Goud klimt naar $4.343 per ounce — hoogste niveau in zeven weken, maar nog 22% onder de recordpiek van januari

Terwijl de S&P 500 vrijdag een record neerzette na het zwakke banenrapport, deed goud iets vergelijkbaars in een heel andere hoek van de markt: de goudprijs steeg 2,44% naar $4.343 per troy ounce, het hoogste niveau sinds eind juni. Bij mijnbouwers werkte die beweging versterkt door: Newmont klom 7,2% en Royal Gold 5,4%. Toch is de kop "goud naar recordhoogte" hier niet op zijn plaats — het edelmetaal noteert nog altijd zo'n 22% onder zijn absolute piek van $5.589 uit januari, en de vraag is of deze opleving een nieuwe stap omhoog is of vooral een correctie op een eerdere terugval.

Waarom stijgt de goudprijs juist nu weer?

Goud draagt geen rente of dividend op, dus de aantrekkelijkheid van het metaal hangt sterk af van wat andere, wél rentedragende beleggingen opleveren. Het zwakke banenrapport van vrijdag — 23.000 verloren banen tegen een verwachte groei van circa 80.000 — verlaagde de markt inschatting van een Fed-renteverhoging in september fors, en dat werkte in twee richtingen tegelijk in het voordeel van goud: lagere verwachte rente verkleint het gemis aan rendement op alternatieven, en de dollar verzwakte mee, wat goud goedkoper maakt voor kopers buiten de VS. Daarbovenop houdt de aanhoudende onzekerheid rond de Straat van Hormuz een geopolitieke risicopremie in de prijs, ook al is er sinds januari geen directe escalatie meer geweest.

Newmont is 's werelds grootste goudmijnbouwer, met operaties op vijf continenten, en de aandelenkoers beweegt doorgaans sterker mee met de goudprijs dan de fysieke metaalprijs zelf door de hefboomwerking op productiekosten.

Die hefboomwerking is precies wat Newmont vrijdag liet zien: het aandeel steeg meer dan drie keer zo hard als de onderliggende goudprijs. Dat komt doordat een groot deel van de productiekosten van een mijnbouwer vast ligt — loonkosten, energie, afschrijvingen — terwijl de opbrengst per verkochte ounce direct meebeweegt met de marktprijs. Bij een koers/winst-verhouding van 13,8× en een winstgroei van 42% op jaarbasis noteert Newmont voor een mijnbouwer relatief goedkoop, wat een deel van de aantrekkingskracht verklaart voor beleggers die willen profiteren van hogere goudprijzen zonder de volatiliteit van de futuresmarkt.

Royal Gold koopt geen mijnen, maar financiert mijnbouwbedrijven in ruil voor een vast percentage van hun toekomstige goud- en zilverproductie (royalty's en streams), waardoor het bedrijf nauwelijks eigen operationele kosten draagt.

Het verschil tussen Newmont en Royal Gold laat zien dat "blootstelling aan goud" op de beurs geen eenduidig begrip is. Newmont draagt het volledige operationele risico van mijnbouw — arbeidsonrust, energiekosten, vergunningen — maar profiteert daardoor ook het sterkst van elke stijging. Royal Gold neemt dat risico juist weg door alleen te financieren, wat de veel hogere nettomarge van 48,5% verklaart tegenover Newmont, maar ook de fors hogere waardering van 30,8× de winst: beleggers betalen een premie voor die voorspelbaarheid.

Wat betekent de terugval in centrale bank-aankopen?

Hier zit de spanning die het minst besproken wordt in de meeste koppen over goud. De rally van 2023 tot en met 2025 werd voor een belangrijk deel gedragen door centrale banken die structureel meer goud kochten dan verkochten — gemiddeld zo'n 225 ton per kwartaal, tegen ongeveer de helft daarvan in de jaren daarvoor. In het eerste kwartaal van 2026 kwam de netto-aankoop uit op slechts 16 ton, terwijl centrale banken in dezelfde periode ook 129 ton verkochten. Dat is geen instorting van de vraag, maar wel een duidelijke verzwakking van een steunpilaar die drie jaar lang onder de goudprijs zat. De huidige stijging leunt daardoor zwaarder op renteverwachtingen van beleggers dan op structurele vraag van overheden — een fundament dat sneller kan omslaan zodra de Fed-verwachtingen weer de andere kant op bewegen.

Wat verwachten analisten voor Newmont en Royal Gold?

Beide aandelen krijgen een uitgesproken positieve consensus. Newmont telt 10 'strong buy'- en 17 'buy'-adviezen tegenover 4 'holds' en geen enkel verkoopadvies. Royal Gold scoort met 5 'strong buy'- en 12 'buy'-adviezen tegen 3 'holds' en 1 verkoopadvies iets minder eenduidig, maar nog altijd ruim overwegend positief. Voor beide namen geldt dat analisten hun modellen dit jaar vaker naar boven bijstelden dan naar beneden, wat aangeeft dat de huidige goudprijs eerder als duurzaam dan als tijdelijke uitschieter wordt gezien — al dateren die adviezen van vóór de laatste renterepricing en kunnen ze nog verschuiven.

Visie en vooruitzichten

De kernvraag voor de komende maanden is welke van de twee drijfveren onder deze rally het zwaarst gaat wegen. Als de Fed in september daadwerkelijk afziet van een renteverhoging en het pad naar lagere rente in 2027 geloofwaardig blijft, heeft goud een structurele rugwind die los staat van de haperende centrale bank-vraag. Valt de renteverwachting echter weer terug — bijvoorbeeld door een onverwacht hoog inflatiecijfer voor de vergadering van 16-17 september — dan verdwijnt in één klap de belangrijkste steunpilaar onder de huidige prijs, terwijl de centrale bank-vraag dit jaar al geen tegenwicht meer biedt zoals in 2023-2025. Voor mijnbouwers als Newmont komt daar een tweede laag onzekerheid bovenop: hogere goudprijzen verhogen de winstmarges snel, maar diezelfde hefboomwerking werkt net zo hard de andere kant op zodra de prijs terugvalt. Wie in deze sector stapt, koopt in feite een versterkte weddenschap op de richting van de Fed, niet alleen op de goudprijs zelf.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.