Duitse werkloosheid stijgt naar hoogste niveau in tien jaar: zet dit de ECB-renteverhoging op losse schroeven?

De Duitse arbeidsmarkt blijft verzwakken op het moment dat de ECB zich juist opmaakt om de rente te verhogen. Het Duitse werkloosheidspercentage klom in augustus naar 6,5%, met 3,06 miljoen mensen zonder baan — 54.000 meer dan een maand eerder en het hoogste niveau in tien jaar. Tegelijkertijd verwacht 83% van de economen in een Reuters-peiling dat de ECB op 10 september de rente met 25 basispunten verhoogt naar 2,50%, gedreven door aanhoudende inflatie in de eurozone. Die twee bewegingen — een verzwakkende grootste economie van de eurozone en een centrale bank die naar verkrapping neigt — staan haaks op elkaar.

Wat betekent de stijgende Duitse werkloosheid voor de ECB-rentebeslissing van 10 september?

Op het eerste gezicht lijkt een verzwakkende arbeidsmarkt een reden voor de ECB om voorzichtiger te zijn met een renteverhoging: minder banen betekent doorgaans minder bestedingsruimte en dus minder opwaartse prijsdruk op de langere termijn. Toch weegt de ECB op dit moment vooral de actuele inflatiecijfers, die met een verwachte augustus-flash van circa 3,2% ruim boven de doelstelling van 2% liggen. De centrale bank redeneert dat een tijdelijk zwakkere arbeidsmarkt niet automatisch tot lagere inflatie leidt zolang energieprijzen en geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten de kosten opdrijven. Voor beleggers betekent dit dat de ECB dit najaar het risico neemt om te verkrappen in een economie die op de arbeidsmarkt al tekenen van vermoeidheid vertoont.

Voor Duitse binnenlandmarkt-gevoelige bedrijven als Deutsche Telekom is dit een direct risico: minder werkgelegenheid betekent uiteindelijk minder bestedingsruimte bij consumenten, ook al is telecom doorgaans een relatief defensieve sector. Verzekeraar Allianz, met een groot deel van zijn premie-inkomsten uit de Duitse thuismarkt, is eveneens gevoelig voor een langer aanhoudende zwakte in de Duitse arbeidsmarkt via lagere premie-groei bij particulieren en bedrijven.

Waarom stijgen Duitse bankaandelen ondanks een verzwakkende arbeidsmarkt?

Opvallend genoeg bewegen Duitse bankaandelen juist de andere kant op. Deutsche Bank noteerde deze week op het hoogste niveau sinds 2014, en Commerzbank steeg woensdag 2,1% naar €40,81 — dicht bij de 52-weekshoogte van €41,00 — mede in het kielzog van de koersbeweging bij Deutsche Bank. De verklaring ligt niet in de arbeidsmarktcijfers, maar in de rentevooruitzichten: een hogere ECB-rente verbreedt doorgaans de marge tussen wat banken betalen op spaargeld en ontvangen op leningen, wat direct in de winstgevendheid doorwerkt. Deutsche Bank Research handhaaft voor Commerzbank een koopadvies met een koersdoel van €42.

Deutsche Telekom is Duitslands grootste telecomconcern; Allianz is een van de grootste Europese verzekeraars, met Duitsland als belangrijkste thuismarkt. Deutsche Bank en Commerzbank zijn de twee grootste beursgenoteerde Duitse banken.

Visie en vooruitzichten: deze uiteenlopende signalen — een verzwakkende arbeidsmarkt naast oplopende bankkoersen — typeren een economie die tussen twee stoelen valt. Houdt de ECB op 10 september vast aan een renteverhoging, dan profiteert de bankensector op de korte termijn van bredere marges, maar loopt de rest van de Duitse economie het risico dat hogere financieringskosten de toch al haperende arbeidsmarkt verder onder druk zetten. Cruciaal wordt of de energieprijzen en geopolitieke risico's die de huidige inflatie aanjagen, tegen die tijd zijn afgenomen — dat zou de ECB ruimte geven om alsnog af te wachten. Blijft de arbeidsmarkt verder verzwakken terwijl de rente stijgt, dan neemt het risico toe dat de ECB achteraf gezien te laat reageert op een economie die al aan het afkoelen was.

Voor Nederlandse en Belgische beleggers is blootstelling aan Duitse aandelen als Deutsche Telekom en Allianz gewoon verhandelbaar via de standaard aandelenmodule van de meeste brokers.

Onderdeel van ons dossier Macro & rente →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.