S&P 500 record, de meeste aandelen liggen nog 13% onder hun piek

De S&P 500 sloot vrijdag opnieuw op een record, aangevuurd door de forse koerswinsten van Amazon en Microsoft na hun kwartaalcijfers. Maar onder die recordstand schuilt een steeds scherper contrast: volgens de nieuwste marktbreedte-cijfers van Goldman Sachs staat de mediaanaandeel in de index momenteel 13% onder zijn eigen 52-weekse hoogste — een kloof die sinds de dotcom-bubbel niet meer zo groot is geweest. Terwijl een klein groepje AI-gerelateerde namen als NVIDIA de index naar nieuwe pieken trekt, blijft de rest van de markt structureel achter. Voor wie alleen naar de indexstand kijkt, blijft dat verschil onzichtbaar.

Wat betekent het dat de S&P 500 record noteert, terwijl de meeste aandelen achterblijven?

Het betekent dat de indexstand een steeds slechter beeld geeft van hoe de gemiddelde belegger het feitelijk doet. Wie breed gespreid in Amerikaanse aandelen zit, ziet doorgaans een veel bescheidener rendement dan de S&P 500 zelf laat zien, omdat de winst van de index is geconcentreerd bij een kleine groep dominante, vaak AI-gerelateerde bedrijven.

Goldman Sachs meet dit met een eigen breedtemaatstaf: de afstand van de index tot zijn 52-weekse hoogste, min de afstand van de mediaanconstituent tot diens eigen hoogste. Die maatstaf is nu zo laag als sinds de dotcom-bubbel niet meer is voorgekomen, met medio 2023 als enige tussentijdse vergelijkbare episode. Voor de bank is dat geen reden om de S&P 500 als geheel af te schrijven — het koersdoel voor de index blijft naar boven gericht — maar wel om te waarschuwen dat deze mate van concentratie historisch gepaard ging met scherpere terugvallen op indexniveau.

NVIDIA ontwerpt de grafische chips die de meeste AI-datacenters wereldwijd aandrijven, en verkoopt die vrijwel uitsluitend aan clouddienstverleners en grote techbedrijven.

Wat drijft deze concentratie in een handvol AI-namen?

Een klein aantal hyperscalers is verantwoordelijk voor het gros van de wereldwijde AI-kapitaaluitgaven, en hun beurswaarde stijgt evenredig mee zodra ze aantonen dat die uitgaven zich vertalen in omzet — precies wat deze week nog gebeurde bij Amazon en Microsoft. Bedrijven zonder directe blootstelling aan die AI-boom profiteren nauwelijks mee, ongeacht hun eigen onderliggende prestaties.

Procter & Gamble verkoopt wasmiddelen, luiers en persoonlijke verzorgingsproducten via merken als Tide, Pampers en Gillette, en verdient zijn omzet grotendeels in ontwikkelde markten met een stabiele maar langzaam groeiende vraag.

Procter & Gamble typeert de mediaanaandeel waar Goldman het over heeft: winstgevend, dividend uitkerend en operationeel gezond, maar met een omzetgroei van amper 3,3% simpelweg geen kandidaat voor de herwaardering die AI-namen wel krijgen. De 13,6% waarmee het aandeel onder zijn eigen jaarhoogste noteert, komt vrijwel exact overeen met de mediaanstatistiek die Goldman voor de hele index rapporteert — dit is dus geen uitzondering, maar precies het gemiddelde patroon.

Visie en vooruitzichten

Goldman Sachs verwacht zelf dat de S&P 500 dit jaar per saldo nog altijd doorstijgt, maar waarschuwt tegelijk dat deze mate van concentratie in het verleden een voorbode was van scherpere correcties op indexniveau binnen zes tot twaalf maanden. Dat plaatst beleggers voor een lastige afweging: de AI-gedreven groeinamen blijven vooralsnog het bewijs leveren dat hun uitgaven renderen, maar hoe langer de rally op een steeds kleiner aantal schouders rust, hoe groter de schade als ook maar één van die namen tegenvalt. Voor bedrijven als Procter & Gamble verandert er ondertussen weinig: hun operationele prestaties blijven solide, maar zolang beleggers vooral op zoek zijn naar blootstelling aan de AI-investeringsgolf, is een stabiele, laaggroeiende kasstroom simpelweg geen verhaal dat een herwaardering rechtvaardigt. Wie voor het eerst instapt via een brede index, koopt in feite een steeds geconcentreerdere weddenschap op een handvol AI-winnaars — geen reden om te verkopen, maar wel iets om te beseffen.

NVIDIA en Procter & Gamble zijn beide gewoon verhandelbaar via de standaard aandelenmodule van Nederlandse brokers.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.