Amerikaanse bbp-groei mist verwachting: 1,5% in Q2 zet de Fed klem tussen groei en inflatie

Het Amerikaanse bbp groeide in het tweede kwartaal met 1,5% op jaarbasis, zo maakte het Bureau of Economic Analysis donderdag bekend — ruim onder de 2,1% die economen hadden voorspeld en een duidelijke terugval ten opzichte van de 2,1% groei in het eerste kwartaal. Het cijfer komt precies één dag nadat de Fed, verdeeld over drie hawkish dissenters, de rente ongewijzigd liet. Een vertragende economie en een centrale bank die eerder aan renteverhoging dan -verlaging denkt: die combinatie is zelden een comfortabele.

Een cijfer dat de eigen voorbode al tegenspreekt

Dit is niet de eerste keer dat KoersRadar dit kwartaalcijfer volgt. Op 24 juli zakte de GDPNow-groeitracker van de Atlanta Fed al naar 1,7% voor Q2, tegen 3,8% eind mei — een waarschuwing dat het officiële cijfer wel eens tegen zou kunnen vallen. Dat de uiteindelijke advance estimate nu op 1,5% uitkomt, ligt zelfs nog onder die eerder al verlaagde tracker. Het patroon is duidelijk: de Amerikaanse economie remt sneller af dan de meeste modellen tot voor kort inschatten.

Onder de motorkap is het beeld genuanceerder dan het kopcijfer suggereert. Consumentenbestedingen, bedrijfsinvesteringen en de export droegen alle drie positief bij aan de groei — een teken dat de vraagkant van de economie nog niet is ingestort. Wat de groei wél afremde, was een daling van de overheidsbestedingen en een stijging van de import, die als aftrekpost in de bbp-berekening meetelt. Met andere woorden: de particuliere economie houdt beter stand dan het kopcijfer van 1,5% doet vermoeden, maar de marge is dun geworden.

De Fed zit klem tussen twee signalen die tegenstrijdig bewegen

Wat dit cijfer extra gewicht geeft, is de timing. Een dag eerder, op 29 juli, hield de Fed de rente voor de zoveelste vergadering op rij ongewijzigd — maar niet zonder verzet. Drie regionale voorzitters dissentieerden en pleitten juist vóór een renteverhoging, omdat de kerninflatie al meer dan vijf jaar structureel boven de 2%-doelstelling van de Fed blijft hangen (de meest recente CPI-lezing kwam uit op 4,2% jaar-op-jaar). Normaliter zou een tegenvallend groeicijfer zoals dat van vandaag het pleidooi voor verdere verkrapping verzwakken. Maar met inflatie die simpelweg niet wil zakken, is het voor de Fed niet vanzelfsprekend dat trager groei automatisch ruimte geeft voor versoepeling — eerder ontstaat het klassieke beleidsdilemma van trage groei gecombineerd met hardnekkige prijsdruk, waarbij elke keuze een kant van het mandaat pijn doet.

Dat dilemma is precies waarom de marktreactie op dit soort cijfers zelden eenduidig is. Een zwakker groeicijfer voedt normaal de hoop op renteverlagingen, wat obligatiekoersen en rentegevoelige aandelen zou moeten steunen. Maar zolang de inflatie zelf niet meebeweegt, blijft de kans reëel dat de Fed vasthoudt aan haar huidige koers — of zelfs, zoals de dissenters willen, verkrapt. Voor beleggers betekent dit dat elk komend inflatiecijfer nu zwaarder weegt dan gebruikelijk: het bepaalt of de Fed het groeisignaal van vandaag kan negeren of niet.

Twee bedrijven, twee kanten van dezelfde economie

Om dit soort macrocijfers concreet te maken, helpt het om te kijken naar bedrijven wier omzet direct meebeweegt met bedrijfsinvesteringen en vrachtvolumes — de twee posten die in het bbp-rapport tegenovergestelde signalen gaven.

Caterpillar bouwt grote machines voor de bouw, mijnbouw en energiesector — bulldozers, graafmachines en generatoren — en is daarmee een directe graadmeter voor bedrijfsinvesteringen wereldwijd. FedEx vervoert pakketten en vracht via de lucht en over land, wereldwijd, en geldt traditioneel als vroege indicator voor de gezondheid van handel en consumptie.

Caterpillar steeg 3,38% op de dag van de bbp-cijfers en rapporteert zelf op 4 augustus, met een verwachte winst per aandeel van $6,26. Die koersbeweging past bij het beeld dat bedrijfsinvesteringen — een van de weinige groeipijlers die het bbp-rapport wél steunden — overeind blijven, ook al vertraagt de bredere economie. Caterpillar handelt intussen tegen een koers-winstverhouding van bijna 40 keer de winst, terwijl de winstgroei op jaarbasis licht negatief is (-2,1%): de markt betaalt dus een fors groeipremie voor een bedrijf waarvan de winst momenteel niet meegroeit met de koers, een spanning die pas bij de cijfers van 4 augustus echt op de proef wordt gesteld.

FedEx bewoog nauwelijks (±0,02%) op dezelfde dag, en dat is op zichzelf ook een signaal: geen paniek, maar ook geen opluchting. Als koerier die zowel binnenlandse consumentenpakketten als internationale vracht vervoert, weerspiegelt FedEx's omzet vrij direct de importgroei die het bbp-cijfer juist als aftrekpost noteerde. Een vlakke koers bij een tegenvallend groeicijfer suggereert dat de markt dit ziet als een vertraging, geen ineenstorting van de vraag — precies het soort nuance dat in het kopcijfer van 1,5% verloren gaat.

Vooruitzicht: welke factoren de komende maanden bepalend zijn

Voor beide bedrijven, en voor de bredere markt, hangt het vervolg af van een paar concrete knoppen. Voor Caterpillar is dat de vraag of de sterke Q2-investeringscomponent zich vertaalt in daadwerkelijke orderboeken bij de cijfers van 4 augustus, of dat de bouw- en mijnbouwsector net als de rest van de economie begint af te koelen — met rentestand en grondstofprijzen als belangrijkste externe factoren. Voor FedEx is de importtrend cruciaal: als tarieven en handelsbeleid de vrachtstromen verder verstoren, raakt dat direct de omzetmix tussen binnenlandse en internationale zendingen. Voor de Fed zelf is de kernvraag of de kerninflatie in de komende CPI- en PCE-cijfers eindelijk begint te zakken; blijft die hardnekkig boven de 4%, dan wordt het voor de hawkish dissenters steeds moeilijker te negeren, ook als de groei verder vertraagt. Een aanhoudende combinatie van trage groei en hoge inflatie — het stagflatiescenario dat beleidsmakers het liefst vermijden — zou de Fed voor een veel lastigere afweging plaatsen dan de huidige "houden"-koers.

Voor Nederlandse beleggers die Amerikaanse aandelen via een lokale broker aanhouden, verandert er door dit cijfer op zichzelf niets aan de verhandelbaarheid — maar het onderstreept wel dat komende macrodata (CPI, PCE, non-farm payrolls) de komende weken extra koersgevoelig kunnen zijn, juist omdat de Fed nu op basis van tegenstrijdige signalen moet manoeuvreren.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.