Amerikaanse economie groeit in september het hardst sinds 2021 — Fed-bestuurder Barr houdt vast aan verdere renteverhogingen

De Amerikaanse private sector groeide in september in het snelste tempo sinds juli 2021, blijkt uit de flash-PMI's van S&P Global die woensdag verschenen. Het probleem: de inflatie in inputkosten liep tegelijk op tot het hoogste niveau sinds oktober 2022. Die combinatie stuwde de 10-jaarsrente naar 5,12%, het hoogste niveau sinds 2007, en gaf Fed-bestuurder Michael Barr munitie om nog een renteverhoging te bepleiten.

Waarom groeit de Amerikaanse economie plotseling zo hard?

De S&P Global flash-PMI's voor september verrasten woensdag flink: de samengestelde index steeg van 56,0 naar 58,4, de industrie-PMI sprong van 53,9 naar 57,0 (de sterkste verbetering sinds mei 2022) en de dienstenindex klom van 54,6 naar 58,7. Nieuwe orders groeiden in het snelste tempo in bijna vier en een half jaar en de productie versnelde naar het hoogste niveau sinds april 2022. Het venijn zit in de bijkomende inflatiemeting: de gemiddelde inputkosten over zowel goederen als diensten stegen naar het hoogste niveau sinds oktober 2022 — een teken dat de sterke vraag ook de prijsdruk aanwakkert, precies het scenario waar de Fed niet op zit te wachten.

Wat betekent dit voor de eerstvolgende renteverhoging van de Fed?

Fed-bestuurder Michael Barr zei woensdag in een toespraak in Chicago dat "verdere beleidsaanpassingen waarschijnlijk nodig zijn om de inflatie op tijd naar het doel te brengen", en voegde toe dat "de risico's voor het inflatiedoel zijn toegenomen, terwijl de risico's voor de arbeidsmarkt zijn afgenomen." Dat is een duidelijk signaal richting de volgende Fed-vergadering op 27-28 oktober. De Fed verhoogde de rente vorige week unaniem naar een bandbreedte van 3,75-4,00%, de eerste verhoging in drie jaar, en 16 van de 18 beleidsmakers gaven in hun eigen prognoses aan dit jaar nog minstens één verdere verhoging te verwachten. De sterke PMI-cijfers en Barrs toespraak bevestigen dat scenario eerder dan dat ze het ondermijnen.

De obligatiemarkt reageerde onmiddellijk: de 10-jaarsrente klom tot 5,12%, het hoogste niveau sinds 2007, en de 5-jaarsrente doorbrak voor het eerst in bijna twee decennia de grens van 5%. Aandelen volgden: de S&P 500 sloot 0,7% lager, de Dow Jones verloor 351 punten en de Nasdaq 100 zakte 0,8% terug vanaf zijn recordstand, terwijl ook oplopende olieprijzen door aanhoudende onzekerheid over de gesprekken tussen de VS en Iran de inflatiezorgen voedden.

Wie voelt de oplopende rente nu al concreet in de cijfers?

Huizenbouwers zijn de eerste sector die hogere rentes rechtstreeks in de omzet terugziet, omdat een hogere hypotheekrente meteen de groep kopers verkleint die voor een lening in aanmerking komt. De 30-jaars hypotheekrente steeg volgens Freddie Mac naar 6,95%, het hoogste niveau sinds 2024, en hypotheekaanvragen daalden de week ervoor met 4,1%. Dat is terug te zien in de cijfers: D.R. Horton, de grootste huizenbouwer van de VS, rapporteerde vorig kwartaal een nagenoeg vlakke omzet en een winstdaling van 11% j-o-j. Bij KB Home was de klap harder: de omzet daalde 27% en de winst zakte 75% j-o-j, terwijl het bedrijf recent ook zijn prognose voor opleveringen in het vierde kwartaal verlaagde.

Voor de Nederlandse belegger die Amerikaanse huizenbouwers of rentegevoelige sectoren in de portefeuille heeft, is dit een van de weinige plekken waar het effect van de Fed-koers al zichtbaar is in harde omzet- en winstcijfers, in plaats van alleen in koersbewegingen.

Visie en vooruitzichten: het ongemakkelijke van deze cijfers is dat ze de Fed geen enkele reden geven om te temporiseren. Een economie die harder groeit dan verwacht zou normaal reden tot optimisme zijn, maar wanneer diezelfde groei gepaard gaat met oplopende inputkosten, wordt het voor de Fed juist moeilijker om van verdere verkrapping af te zien — sterke vraag en hardnekkige inflatie zijn precies de combinatie die Barr in zijn toespraak aanwees. Voor rentegevoelige sectoren zoals huizenbouw betekent dat waarschijnlijk geen snel herstel: zolang de hypotheekrente rond de 7% blijft hangen, blijft de groep kopers die voor een lening in aanmerking komt klein, ook als de onderliggende vraag naar woningen structureel sterk blijft. Voor de bredere aandelenmarkt is de kernvraag of bedrijven met prijszettingsvermogen en weinig schuld deze fase van hogere-voor-langer-rentes kunnen doorstaan, terwijl kapitaalintensieve sectoren als woningbouw het venijn er het eerst van voelen. De vergadering van 27-28 oktober wordt daarmee het volgende ijkpunt: blijft de PMI-kracht overeind, dan is een extra hike eerder waarschijnlijk dan niet.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro-economie →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.