ECB houdt deur open voor renteverhoging in september
Op donderdag 23 juli liet de ECB de rente zoals verwacht ongewijzigd op 2,25%. Toch was het geen non-event: voorzitter Christine Lagarde maakte tijdens de persconferentie duidelijk dat het besluit unaniem was, maar niet zonder debat — een deel van de raad had liever al deze maand verhoogd. Met de olieprijs die deze week boven de $100 per vat uitkwam, zei Lagarde dat "de bewijslast bij de data ligt" voor de vergadering van september. Voor beleggers is dat een duidelijk signaal: de renteverhoging van september is geen hypothese meer, maar een reële mogelijkheid.
In het kort
- De ECB liet de rente op 23 juli unaniem op 2,25% staan, al hadden enkele raadsleden liever al verhoogd.
- Lagarde noemde de opwaartse risico's voor de inflatie en de neerwaartse risico's voor de groei nadrukkelijk in één zin — een merkbare toonverschuiving.
- De olieprijs (Brent) steeg door aanvallen van Houthi-strijders op Saoedische tankers in de Rode Zee naar boven de $100 per vat, na eerder al opgelopen te zijn door Amerikaanse aanvallen op Iran.
- Goldman Sachs waarschuwt dat Brent in het vierde kwartaal boven de $120 kan uitkomen als de verstoring aanhoudt.
Wat zei Lagarde precies over een renteverhoging in september?
Lagarde onthulde dat het besluit om de rente op 23 juli ongewijzigd te laten unaniem was, maar dat een deel van de raad had beargumenteerd dat een verhoging al op deze vergadering gerechtvaardigd zou zijn. Op de vraag of voor- of tegenstanders van een renteverhoging de hoogste drempel moeten overwinnen, antwoordde ze dat "de bewijslast bij de data ligt" — een formulering die volgens meerdere marktanalisten weinig ruimte laat voor twijfel. Ze voegde toe dat hoe langer de energieprijzen hoog blijven, hoe groter de kans dat ze via indirecte en tweede-ronde-effecten de bredere inflatie aanjagen. Dat is een wezenlijk andere toon dan begin juli, toen een pauze in september nog als vrijwel zeker werd gezien.
Waarom staat de olieprijs plotseling boven de $100?
Omdat het conflict rond de olietransportroutes in het Midden-Oosten deze week een nieuwe fase inging. Na Amerikaanse aanvallen op Iraanse doelen midden juli, die de prijs al van ongeveer $70 naar boven de $90 hadden gestuwd, claimden Houthi-strijders aanvallen op de Saoedische tankers Encelia en Layla in de Rode Zee. Dat is de eerste keer dat de aanvallen zich uitstrekken tot voorbij de Straat van Hormuz, naar de Bab-el-Mandeb-zeestraat waar jaarlijks 12 tot 15% van de wereldwijde maritieme handel doorheen vaart — goed voor meer dan 1.000 miljard dollar aan lading. Brent-olie sprong daarop in één dag ruim 6% omhoog tot boven $101 per vat. Goldman Sachs waarschuwt dat de prijs in het vierde kwartaal boven $120 kan uitkomen als de verstoring van zowel Hormuz als Bab-el-Mandeb tot in 2027 aanhoudt.
Visie: de ECB bevindt zich in een precaire positie. Een aanhoudend hoge olieprijs werkt als een geïmporteerde kostenschok die de inflatie kan opstuwen, terwijl de onderliggende eurozone-economie eerder dit jaar al tekenen van verzwakking liet zien. Verhoogt de ECB in september toch, dan raakt dat een kwetsbare groei extra, met Frankrijk en Italië die met hun hoge staatsschuld weinig begrotingsruimte hebben om dat op te vangen. Voor energiemaatschappijen als Shell en TotalEnergies betekent de hogere olieprijs juist ruimere marges in raffinage en upstream-productie — TotalEnergies rekende voor het tweede kwartaal al op een fors hogere winst bij een gemiddelde Brentprijs van ruim $100. Voor energie-intensieve sectoren als luchtvaart en chemie is het net andersom: hogere brandstof- en grondstofkosten drukken direct op de marge. Bepalend voor de komende maanden is niet alleen hoelang de verstoring in de Rode Zee aanhoudt, maar ook of OPEC+ voldoende reservecapaciteit kan inzetten om de prijs te temperen voordat de ECB in september moet beslissen.
Shell is het Brits-Nederlandse energieconcern dat olie en gas opspoort, wint en verwerkt tot brandstoffen en lng, genoteerd op Euronext Amsterdam. TotalEnergies is het Franse energieconcern met een vergelijkbaar profiel in olie- en gaswinning, raffinage en een groeiende hernieuwbare-energietak, genoteerd op Euronext Paris.
Voor Nederlandse automobilisten en consumenten werkt een aanhoudend hoge olieprijs direct door aan de pomp en in de energierekening, en dat effect verloopt via de dollarnotering van olie sneller wanneer de euro tegelijk verzwakt — iets wat marktrapportages deze week ook meldden.
Volg de analyses, movers en macro-updates over de Europese markt op één plek.
Naar de Europese marktLiever een seintje bij nieuwe analyses? Schrijf u in voor de nieuwsbrief →
Onderdeel van onze Europese markt →
De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.