Shell en SBM Offshore klimmen op olieprijs, Adyen en ASML zakken na hawkish Fed-toon

De Europese beurzen sloten maandag een wisselvallige maand af met een overwegend rode toon. De Duitse DAX verloor 1,2% naar 26.258 punten en de Franse CAC 40 0,8% naar 8.334 punten, terwijl de AEX 0,1% inleverde. Binnen de AEX liepen de koersen sterk uiteen: Shell (+0,9%) en SBM Offshore (+1,8%) stonden bovenaan dankzij de hogere olieprijs, terwijl Adyen (-1,7%) en ASML (-1%) onderaan bungelden. Die laatste twee blijven onder druk staan van de havikachtige Jackson Hole-toespraak van Fed-gouverneur Kevin Warsh vrijdag, die beleggers extra voorzichtig maakte met rentegevoelige groeiaandelen.

Waarom stijgen Shell en SBM Offshore door de olieprijs?

De olieprijs is de afgelopen maand herhaaldelijk uitgeslagen op het conflict tussen de VS en Iran, dat begin augustus tot een sluiting van de Straat van Hormuz leidde en sindsdien meermaals weer oplaaide. Brent-olie noteert nu rond de $88 tot $90 per vat, ruim boven het niveau van voor de zomer. Voor Shell betekent dat hogere marges op de eigen olie- en gasproductie; het aandeel won op jaarbasis al circa 24% dankzij de combinatie van hoge olieprijzen en sterke raffinagemarges. SBM Offshore, dat drijvende productie- en opslagsystemen voor de olie- en gasindustrie bouwt en exploiteert, profiteert indirect: hogere olieprijzen houden de investeringsbereidheid van oliemaatschappijen in nieuwe offshoreprojecten op peil.

Ook sectorgenoten TotalEnergies en Eni bewegen mee met dezelfde olieprijsdynamiek. De topman van TotalEnergies wees er onlangs op dat het bedrijf ruwe olie in de Golfregio inkoopt voor $50 tot $60 per vat, waarbij het transport door de Straat van Hormuz nog eens ongeveer $10 per vat aan vrachtkosten toevoegt — een heropening van de vaarroute zou de prijzen dus direct verlichten. Zolang dat niet gebeurt, blijven Europese oliemaatschappijen profiteren van een prijsniveau dat voor de meeste van hen ruim boven de productiekosten ligt.

Waarom staan Adyen en ASML onder druk na de speech van Warsh?

Waar de energiesector profiteert van hogere prijzen, voelen rentegevoelige groeiaandelen als ASML en Adyen juist de keerzijde. Fed-gouverneur Kevin Warsh hield vrijdag op het Jackson Hole-symposium een opvallend havikachtige toespraak, waarna beleggers hun verwachting voor verdere Amerikaanse renteverlagingen terugschroefden. Chipaandelen en small caps kwamen daardoor wereldwijd onder druk, en die verkoopgolf werkte maandag door in Amsterdam. Voor bedrijven als ASML en Adyen, waarvan de waardering voor een groot deel steunt op winstgroei die nog jaren in de toekomst ligt, wegen hogere rentevooruitzichten extra zwaar: toekomstige winsten worden dan tegen een hogere disconteringsvoet minder waard.

De koersdruk staat los van de eigen bedrijfsresultaten: Adyen verhoogde bij zijn halfjaarcijfers in augustus nog de omzetgroeiverwachting voor 2026 naar 21-23% (van 20-22% eerder), en Infineon, een andere Europese chipnaam, rapporteerde recent eveneens een aantrekkend orderboek. Het zijn dus vooral macro-factoren — renteverwachtingen, niet de omzetontwikkeling — die deze twee aandelen momenteel drukken.

Shell en TotalEnergies zijn Europese oliemaatschappijen; SBM Offshore bouwt infrastructuur voor de offshore-olie-en-gasindustrie; ASML maakt chipmachines en Adyen is een Nederlands betaalbedrijf.

Visie en vooruitzichten: deze sessie laat zien hoe twee onafhankelijke macrothema's tegelijk door de Europese markt heen bewegen. Voor de energiesector is de vraag hoe lang de geopolitieke premie in de olieprijs blijft zitten: een snelle de-escalatie tussen de VS en Iran zou Shell en SBM Offshore een deel van hun recente winst kunnen kosten. Voor ASML en Adyen ligt de sleutel juist bij de Fed: blijft Warsh op zijn havikachtige lijn zitten richting de eerstvolgende rentebeslissing, dan houdt de druk op rentegevoelige groeiaandelen langer aan, ongeacht hun eigen bedrijfsprestaties. Beleggers doen er goed aan de twee thema's uit elkaar te houden — het is niet dezelfde markt die hier stijgt en daalt, maar twee verschillende verhalen die toevallig op dezelfde handelsdag samenkomen.

Shell, SBM Offshore, ASML en Adyen zijn gewoon verhandelbaar via de standaard aandelenmodule van Nederlandse brokers.

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.