gesteld dat sterk leunt op een reeks aankomende klinische uitkomsten in de tweede helft van 2026. Een tegenvallende trial-uitkomst bij een van de genoemde grote studies — of toenemende concurrentie van andere ADC-ontwikkelaars binnen dezelfde therapiegebieden — zou het groeitempo kunnen vertragen op een moment dat de markt al veel toekomstige groei in de koers heeft verwerkt via de hogere trailing waardering. Ook AstraZeneca is, net als Novartis, blootgesteld aan het risico van strenger Amerikaans prijsbeleid voor geneesmiddelen, en aan wisselkoerseffecten: een sterkere Amerikaanse dollar ten opzichte van het Britse pond zou de in dollar gerapporteerde omzetgroei per saldo iets kunnen afvlakken wanneer die naar de Britse notering wordt teruggerekend. Beide bedrijven delen bovendien een structureel macro-voordeel: een vergrijzende wereldbevolking en groeiende zorguitgaven blijven een langjarige onderliggende rugwind voor de sector als geheel, ongeacht welk van beide bedrijven op korte termijn sneller groeit.

Wat is het verschil in dividendbeleid?

Novartis biedt met een dividendrendement van circa 3,1% aanzienlijk meer inkomen dan AstraZeneca, dat rond de 1,8-1,9% noteert. Novartis stelde voor 2025 een dividend van CHF 3,70 per aandeel voor, een verhoging van 5,7% en de 29e opeenvolgende verhoging sinds de oprichting van het huidige Novartis in 1996 — een van de langste reeksen binnen de Europese farmaciesector. AstraZeneca keert eveneens jaarlijks een groeiend dividend uit, maar houdt van oudsher een groter deel van de winst in om te herinvesteren in onderzoek en ontwikkeling, wat past bij zijn nadrukkelijker groeiprofiel. Voor beleggers die primair op inkomen uit dividend selecteren, is Novartis dus het aandeel met het hogere directe rendement; wie meer weegt op groeipotentieel, kijkt eerder naar AstraZeneca's reinvesteringsbeleid en pijplijn.

Hoe koopt u aandelen AstraZeneca of Novartis als Nederlandse belegger?

Beide aandelen zijn via de meeste Nederlandse brokers gewoon te verhandelen: AstraZeneca via de Londense notering (in Britse ponden) of als Amerikaanse ADR, Novartis via de Zwitserse notering op de SIX (in Zwitserse frank) of eveneens als ADR op de New York Stock Exchange. Beide routes zijn standaard beschikbaar bij brokers als DEGIRO, Trade Republic en Lynx. Een alternatief voor wie liever niet kiest tussen de twee is een brede Europese ETF die de STOXX 600 of specifiek de gezondheidszorgsector volgt: farmacie is met namen als AstraZeneca, Novartis, Roche, Novo Nordisk, GSK en Sanofi een van de zwaarst gewogen sectoren binnen de Europese GRANOLAS.

Onderdeel van onze Europese markt →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.