ASML en ASM International vergeleken: twee Nederlandse chipmachinemakers in de AI-cyclus

ASML en ASM International zijn de twee Nederlandse chipmachinebouwers die de wereldwijde halfgeleiderindustrie mogelijk maken, en deze week kregen beide in één klap te voelen hoe direct hun beurskoers aan het AI-sentiment hangt: nadat de topmannen van Anthropic en OpenAI publiekelijk opriepen tot een lager tempo van AI-ontwikkeling, zakte ASML 4,3% naar €1.415,60 en dook ASM International bijna 10% onderuit naar €748,40. Beide bedrijven verkopen apparatuur die onmisbaar is voor de productie van geavanceerde AI-chips, maar op een andere plek in het productieproces en met een andere gevoeligheid voor precies dit soort nieuws. Dit artikel zet de cijfers, de technologie en de vooruitzichten van ASML en ASM International naast elkaar.

Wat doen ASML en ASM International precies?

ASML, gevestigd in Veldhoven, is wereldwijd het enige bedrijf dat extreem-ultraviolet (EUV) lithografiemachines bouwt: apparaten van honderden miljoenen euro's per stuk die met licht van 13,5 nanometer patronen van enkele nanometers breed op een siliciumwafer belichten. Zonder deze machines kan geen enkele chipfabrikant — TSMC, Samsung of Intel — de meest geavanceerde logicachips of geheugenchips voor AI-toepassingen produceren. ASML noteert op Euronext Amsterdam en is het grootste aandeel van de AEX.

ASM International, gevestigd in Almere, maakt geen lithografiemachines maar apparatuur voor atomaire laagdepositie (ALD): een techniek waarmee ultradunne materiaallagen, soms van slechts enkele atomen dik, gelijkmatig op een wafer worden aangebracht. Die stap is essentieel bij de fabricage van de nieuwste generaties logicachips en bij high-bandwidth memory (HBM), het geheugentype dat naast elke AI-chip in een datacenter zit. ASM International noteert eveneens op Euronext Amsterdam en is onderdeel van de AEX, met een aanzienlijk kleinere marktkapitalisatie dan ASML.

Waarom daalden ASML en ASM International deze week zo hard?

De aanleiding was geen bedrijfsspecifiek nieuws maar een uitspraak over het tempo van AI zelf: Anthropic-CEO Dario Amodei riep op tot een voorzichtiger ontwikkeltempo van krachtige AI-modellen, een boodschap waar OpenAI-CEO Sam Altman en Elon Musk zich gedeeltelijk bij aansloten. De markt vertaalde dat naar één mogelijke consequentie: als techbedrijven hun modellen minder snel opschalen, hebben ze mogelijk ook minder haast met het uitbreiden van chipcapaciteit en datacenters. Voor toeleveranciers van chipmachines als ASML en ASM International, wier omzet direct afhangt van hoeveel nieuwe productiecapaciteit chipfabrikanten bestellen, is dat soort twijfel over de vraagcurve al genoeg voor een scherpe koersreactie — ook zonder dat er daadwerkelijk al orders zijn geannuleerd.

Hoe verhouden de kerncijfers van ASML en ASM International zich tot elkaar?

Onderstaande tabel zet de meest recente kwartaalcijfers en waarderingskenmerken naast elkaar, aangevuld met de koersreactie van deze week.

Wat is het verschil tussen de technologie van ASML en ASM International?

Het kernverschil zit in de plek in het productieproces. ASML's EUV-machines bepalen hoe klein en dicht op elkaar transistoren op een chip kunnen worden getekend — de stap die letterlijk het patroon van een chip vastlegt. ASM International's ALD-apparatuur komt daarna: het brengt de materiaallagen aan die dat patroon werkend maken, laag voor laag, met een nauwkeurigheid tot op atomair niveau. Beide technologieën zijn complementair, niet concurrerend — een chipfabriek als TSMC gebruikt machines van beide bedrijven in dezelfde productielijn. Dat verklaart ook waarom hun aandelen vaak in dezelfde richting bewegen: ze zijn beide een gok op hetzelfde onderliggende thema, de wereldwijde uitbreiding van geavanceerde chipcapaciteit voor AI, alleen met een ander instapticket. ASML's machines zijn duurder en kennen minder concurrentie — de EUV-markt heeft feitelijk maar één speler — terwijl ASM International concurreert met onder meer het Amerikaanse Applied Materials en het Japanse Tokyo Electron op de bredere markt voor depositie-apparatuur, zij het met een sterke positie specifiek in ALD.

Hoe geven ASML en ASM International zicht op hun orderboek?

Hier lopen de twee bedrijven sinds dit jaar bewust uit elkaar. ASML publiceert nog altijd elk kwartaal een concreet ordercijfer, en dat cijfer geldt in de sector als een van de belangrijkste voorlopende indicatoren voor de hele chipmachine-industrie: een orderinstroom die ruim boven de verwachting uitkomt, zoals eerder dit jaar het geval was, wordt breed uitgelegd als bevestiging dat de AI-investeringscyclus aanhoudt. ASM International koos in het voorjaar van 2026 voor het tegenovergestelde: het bedrijf stopte met het los rapporteren van orderaantallen, met als argument dat die cijfers van kwartaal tot kwartaal te grillig zijn om er zinnige conclusies aan te verbinden — een enkele grote order van een chipfabrikant kan een kwartaal volledig vertekenen. In plaats daarvan geeft het management alleen nog kwalitatieve duiding, zoals de uitspraak dat de sterke ordergroei in de eerste jaarhelft het vertrouwen geeft dat de omzet in 2027 boven de bovenkant van de huidige meerjarendoelstelling zal uitkomen. Voor beleggers betekent dit dat ASML-cijfers een directere temperatuurmeter voor de sector blijven, terwijl bij ASM International de kwartaalomzet zelf en de toon van het management zwaarder wegen als signaal.

Wat verwachten analisten voor ASML en ASM International?

Voor ASML lopen de meningen na deze week uiteen, maar geen van beide kanten twijfelt aan de onderliggende vraag: Morgan Stanley verlaagde het koersdoel van €1.930 naar €1.700 vanwege het bredere risk-off-sentiment rond AI-aandelen, maar handhaafde de Overweight-aanbeveling, terwijl ABN AMRO dezelfde dag nog een bullish koersdoel van €2.300 afgaf. Voor ASM International trok Berenberg het koersdoel op 9 september juist op van €1.140 naar €1.200 met een buy-advies, gebaseerd op de sterke orderdynamiek in de eerste jaarhelft — een advies dat dateert van vóór de koersval van deze week en dus nog niet de nieuwste ontwikkelingen weerspiegelt. Bernstein wees er in bredere zin op dat een opgeroepen "vertraging van het tempo" van AI-ontwikkeling niet automatisch hoeft te betekenen dat de uitgaven aan chipcapaciteit zelf ook vertragen — een onderscheid dat voor beide aandelen relevant is.

Visie en vooruitzichten. Voor ASML blijft de kern van het verhaal ongewijzigd: het bedrijf verhoogde zijn eigen jaarprognose nog geen twee maanden geleden naar €43-45 miljard omzet, gedreven door aanhoudend sterke EUV-orders voor de meest geavanceerde chipknooppunten. Een tijdelijke stemmingsdip verandert niets aan het feit dat er geen alternatief voor ASML's EUV-technologie bestaat zodra een chipfabrikant naar de volgende procesgeneratie wil. Voor ASM International ligt de kwetsbaarheid net iets anders: het bedrijf publiceert sinds dit voorjaar bewust geen orderaantallen meer omdat die te volatiel bleken om conclusies aan te verbinden, wat betekent dat beleggers meer dan bij ASML moeten varen op kwartaalomzet en toon van het management om de vraagontwikkeling in te schatten. De belangrijkste macro-factor voor beide blijft hoeveel de grote clouddienstverleners — Microsoft, Amazon, Google, Meta — de komende kwartalen daadwerkelijk uitgeven aan nieuwe datacentercapaciteit: een concrete vertraging dáár zou zich sneller vertalen naar minder machinebestellingen dan een oproep tot voorzichtigheid van twee AI-CEO's. Een tweede aandachtspunt is de aanhoudende Amerikaans-Chinese exportbeperking op geavanceerde chipapparatuur, die voor beide bedrijven een deel van de Chinese omzet structureel buiten bereik houdt.

Hoe verhoudt de waardering van ASML zich tot die van ASM International?

ASML wordt gewaardeerd tegen ongeveer 50 tot 60 keer de verwachte winst — een koers-winstverhouding die hoog oogt, maar past bij een bedrijf zonder directe concurrent in zijn kernmarkt en met een structureel dubbele-cijfers groeipad. Het dividend is met een rendement van ruwweg 0,5 tot 1,0% bescheiden, wat typisch is voor een aandeel waarvan beleggers vooral koerswinst verwachten. ASM International keert met €3,25 per aandeel een vergelijkbaar laag rendement uit (circa 0,4%), eveneens passend bij een bedrijf dat kapitaal liever herinvesteert in R&D en marktaandeel in ALD dan uitkeert. Voor beide geldt: de waardering leunt zwaar op het vertrouwen dat de huidige AI-investeringscyclus meerdere jaren aanhoudt. Elk signaal dat dat vertrouwen ondermijnt — zoals deze week — raakt daarom de koers onevenredig hard vergeleken met de daadwerkelijke verandering in de orderportefeuille.

Welke risico's delen ASML en ASM International, en welke niet?

Het gedeelde risico is concentratierisico: een handvol chipfabrikanten — TSMC, Samsung, Intel, SK Hynix — bepaalt samen het grootste deel van de omzet van beide bedrijven, wat betekent dat een investeringspauze bij één grote klant onevenredig doorwerkt. Beide zijn bovendien blootgesteld aan de Amerikaans-Chinese exportbeperkingen op geavanceerde chipapparatuur: China was voor beide bedrijven jarenlang een belangrijke afzetmarkt, en de meest geavanceerde machines mogen daar sinds enkele jaren niet meer naartoe, wat een deel van de potentiële omzet structureel buiten bereik houdt. Het verschil zit in de aard van de concurrentie: ASML heeft in EUV feitelijk geen concurrent, wat zijn prijszettingsmacht en marges beschermt, maar maakt het bedrijf ook tot een vanzelfsprekend doelwit van geopolitieke aandacht — elke escalatie tussen de VS, China en Nederland raakt ASML als eerste. ASM International concurreert wél rechtstreeks met Applied Materials en Tokyo Electron in de bredere depositiemarkt, wat de omzet gevoeliger maakt voor marktaandeelverschuivingen, maar het bedrijf minder een geopolitiek symbool en dus mogelijk iets minder kwetsbaar voor exportmaatregelen die specifiek op de allerduurste, meest geavanceerde apparatuur mikken.

Voor Nederlandse beleggers zijn beide aandelen rechtstreeks verhandelbaar op Euronext Amsterdam via vrijwel elke broker met toegang tot de Nederlandse beurs — geen omweg via een buitenlandse notering nodig, in tegenstelling tot veel andere Europese chipnamen.

Onderdeel van ons dossier AI-aandelen →

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie. De genoemde koersen en cijfers kunnen inmiddels zijn gewijzigd. Dit is geen beleggingsadvies.