Olieprijs stort in op Hormuz-akkoord terwijl ISM-diensten een krimpende werkgelegenheid laat zien — Fed in de knel

De olieprijs kelderde deze week: WTI verloor in de eerste drie handelsdagen ruim 11% en noteert nu rond $75 per vat, terwijl Brent onder de $79 zakte. Aanleiding is een akkoord tussen Iran en Oman over een scheepvaartroute door de Straat van Hormuz, waardoor energiestromen door de kritieke doorvoerroute weer op gang kunnen komen. Nog geen week eerder bekritiseerde president Trump ExxonMobil en Chevron omdat ze "te veel geld verdienden" aan de hoge olieprijs door het Iran-conflict — nu zakken de aandelen van diezelfde bedrijven juist weg nu die meevaller verdampt. Tegelijk publiceerde het Institute for Supply Management zijn julicijfer voor de dienstensector, en dat rapport bevat een tegenstrijdig signaal dat de Federal Reserve weinig houvast biedt.

Wat betekent de olieprijsval voor het Fed-rentebesluit van september?

Een olieprijs die in enkele dagen dubbelcijferig daalt, werkt direct door in de energiecomponent van de Amerikaanse inflatiecijfers — precies het onderdeel waar de Fed de afgelopen maanden herhaaldelijk naar wees als reden waarom de kerninflatie boven de 3% bleef hangen. Een goedkopere vulbeurt en lagere stookkosten geven de Fed in theorie meer ruimte om de rente ongemoeid te laten. Maar het comité kijkt niet alleen naar prijzen: de arbeidsmarkt weegt minstens even zwaar, en daar wijst het cijfer van vandaag juist de andere kant op.

Vorige maand hield de Fed de rente op 3,50%-3,75%, met drie dissenterende bestuurders die juist voor een verhoging stemden. Een snel dalende olieprijs neemt een deel van hun argument weg. Toch is het te vroeg om te concluderen dat de kans op een renteverhoging in september nu kleiner is geworden: de markt moet dit tegen de recente cijfers over industriële groei afwegen, en één week aan olienieuws verandert zelden in één keer de koers van een rentecomité.

ExxonMobil en Chevron zijn de twee grootste Amerikaanse oliemaatschappijen; hun winstgevendheid schommelt sterk mee met de olieprijs, waardoor ze de directe graadmeter zijn voor wat een olieprijsschok voor de sector betekent.

Beide bedrijven versloegen vorig kwartaal nog ruim de verwachtingen — Exxon met 14,3% en Chevron met 7,9% boven de winstconsensus — mede dankzij de hoge olieprijs van dit voorjaar. Diezelfde meevaller werkt nu in omgekeerde richting: hogere marges bij een hoge olieprijs betekenen ook een grotere winstgevoeligheid zodra die prijs terugvalt. Trump noemde de winsten van beide bedrijven vorige week nog buitensporig; deze week is die kritiek alweer achterhaald door de markt zelf.

Wat zegt de ISM-dienstensector over de arbeidsmarkt?

De ISM-dienstenindex van 54,1 oogt op het eerste gezicht solide: de sector groeit al 25 maanden op rij en de subindex voor nieuwe orders steeg naar 57,2. Maar de werkgelegenheidscomponent zakte in één maand van 51,2 naar 47,4 — van lichte groei naar duidelijke krimp. Voor een sector die zo'n vier op de vijf Amerikaanse banen omvat, is dat een relevanter signaal voor de Fed dan de headline-index zelf.

Delta Air Lines vervoert passagiers op binnenlandse en internationale routes; brandstof is voor een luchtvaartmaatschappij doorgaans de op één na grootste kostenpost na personeel, waardoor een dalende olieprijs direct de marge raakt.

Delta profiteert in theorie het meest zichtbaar van goedkopere kerosine, maar de koers reageerde deze week nauwelijks — een teken dat beleggers de olieprijsdaling vooralsnog als tijdelijk beschouwen, of dat het effect al grotendeels in de koers verwerkt zat na de eerdere daling van de afgelopen weken.

Wat verwachten analisten voor ExxonMobil, Chevron en Delta?

Analisten blijven over alle drie overwegend positief, met duidelijke verschillen in overtuiging. ExxonMobil telt 6 'strong buy'- en 9 'buy'-adviezen tegenover 14 'holds' en 1 verkoopadvies — relatief terughoudend voor een olie-major. Chevron scoort met 8 'strong buy'- en 18 'buy'-adviezen tegen 4 'holds' en 1 verkoopadvies overtuigder. Delta krijgt 8 'strong buy'- en 21 'buy'-adviezen tegenover slechts 3 'holds' en geen enkel verkoopadvies — de sterkste consensus van de drie, ondanks de zwakkere koersreactie deze week.

Voor Nederlandse beleggers met een niet-afgedekte VS-portefeuille telt ook de dollarkoers mee: een Fed die dichter bij een pauze of zelfs een verruiming komt te staan, drukt doorgaans de dollar tegenover de euro, wat het rendement op Amerikaanse posities kan afvlakken zodra terug naar euro's wordt omgerekend.

Visie en vooruitzichten

De kern van het Fed-dilemma is dat olieprijs en arbeidsmarkt deze week tegengestelde signalen afgeven op hetzelfde moment. Een snel dalende energieprijs is precies het soort desinflatie waar de Fed al maanden op hoopt, maar een werkgelegenheidscomponent die in één maand van groei naar krimp omslaat, is het soort cijfer dat normaal juist tot voorzichtigheid aanzet. Vrijdag volgt het officiële Amerikaanse banenrapport over juli, en dat cijfer wordt nu belangrijker dan het anders al was: bevestigt het de zwakte uit de ISM-werkgelegenheidscomponent, dan verschuift het gewicht in het rentedebat merkbaar richting de duiven in het FOMC. Voor energie-aandelen als Exxon en Chevron is de vraag intussen of het Hormuz-akkoord standhoudt — geopolitieke doorbraken in deze regio bleken de afgelopen jaren regelmatig fragieler dan de eerste koersreactie deed vermoeden, wat een snelle omkering van de huidige olieprijsdaling niet uitsluit.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.