Hormuz-overleg tussen Iran en Golfstaten afgeblazen, olieprijs schiet omhoog vlak vóór het Fed-besluit

Het overleg dat maandag in het Omaanse Salalah zou plaatsvinden tussen Iran, vijf Golfstaten en Irak over een tijdelijke doorvaartregeling bij de Straat van Hormuz is zondag onverwacht uitgesteld. Oman, dat de bijeenkomst organiseerde, meldde slechts dat dit gebeurde "in het belang van consensus" — zonder verdere toelichting. Voor de olieprijs was dat voldoende reden om weer te klimmen: WTI steeg maandag 2,5% naar $102,52, terwijl Brent boven de $104 bleef. Het nieuws komt op het slechtst mogelijke moment voor de Federal Reserve, die woensdag 16 september beslist over een renteverhoging waarvan de markt de kans volgens CME FedWatch inmiddels op 85,5% zet.

Waarom klapte het Hormuz-overleg op het laatste moment?

Oman's minister van Buitenlandse Zaken Badr Albusaidi meldde alleen dat de bijeenkomst "in het belang van consensus" niet doorging, zonder te zeggen tussen wie die consensus ontbrak. Dat zeven partijen — Iran, vijf Golfstaten en Irak, met Bahrein nadrukkelijk buiten de deur — een gezamenlijke tekst over doorvaartrechten bij een van 's werelds belangrijkste vaarwegen niet op tijd rond kregen, wijst eerder op onenigheid over de voorwaarden dan op een compleet mislukte diplomatie: er was juist een week van toenadering aan voorafgegaan, met een zeldzaam bezoek van Emiratische functionarissen aan Teheran. Voor de markt maakt de precieze reden weinig uit — het signaal is dat een snelle de-escalatie er voorlopig niet inzit, en dat weegt zwaarder dan de vraag wie er precies dwarslag.

Wat betekent een hogere olieprijs voor het Fed-besluit van 16 september?

Een hogere olieprijs werkt via benzine- en transportkosten rechtstreeks door in de eerstvolgende inflatiecijfers, en dat is precies het probleem waar de Fed al weken mee worstelt: de kerninflatie koelt af, maar de headline-cijfers blijven heet door een energieschok die niets met binnenlandse vraag te maken heeft. Met de hikekans al op 85,5% vóór dit nieuws, verandert de uitgestelde Hormuz-bijeenkomst het besluit van woensdag zelf waarschijnlijk niet meer — de markt had een verhoging al vrijwel volledig ingeprijsd. Wat wél verandert, is het risico ná woensdag: verhoogt de Fed nu op basis van een geopolitieke prijsschok, dan verkrapt ze de economie voor een probleem dat een rentebesluit niet oplost, en staat ze bij de volgende vergadering voor dezelfde vraag als de olieprijs alsnog terugvalt.

ExxonMobil is de grootste Amerikaanse olie- en gasmaatschappij, actief van boren tot raffineren en verkopen aan de pomp. Delta Air Lines is een van de grootste Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen en koopt kerosine in als een van haar grootste kostenposten.

Het contrast tussen beide bedrijven laat zien hoe eenzijdig een olieprijsschok werkt: Exxon zag zijn nettowinst in het laatste kwartaal meer dan verdubbelen, terwijl Delta ondanks 18,7% omzetgroei een kwart van zijn winst kwijtraakte — een omzet die harder groeit dan de winst is precies het patroon van een sector die de hogere brandstofkosten nog niet volledig kan doorberekenen aan de klant. Analisten wijzen er bij Exxon op dat de winstgevendheid sterk gekoppeld blijft aan de olieprijs zelf, wat het aandeel aantrekkelijk maakt zolang de Hormuz-spanning aanhoudt maar kwetsbaar zodra die wegvalt; bij Delta rekent de consensus voor de komende kwartalen op geleidelijk herstel van de marge via brandstofafdekking en hogere ticketprijzen, maar alleen als de olieprijs niet verder oploopt vanaf hier.

Visie en vooruitzichten

De kern van dit verhaal is dat de Fed een besluit moet nemen over een inflatiecijfer dat grotendeels wordt bepaald door onderhandelingen in Salalah waar de centrale bank part noch deel aan heeft. Blijft het Hormuz-overleg maandenlang hangen, dan houdt de energieschok de headline-inflatie kunstmatig hoog en verhoogt de Fed mogelijk een economie die op de kern al aan het afkoelen is — met olie- en energiebedrijven als de directe winnaars en energie-intensieve sectoren als luchtvaart als de verliezers. Slaagt de diplomatie alsnog, al is het maar in een latere ronde, dan valt de belangrijkste reden voor de huidige hikekans van 85,5% net zo snel weg als hij is opgebouwd — en dat is het risico van een rentebesluit baseren op een geopolitieke prijs die per weekend kan omslaan.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.