Amerikaanse arbeidsmarkt vastgelopen: banenrapport van vrijdag wordt cruciaal

De Amerikaanse arbeidsmarkt stuurt op dit moment twee tegenstrijdige signalen tegelijk. Aan de ene kant zijn de wekelijkse ontslagaanvragen recent gedaald tot het laagste niveau sinds 1969 — bedrijven ontslaan bijna niemand. Aan de andere kant kwamen er in juni maar 57.000 nieuwe banen bij, ver onder de verwachte 115.000 en fors minder dan de naar boven bijgestelde 129.000 van mei — bedrijven nemen ook amper meer aan. Vrijdag 7 augustus, om 14:30 uur Nederlandse tijd, volgt het banenrapport over juli, en dat cijfer bepaalt of deze bevroren arbeidsmarkt standhoudt of alsnog kantelt.

Wat betekent het dat bedrijven bijna niemand ontslaan, maar ook amper aannemen?

Economen noemen dit inmiddels een "low-hire, low-fire"-arbeidsmarkt: werkgevers houden hun huidige personeel vast uit onzekerheid over de vooruitzichten, maar durven ook nauwelijks nieuwe mensen aan te nemen. Het resultaat oogt op het eerste gezicht rustig — weinig ontslagen — maar betekent in de praktijk dat er nauwelijks nieuwe kansen bijkomen en dat baanwisselaars minder onderhandelingsmacht over hun loon hebben.

Dat de werkloosheid in juni ondanks de zwakke banengroei tóch daalde naar 4,2% komt vooral doordat de arbeidsparticipatie terugviel naar 61,5% — we bespraken die vertekening destijds uitgebreid. Het nieuwe element sindsdien is dat de tegenhanger van dat cijfer — de ontslagaanvragen — zich niet hersteld heeft maar juist verder is weggezakt tot het laagste niveau sinds 1969. Voor de Fed, die eind juli de rente ongewijzigd hield met drie interne dissenters die juist voor een verhoging pleitten, maakt die combinatie de afweging voor september alleen maar lastiger: een arbeidsmarkt die duidelijk vertraagt in nieuwe kansen, terwijl van een ontslaggolf — het scenario dat een renteverlaging zou rechtvaardigen — geen sprake is.

Robert Half plaatst tijdelijk en vast personeel bij bedrijven tegen een vergoeding per plaatsing — de omzet beweegt daardoor rechtstreeks mee met het aantal nieuwe vacatures. ADP verwerkt de salarisadministratie voor miljoenen bestaande werknemers bij tienduizenden bedrijven, een omzetmodel dat draait om hoeveel mensen al in dienst zijn, niet om hoeveel er wordt aangenomen.

Dat verschil is precies waarom deze twee aandelen zo'n scherp contrast vormen: Robert Half ziet zijn omzet dalen omdat bedrijven minder vacatures invullen via een bemiddelaar, en analisten zijn duidelijk verdeeld — 2 'strong buy'- en 1 'buy'-advies staan tegenover 6 'holds', 7 'sells' en 2 'strong sells'. ADP groeit daarentegen gestaag door, simpelweg omdat het bedrijf betaald wordt zolang de bestaande werknemers op de loonlijst staan, ongeacht of er wordt bijgeplust. De "low-hire, low-fire"-arbeidsmarkt is in die zin letterlijk in twee aandelenkoersen terug te zien.

Wat verwachten analisten voor het banenrapport van vrijdag?

Capital Economics rekent voor juli op een banengroei van ongeveer 130.000 — een duidelijk herstel ten opzichte van de 57.000 in juni — met een werkloosheid die stabiel blijft op 4,2%. Dat zou passen bij het beeld van een arbeidsmarkt die niet instort, maar wel structureel minder banen creëert dan de gemiddelde 200.000-plus van de afgelopen jaren. Valt het cijfer opnieuw fors lager uit dan die 130.000, dan verschuift het narratief van "vastgelopen" naar "verzwakkend", en dat is voor de Fed een heel ander gesprek dan waar de rentevergadering van juli nog vanuit ging.

Visie en vooruitzichten

De komende week is om die reden zwaarder beladen dan een gemiddeld banenrapport. De Fed prijst via de futuresmarkt momenteel nog altijd een aanzienlijke kans in op een renteverhoging in september — de dissenters van eind juli wogen kennelijk zwaarder dan de zwakke junicijfers. Een banenrapport dat opnieuw duidelijk onder de verwachting blijft, zou die inprijzing onder druk zetten en de discussie terugbrengen naar de vraag of de Fed de arbeidsmarkt niet juist te lang laat verzwakken. Blijft het cijfer echter rond de 130.000 hangen, dan bevestigt dat vooral dat de huidige "low-hire, low-fire"-fase geen ontsporing is, maar een fase die nog wel enkele kwartalen kan aanhouden — met structureel lagere omzet voor bemiddelaars als Robert Half, en een relatief beschermde positie voor bedrijven als ADP wier inkomsten niet van nieuwe aanwervingen afhangen. Voor de bredere markt is de kernvraag niet zozeer of de arbeidsmarkt instort, maar hoelang consumenten hun bestedingen op peil kunnen houden in een klimaat waarin promoties, baanwisselingen en loononderhandelingen vrijwel stilliggen.

Onderdeel van ons dossier Rente & macro →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.